​การวิเคราะห์ และ การออกแบบระบบ

การวิเคราะห์และการออกแบบระบบ

นักวิเคราะห์ระบบ คือ ใคร

นักวิเคราะห์ระบบ คือ ผู้ที่เป็นตัวกลางในการติดต่อระหว่างระบบสารสนเทศกับกลุ่มผู้เกี่ยวข้อง ได้แก่ เจ้าของระบบ (System Owners) ผู้ใช้ระบบ (System Users) และ ผู้สร้างระบบ (System Builders) เพื่อพัฒนาระบบสารสนเทศขององค์กรขึ้นมา

นักวิเคราะห์ระบบจะแบ่งเป็น 2 ส่วน คือ

  • วิเคราะห์ระบบ (System Analysis)

เป็นการศึกษา วิเคราะห์ และ แยกแยะปัญหาที่เกิดขึ้นในระบบ พร้อมทั้งเสนอแนวทางแก้ไขตามความ
ต้องการของผู้ใช้งาน และ ความเหมาะสมต่อสถานะทางการเงินขององค์กร

  • ออกแบบระบบ (System Design)

เป็นวิธีการออกแบบ และ กำหนดคุณสมบัติทางเทคนิคโดยนำระบบคอมพิวเตอร์มาประยุกต์ใช้ เพื่อแก้
ปัญหาที่ได้ทำการวิเคราะห์มาแล้ว

ความหมายของระบบ

ระบบ (System) คือ กลุ่มขององค์ประกอบต่างๆ ที่มีความสัมพันธ์กัน แต่ละองค์ประกอบจะประสานการทำงานร่วมกัน เพื่อบรรลุเป้าหมายเดียวกัน ระบบที่ดีจะต้องมีองค์ประกอบของระบบที่เรียกว่า ระบบย่อย (Subsystem) ที่สามารถประสานการทำงานร่วมกันภายในระบบได้เป็นอย่างดี เพื่อนำไปสู่ภาพใหญ่ของระบบ ให้สามารถทำงานได้บรรลุตามเป้าหมาย

ชนิดของระบบ

  • ระบบปิด (Close System) เป็นระบบแบบโดดเดี่ยวไม่มีปฏิสัมพันธ์ใดๆกับสิ่งแวดล้อม กล่าวคือ ระบบปิด มีจุดมุ่งหมายของการทำงานภายในตัวเอง ไม่มีการใช้ข้อมูลร่วมกับระบบอื่น
  • ระบบเปิด (Open System) เป็นระบบที่มีลักษณะตรงกันข้ามกับระบบปิด โดยจะมีปฏิสัมพันธ์กับสิ่งแวดล้อม มีการโต้ตอบกับระบบอื่นๆ ด้วยการแลกเปลี่ยน หรือ ส่งข้อมูลระหว่างกัน รวมถึงเปิดการรับข้อมูลจากสภาพแวดล้อมภายนอกเข้ามาในระบบเพื่อประมวลผลร่วม

มิติของระบบ

ความจริงแล้ว ระบบสารสนเทศใช่ว่าจะเกี่ยวข้องกับคอมพิวเตอร์เพียงอย่างเดียว แต่การบริหารงานด้วยระบบสารสนเทศ จำเป็นต้องศึกษาพฤติกรรมองค์กร การบริการจัดการ และ เทคโนโลยี เมื่อครบองค์ประกอบดังกล่าว ก็จะได้ระบบสารสนเทศที่สามารถนำมาใช้เพื่อแก้ไขปัญหาทางธุรกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ชนิดของระบบสารสนเทศ

