ADDIE เปนรูปแบบการสอนที่ออกแบบขึ้นมา เพื่อใชในการออกแบบและพัฒนาระบบการเรียนการสอน โดยอาศัยหลักของวิธีการระบบ (System Approach) ซึ่งเปนที่ยอมรับกันโดยทั่วไปวาสามารถนําไปใชออกแบบและพัฒนาบทเรียนคอมพิวเตอรไดเปนอยางดีไมวาจะเปน CAI/ CBT, WBI/WBT หรือ e-Learning ก็ตาม เนื่องจากเปนขั้นตอนที่ครอบคลุมกระบวนการทั้งหมด และเปนระบบปด (Closed System) โดยพิจารณาจากผลลัพธในขั้นประเมินผลซึ่งเปนขั้นสุดทาย แลวนําขอมูลไปตรวจปรับ (Feedback) ขั้นตอนที่ผานมาทั้งหมด
ADDIE มาจากตัวอักษรตัวแรกของขั้นตอนตาง ๆ จํานวน 5 ขั้น ไดแก Analysis ,Design ,Development , Implementation และ Evaluation
รูปแบบการสอน ADDIE ประกอบดวย 5 ขั้นตอนดังนี้
1. การวิเคราะห (A : Analysis)
2. การออกแบบ (D : Design)
3. การพัฒนา (D : Development)
4. การทดลองใช (I : Implementation)
5. การประเมินผล (E : Evaluation)
รายละเอียดแตละขั้น มีดังนี้
1. การวิเคราะห (A : Analysis) เปนขั้นตอนแรกของรูปแบบการสอน ADDIE ซึ่งมีความสําคัญยิ่ง เนื่องจากเปนขั้นตอนที่สงผลไปยังขั้นตอนอื่น ๆ ทั้งระบบ ถาการวิเคราะหไมละเอียดเพียงพอ จะทําใหขั้นตอนตอไปขาดความสมบูรณ ในขั้นตอนนี้จึงใชเวลาดําเนินการคอนขางมากเมื่อเปรียบเทียบกับขั้นตอนอื่น ๆ โดยจะตองพิจารณาในประเด็นตาง ๆ ไดแก คุณลักษณะของผูเรียน วัตถุประสงค ความรู ทักษะ และพฤติกรรมที่คาดหวัง ปริมาณและความลึกของเนื้อหา และแหลงขอมูลที่มีอยู ซึ่งประกอบดวยการดําเนินการตาง ๆ ดังนี้
1.1 ประเมินความตองการและผูเรียน (Assess Needs and Audience)
1.2 กําหนดเนื้อหาทั้งหมดและเปาหมาย (Determine Overall Content and Goals)
1.3 ระบุระบบนิพนธและระบบการนําสงบทเรียน (Specify Authoring and Delivery
Systems)
1.4 วางแผนขอบเขตของโครงการทั้งหมด (Plan Overall Project Scope)
1.5 วางแผนกลยุทธการประเมินผลทั้งหมด (Plan Overall Evaluation Strategies)
ผลลัพธที่ไดจากขั้นตอนการวิเคราะห มีดังนี้
1) รายงานผลการประเมินความตองการ (Needs Assessment Report)
2) คุณลักษณะของผูเรียน (Learner Profile)
3) โครงรางของเนื้อหา (Content Outline)
4) ขั้นตอนการเรียนรู (Learning Hierarchy)
5) วิธีการออกแบบ (Design Approach)
6) ขอกําหนดทางเทคนิค (Technical Specifications)
7) กลยุทธการประเมินผล (Evaluation Strategies)
8) ตารางเวลาของโครงการ (Project Timetable)
บุคลากรที่เกี่ยวของในขั้นตอนนี้ ไดแก ผูบริหารโครงการ ผูจัดการโครงการ ผูออกแบบ
ระบบการสอน ผูประเมินโครงการ โปรแกรมเมอร และผูเชี่ยวชาญดานตาง ๆ
2. การออกแบบ (D : Design) เปนขั้นตอนที่ดําเนินการตาง ๆ ที่จะนําไปสูเปาหมายที่ ตั้งไว โดยออกแบบบทเรียนตามกลยุทธที่ไดจากขั้นตอนการวิเคราะห ซึ่งสวนใหญเปนการทํางานดานเอกสารเชนกัน โดยจะตองพิจารณาในประเด็นตาง ๆ ไดแก วัตถุประสงคของบทเรียน การเรียงลําดับเนื้อหา วิธีการนําเสนอเนื้อหา การเลือกใชสื่อ และการนําเสนอแบบทดสอบ เปนตน ซึ่งประกอบดวยการดําเนินการตาง ๆ ดังนี้
2.1 เขียนวัตถุประสงคแตละหนวย (Write Objectives by Unit)
2.2 ระบุการปฏิสัมพันธของบทเรียน (Specify Instructional Interactions)
2.3 สรางแบบทดสอบวัดผล (Conduct Performance Test)
2.4 ออกแบบหนาจอและกราฟก (Screen Design and Graphic)
2.5 ออกแบบเทมเพลทของบทเรียน (Screen Templates Design)
2.6 เขียนผังงานบทเรียน (Write Lesson Flowcharts)
2.7 เขียนบทดําเนินเรื่อง (Storyboarding)
2.8 สรางบทเรียนตนแบบ (Prototyping)
