ข้าวยำทำจากข้าวที่เรารับประทานกันประจำวันนี้เอง แต่เพิ่มการปรุงแต่งบ้างเล็กน้อย เพื่อให้ข้าวเหล่านั้นมีสีสันและรสชาติที่น่ารับประทานมากขึ้น ในข้าวยำจะมีผักรับประทานกับข้าวยำเรียกผักหมวด ผักที่นิยมนำมาทำเป็นผักหมวด ได้แก่ ถั่วผั่กยาว ถั่วงอก ตะไคร้ กระถิน ยอดมะม่วงหิมพานต์ ผักบุ้ง ใบยอ ถั่วพู และพาโหม ราดด้วยน้ำบูดู ชาวไทยมุสลิมนิยมนำสีจากพืชมาหุงกับข้าวให้ได้ข้าวสีต่างๆ เรียกว่าข้าวยำห้าสี

เครื่องปรุงการทำน้ำข้าวยำ

น้ำบุดู 1/2 ถ้วย, ตะไค้ทุบ 1 ต้น, ข่าหั่นแว่น 3 แว่น, น้ำตาลปีบ 3 ช้อนโต๊ะ, ใบมะกรูด 3-4 ใบ, น้ำสะอาด 1/2 ถ้วย, หอมแดง 5 หัว, น้ำมะขามเปียก 2 ช้อนโต๊ะ, น้ำตาลทราย 2 ช้อนโต๊ะฃ

เครื่องทำข้าวยำข้าวสวย

มะม่วงเบาซอย, สะตอซอย มะพร้าวขูดคั่วตะไคร้ ข่า หอมแดง และน้ำมะขามเปียก, ถั่วงอกเด็ดหาง , ถั่วฝักยาวซอย มะนาวฝาน , หอมแดงซอย ปลาป่น , ใบมะกรูดซอย พริกป่น

วิธีทำการทำน้ำข้าวยำ

1. นำน้ำบูดู น้ำสะอาด ตะไคร้ ข่า หอมแดง และน้ำมะขามเปียก ใส่หม้อตั้งไฟ เคี่ยวจนเดือด จากนั้นราไฟให้ไฟอ่อนๆแล้วเคี่ยวสักพักจนได้ที จากนั้นเอาไปกรองเอากากออก

2.นำน้ำบูดูที่กรองแล้วตั้งไฟอีกครั้งใส่น้ำตาลปี๊บ น้ำตาลทราย และใบมะกรูดลงเคี่ยวไฟอ่อน จนงวด ชิมรสเค็ม ๆ หวาน ๆ แต่อย่าให้หวานมาก

3.วิธีรับประทาน ตักข้าวสวยนิดหน่อยใส่จาน โรยด้วยสะตอ ตะไคร้ หอมแดง มะม่วง ส้มโอ ถั่วฝักยาว แตงกวา มะพร้าวคั่ว ปลาป่น ถั่วงอก พริกป่น และใบมะกรูด แล้วราดด้วยน้ำ ยำบูดู บีบมะนาวนิดหน่อย คลุกเคล้าให้เข้ากัน