  1. ระบบประมวลผลรายการ (Transaction Processing Systems : TPS) เป็นระบบสารสนเทศที่ถูกนำมาใช้งานอย่างกว้างขวาง โดยพนักงานจะเป็นผู้บันทึกรายการข้อมูลเพื่อป้อนเข้าสู่ระบบ งานหลักก็คือ บันทึก หรือ ปรับปรุง รายการประจำวันทางธุรกิจ
  2. ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ (Management Information Systems : MIS )เป็นระบบสารสนเทศที่ได้รับการออกแบบมาเพื่อนำเสนอสารสนเทศให้แก่ผู้บริหารระดับกลาง สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการวางแผน และ ควบคุมกิจกรรมทางธุรกิจได้
  3. ระบบสำนักงานอัตโนมัติ (Office Automation Systems : OAS)เป็นระบบที่ใช้เทคโนโลยีในการสื่อสารที่ทันสมัย เพื่อให้พนักงานสามารถสื่อสารเพื่อทำงานร่วมกันได้ เป็นระบบที่สนับสนุนการทำงานเป็นทีม โดยมีอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ ช่วยอำนวยความสะดวกมนการทำงาน
  4. สารสนเทศที่ใช้ในระบบสนับสนุนการตัดสินใจ (Decision Support Systems : DSS)เป็นระบบสารสนเทศที่ตอบสนองความต้องการของผู้บริหาร เพื่อช่วยในการตัดสินใจ วางแผน ควบคุม และ แก้ไขปัญหา
  5. ระบบสารสนเทศเพื่อผู้บริหารระดับสูง (Excutive Information System : EIS) เป็นระบบสารสนเทศเพื่อผู้บริหารระดับสูง ที่ถูกพัฒนาขึ้นสำหรับผู้บริหารโดยเฉพาะ เพื่อใช้งานด้านการพยากรณ์ และ ทำนายเป็นส่วนใหญ่
  6. ระบบผู้เชี่ยวชาญ (Expert System : ES) เป็นสาขาหนึ่งของปัญญาประดิษฐ์ (Artificial intelligence-AI) ซึ่งศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับ การพัฒนา ความสามารถของคอมพิวเตอร์ในการเลียนแบบการเรียนรู้และพฤติกรรมการให้เหตุผลของมนุษย์

ส่วนประกอบของระบบสารสนเทศ


  • บุคลากร เป็นส่วนประกอบที่สำคัญ เพราะบุคลากรที่มีความรู้ ความสามารถ และเข้าใจวิธีการให้ได้มาซึ่งสารสนเทศ จะเป็นผู้ดำเนินการ ในการทำงานทั้งหมด บุคลากรจึงต้องมีความรู้ความเข้าใจในการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ บุคลากรภายในองค์กรเป็นส่วนประกอบที่จะทำให้เกิด ระบบสารสนเทศด้วยกันทุกคน เช่น ร้านขายสินค้าแห่งหนึ่ง บุคลากรที่ดำเนินการในร้านค้าทุกคน ตั้งแต่ผู้จัดการถึงพนักงานขาย เป็นส่วนประกอบที่จะทำให้เกิดสารสนเทศได้
  • ขั้นตอนการปฏิบัติงาน เป็นระเบียบวิธีการปฏิบัติงานในการจัดเก็บรักษาข้อมูลให้อยู่ในรูปแบบที่จะทำให้เป็นสารสนเทศได้ เช่น กำหนดให้ มีการป้อนข้อมูลทุกวัน ป้อนข้อมูลให้ทันตามกำหนดเวลา มีการแก้ไขข้อมูลให้ถูกต้องอยู่เสมอ กำหนดเวลาในการประมวลผล การทำรายงาน การดำเนินการ ต่าง ๆ ต้องมีขั้นตอน หากขั้นตอนใดมีปัญหาระบบก็จะมีปัญหาด้วย เพราะทุกขั้นตอนมีผลต่อระบบสารสนเทศ
  • เครื่องคอมพิวเตอร์ เป็นเครื่องมือที่ช่วยในการจัดการสารสนเทศ คอมพิวเตอร์ช่วยประมวลผล คัดเลือก คำนวณ หรือพิมพ์รายงาน ผลตามที่ต้องการ คอมพิวเตอร์เป็นอุปกรณ์ที่ทำงานได้รวดเร็ว มีความแม่นยำในการทำงาน และทำงานได้ต่อเนื่อง คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ต่าง ๆ จึงเป็นองค์ประกอบหนึ่งของระบบสารสนเทศ
  • ซอฟต์แวร์ คือลำดับขั้นตอนคำสั่งให้เครื่องคอมพิวเตอร์ ทำงานตามวัตถุประสงค์ที่วางไว้ ซอฟต์แวร์ จึงหมายถึงชุดคำสั่งที่เรียง เป็นลำดับขั้นตอนสั่งให้คอมพิวเตอร์ทำงานตามต้องการ และประมวลผลเพื่อให้ได้สารสนเทศที่ต้องการ
  • ข้อมูล เป็นวัตถุดิบที่ทำให้เกิดสารสนเทศ ข้อมูลที่เป็นวัตถุดิบจะต่างกัน ขึ้นกับสารสนเทศที่ต้องการ เช่น ในสถานศึกษามักจะต้องการ สารสนเทศที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลนักเรียน ข้อมูลผลการเรียน ข้อมูลอาจารย์ ข้อมูลการใช้จ่ายต่าง ๆ ข้อมูลเป็นสิ่งที่สำคัญประการหนึ่งที่มีบทบาทต่อการให้เกิด สารสนเทศ