ผลลัพธที่ไดจากขั้นตอนการออกแบบ มีดังนี้
1) วัตถุประสงคของบทเรียน (Objectives)
2) เนื้อหาบทเรียนที่ออกแบบ (Design Document)
3) แบบฝกหัดและแบบทดสอบวัดผล (Exercises and Performance Test)
4) ตนแบบของการเรียนการสอน (Instructional Archetypes)
5) ผังงานบทเรียน (Lesson Flowcharts)
6) บทดําเนินเรื่อง (Storyboard)
7) บทเรียนตนแบบ (Prototype)
บุคลากรที่เกี่ยวของในขั้นตอนนี้ ไดแก ผูจัดการโครงการ ผูออกแบบระบบการสอน
ผูประเมินโครงการ โปรแกรมเมอร ผูออกแบบกราฟก และผูผลิตบทเรียน
3. การพัฒนา (D : Development) เปนขั้นตอนที่นําผลลัพธที่ไดจากขั้นตอนการออกแบบมาดําเนินการตอ เปนการลงมือปฏิบัติจริงเพื่อพัฒนาเปนบทเรียนตามแผนการที่วิเคราะหไวตั้งแตขั้นตอนแรก โดยใชระบบนิพนธหรือซอฟทแวรคอมพิวเตอร เพื่อใหไดมาซึ่งบทเรียนตนแบบ พรอมจะนําไปทดลองใชในขั้นตอไป ซึ่งประกอบดวยการดําเนิน การตาง ๆ ดังนี้
3.1 เตรียมวัสดุประกอบบทเรียน (Preparing Adjunct Materials)
3.2 เขียนบทเรียน (Writing/Authoring) ในขั้นนี้ประกอบดวย การสรางสรรคกราฟก
(Creating Graphics) การสรางการปฏิสัมพันธบทเรียน และการสรางบทเรียนพรอมแบบทดสอบ
3.3 ดําเนินการผลิต (Conduct Production) ในขั้นนี้ประกอบดวย การผลิตขั้นตน
(Preproduction) การผลิตจริง (Production) และการดําเนินการหลังการผลิต (Postproduction)
3.4 รวมสื่อทั้งหมดเขาดวยกันเปนบทเรียนและเขียนโปรแกรมจัดการ (Integrating
Media and Coding)
ผลลัพธที่ไดจากขั้นตอนการพัฒนา มีดังนี้
1) วัสดุประกอบการเรียน (Adjunct Materials)
2) ตัวบทเรียน ประกอบดวยขอความ กราฟก ภาพเคลื่อนไหว เสียง วีดิทัศน และการปฏิสัมพันธ รวมทั้งเอกสารประกอบบทเรียน
3) โปรแกรมการจัดการบทเรียน
4. การทดลองใช (I : Implementation) เปนการนําบทเรียนที่พัฒนาขึ้น เพื่อนําไปใชกับกลุมเปาหมายตามวิธีการที่วางแผนไวตั้งแตตน ประกอบดวยการดําเนินการตาง ๆ ดังนี้
4.1 ติดตั้งบทเรียน (Installation)
4.2 จัดตารางเวลาพรอมปรับหลักสูตร (Scheduling and Syllabus Adjustment)
4.3 ลงทะเบียนเรียนและบริหารบทเรียน (Enrollment and Administration)
4.4 ปฐมนิเทศผูเรียน (Orientation)
4.5 วางแผนการสนับสนุนจากผูสอน (Instructor Plans Facilitation)
4.6 จัดสิ่งสนับสนุนบทเรียน (Facilitation of Course)
ผลลัพธที่ไดจากขั้นตอนการทดลองใช มีดังนี้
1) บัญชีรายชื่อชั้นเรียน (Class Roster)
1) การเรียนการสอน (Instructional)
2) แผนการสนับสนุนจากผูสอน (Instructor’s Facilitation Plan)
5. การประเมินผล (E : Evaluation) เปนขั้นตอนสุดทายของรูปแบบการสอน ADDIE เพื่อประเมินผลบทเรียนและนําผลที่ไดไปปรับปรุงแกไข เพื่อใหไดบทเรียนที่มีคุณภาพ ประกอบดวยการดําเนินการตาง ๆ ดังนี้
5.1 จัดทําเอกสารโครงการ (Documenting Project)
5.2 ทดสอบบทเรียน (Testing)
5.3 ปรับบทเรียนใหใชงานได (Validation)
5.4 ประเมินผลกระทบ (Conducting Impact Evaluation)
ผลลัพธที่ไดจากขั้นตอนการประเมินผล มีดังนี้
1) เอกสารโครงการ (Documentation) ไดแก บันทึกขอมูลดานเวลา (Record Time Data) รายงานผูใชบทเรียนและผูควบคุม (Trainees and Supervisors Report) และ ผลสรุปของขอคําถามบทเรียน (Course Review Question Results) เปนตน
2) คุณภาพของบทเรียน (Quality) ไดแก ประสิทธิภาพ (Efficiency) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผูเรียน (Effectiveness) และความพึงพอใจ (Satisfaction) เปนตน
3) รายงานผลกระทบของบทเรียน (Impact Evaluation Report)
