GotoKnow
  • เข้าระบบ
  • สมัครสมาชิก
  • แผงจัดการ
  • ออกจากระบบ
GotoKnow

ภูมิปัญญาท้องถิ่น( การทอผ้ากะเหรี่ยง)

วันนี้จะมาเล่าถึงประสบการณ์ที่ได้รับมาช่วงสองวันนี้ในการเข้าไปพูดคุยแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับปราชญ์ชาวบ้านเรื่องวิธีการและขั้นตอนต่างๆในการทอผ้ากะเหรี่ยงในสมัยอดีต ชุมชนแห่งนี้ตั้งมาประมาณ400ปีแล้วจากหลักฐานของข้อมูลประวัติหมู่บ้านในสมัยก่อน การเดินทางลำบากมาก ไม่มียานพาหนะใดใดในการขนส่งสินค้า ใช้วิธีเดินเท้า หรือใช้ม้าในการขนเสบียงเพราะพื้นที่เป็นภูเขา ในอดีตชาวบ้านต้องปลูกฝ้ายเพื่อนำมาทอเสื้อผ้าไว้สวมใส่ ฝ้ายที่ปลูกมีสีขาว และสีเหลืองมีชื่อเรียกว่าแบวา และแบบอ นิยมหว่านเมล็ดพร้อมกับการปลูกข้าวไร่ ช่วงเดือนพฤษภาคม และเก็บเกี่ยวหลังเก็บเกี่ยวข้าวไร่เสร็จแล้วในช่วงเดือนพฤศจิกายน โดยใช้วิธีการเด็ดดอกฝ้ายด้วยมือแล้วนำมาตากแดดให้แห้งประมาณ1-2วันก็จะสามารถนำผ้ายนั้นมาเตรียมไว้สำหรับเป็นเส้นด้ายเพื่อใช้ทอผ้าต่อไป วิธีการเตรียมดอกฝ้ายมีวิธีการที่น่าสนใจมาก ก่อนที่เราจะเห็นเป็นเส้นด้ายนั้นต้องผ่านขั้นตอนในการทำหลายขั้นตอนมาก วันนี้ผู้เขียนจะได้นำขั้นตอนต่างๆเหล่านั้นมาอธิบายให้ได้ชมกันค่ะ...

                        

                         ฝ้ายที่ชาวบ้านปลูกไว้มีสีขาว( แบวา )และสีเหลือง(แบบอ)

     

        

              วิธีการแยกเมล็ดผ้ายออกจากใยฝ้ายใช้เครื่องมือเรียกว่าโด้ขุ่ย

         

                   

         นำใยฝ้ายที่ได้มาตีให้ฟูโดยใช้เครื่องมือที่มีชื่อเรียกว่าน่อปื้อ

  

   

นำเส้นใยที่ฟูแล้วมาม้วนเก็บเป็นเส้นยาว (แบโบ)โดยใช้อุปกรณ์ที่เรียกว่าตะโป้โบ (ต้นกง หรือลำต้นไม้กวาดดอกหญ้า)


 นำเส้นฝ้ายที่เป็นเส้นยาว(( แบโบ)มาทำเป็นเส้นด้ายโดยใช้เครื่องมือที่เรียกว่ากะห้า

                

แล้วนำเส้นด้ายที่ได้มาม้วนเป็นใจด้ายด้วยเครื่องมือที่เรียกว่าลื้อตัวเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการทอผ้าต่อไป

             

วิธีการเหล่านี้คือขั้นตอนทั้งหมดในการเตรียมเส้นด้ายพรุ่งนี้จะมาเล่าต่อถึงอุปกรณ์ที่ใช้ทอผ้ากะเหรี่ยงและขั้นตอนต่างๆในการทอผ้ากะเหรื่ยงมาให้ชมกันต่อ.... อย่าลืมติดตามกันนะคะ....



บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

คำสำคัญ (keywords): การทอผ้า
หมายเลขบันทึก: 544843
เขียน:
แก้ไข:
ดอกไม้: 2
ความเห็น: 5
อ่าน:
สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง

ความเห็น (5)

ไม่ค่อยมีคนทำแล้วนะครับ เข้าใจว่าใช้เวลานานมาก

แต่ชุดสีขาวของผุ้หญิงสวยมากๆ

..อยาก..ทราบว่า..เป็นกระเหรี่ยงเผ่าไหนคะ..อยู่ที่ไหน..ไปอย่างไร..เจ้าค่ะ...ยายธี

ค่ะ อาจารย์  ขจิต ที่นี่ยังมีทำอยู่ค่ะเพราะอนุรักษ์ภูมิปัญญานี้ไว้อยู่ แต่จะทอเก็บไว้เป็นของขวัญสำหรับญาติผู้ใหญ่ในงานพิธีสำคัญหรือเพื่อแสดงฐานะของตนเองค่ะ สำหรับที่เห็นยังสวมใส่ในปัจจุบันใช้ใยสังเคราะห์ในการทอค่ะเพราะมีสีให้เลือกตามที่ต้องการเวลาทำลวดลายค่ะ

     

ขอบคุณค่ะ  ยายธี กะเหรี่ยงที่นี่เผ่าปากะญอ ค่ะ เเดินทางมาเยี่ยมชมที่หมู่บ้านนี้ได้ที่หมู2ตำบลโมโกร อำเภออุ้มผาง จังหวัดตากค่ะ

เป็นหมู่บ้านที่ติดถนนก่อนจะเข้าตัวอำเภออุ้มผาง 25กิโลเมตรค่ะ ยินดีต้อนรับนะคะ

                 

ขอบพระคุณค่ะ..ยายธี