ขั้นตอนการพัฒนาระบบ

การพัฒนาระบบมีขั้นตอนที่แตกต่างกันของผู้เขียนแต่ละคนที่มีแนวคิดหรือมุมมองแตกต่างกัน แต่รายละเอียดของทุก ขั้นตอนการพัฒนาระบบจะมีการเริ่มจากจุดเดียวกันคือ การวางแผน สำรวจความต้องการเบื้องต้น และสิ้นสุดด้วยการบำรุงรักษา แบ่งขั้นตอนในการพัฒนาระบบออกเป็น 5 ขั้นตอนด้วยกัน ดังแผนภาพ

1. การวางแผนโครงการ

ขั้นการวางแผนโครงการ (Project Planning Phase) เป็นขั้นตอน ที่ต้องดำเนินการศึกษาองค์กร ปัญหาที่เกิดขึ้นของกระบวนการทำ งาน หรือ ศึกษาผู้ที่เกี่ยวข้องในองค์กรประกอบด้วยกิจกรรมที่เกี่ยวข้อง คือ

1.1 การศึกษาองค์กร

1.2 การศึกษาปัญหา

1.3 การบริหารโครงการ

1.4 การศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการ

1.5 การจัดตั้งทีมงานที่เกี่ยวข้องกับระบบ

2. การวิเคราะห์

ขั้นการวิเคราะห์ (Analysis Phase) เป็นขั้นตอนของการวิเคราะห์ความต้องการของผู้ใช้งาน (end user) ต้องทำความเข้าใจกับระบบงานปัจจุบันเพื่อจะได้รู้ถึงปัญหาของระบบงานปัจจุบัน และ ต้องทราบว่าใครเป็นผู้ใช้ระบบนี้ และ มีอะไรบ้างที่ระบบต้องทำ กิจกรรมที่เกี่ยวข้องของระยะวิเคราะห์ คือ

2.1 วิเคราะห์ระบบงานปัจจุบัน

2.2 รวมรวมความต้องการ

2.3 กำหนดความต้องการของระบบใหม่

2.4 ออกแบบจำลองกระบวนการ

2.5 ออกแบบจำลองข้อมูล

3. การออกแบบ

ขั้นการออกแบบ (Design Phase) เป็นขั้นตอนของการนำผลจากการวิเคราะห์มาออกแบบทางตรรกะให้เป็นรูปแบบทางกายภาพมีกิจกรรมที่เกี่ยวข้อง คือ

3.1 ออกแบบสถาปัตยกรรมระบบ (Architecture Design)

3.2 ออกแบบฐานข้อมูล (Database Design)

3.3 ออกแบบเอาต์พุต (Output Design)

3.4 ออกแบบอินพุต (Input Design)

3.4 ออกแบบยูสเซอร์อินเตอร์เฟส (User Interface Design)

4. การนำไปใช้

ขั้นการนำไปใช้ (Implementation Phase) เป็นขั้นตอนทีทำหลังจากการวิเคราะห์ และ ออกแบบ ขั้นตอนนี้มีกิจกรรมที่เกี่ยวข้อง คือ

4.1 เขียนโปรแกรม

4.2 ทดสอบโปรแกรม

4.3 ติดตั้ง

4.4 จัดทำคู่มือการใช้โปรแกรม

4.5 ฝึกอบรมผู้ใช้ที่เกี่ยวข้องในระบบ

5. การบำรุงรักษา

ขั้นการบำรุงรักษา (Maintenance Phase) เป็นขั้นตอนที่ยุ่งยาก และ ยาวนาน เมื่อเปรียบเทียบกับขั้นตอนอื่นๆ เพราะต้องดูแลตลอดการใช้งานของระบบ ดังนั้นการพัฒนาระบบจึงต้องพัฒนาระบบให้มีประสิทธิภาพในการทำงานให้สูงขึ้นรองรับเทคโนโลยีใหม่ๆขั้นตอนนี้จะมีกิจกรรมที่เกี่ยวข้อง คือ

5.1 การบำรุงรักษาระบบ

5.2 แก้ไขข้อผิดพลาดที่พบ

5.3 เพิ่มโมดุลหรืออุปกรณ์บางอย่าง

5.4 การบำรุงรักษาทั้งทางด้านฮาร์ดแวร์ และ ซอฟต์แวร์

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ​การวิเคราะห์ และ การออกแบบระบบ



ความเห็น (0)