ส่วนผสมมวลสารในการสร้างพระนางพญา พิษณุโลก

หลังจากนั่งส่องพระนางพญามาหลายวัน ก็เริ่มเห็นความเหมือนและความต่างของพระนางพญาพิษณุโลกกับพระกรุอื่นๆ เช่นพระกำแพงซุ้มกอ และพระขุนแผนกรุบ้านกร่าง เป็นต้น

โดยพื้นฐานของพิมพ์นั้นเป็นการอนุรักษ์ศิลปะของพิษณุโลกโดยแท้ กล่าวคือ

เป็น

การใช้ต้นแบบพระกรุจุฬามณี หน้านาง ที่เป็นพระเก่าแก่ของเมืองพิษณุโลก สมัยทวาราวดีต่อเชื่อมกับลพบุรีโน่น
ส่วนองค์ประกอบนั้นคล้ายคลึงกับพระขุนแผน กรุบ้านกร่าง ที่มีการผสมเม็ดทรายมนจากแม่น้ำลงไปในเนื้อดินเหนียว
และมีการผสมแร่เหล็กทุติยภูมิ (หรือแร่เหล็กเนื้อร่วนเกิดใหม่) สีแดงอ่อน ในกลุ่มเฮมาไทท์ (Hematite)ลงไปด้วย

แร่เหล็กเฮมาไทท์นี่เองที่ทำให้เกิดความแกร่งของเนื้อหลังจากการเผาด้วยความร้อนสูงปานกลาง เนื้อจะแข็งกว่าอิฐธรรมดา

สำหรับเนื้อดินดิบนั้น น้ำว่านจะออกมาเคลือบที่ผิว ทำให้เนื้อจะออกแกร่งมันวาว ที่คาดว่าน้ำว่านที่ใช้จะพอๆกับในกลุ่มพระกำแพงซุ้มกอ

ทำให้มีลักษณะของเนื้อพระนางพญา ในช่วงสี ความแกร่ง และลักษณะอย่างเดียวกับพระกำแพงซุ้มกอ ที่คาดว่าความแปรปรวนของสี และความแกร่งน่าจะมาจากระดับน้ำว่าน สีน้ำว่าน และสีดินของพระแต่ละองค์
ทำให้มีอัตราการแปรรูปของแร่และมวลสารที่เป็นองค์ประกอบในองค์พระ เกิดเป็นเนื้อสีต่างๆ ที่มีความแข็ง และทนทานต่อการผุกร่อนต่างกัน

ได้แก่

ดำ แดง เหลือง เขียว สีอิฐตามลำดับ

แต่ยังไม่พบว่ามีนางพญาเนื้อขาวแบบเดียวกับพระกำแพงซุ้มกอ

และพระที่อยู่ในกรุ ไม่ฝังดิน ไม่แช่น้ำ ก็จะพบลักษณะคราบปูนคลุมผิวหนา และสม่ำเสมอมาก ทั้งองค์ แบบเดียวกันกับพระกำแพงซุ้มกอ

ที่

คาดว่าอาจจะมีการผสมผงปูนลงไปในดินเหนียว มากกว่าที่จะเกิดจากน้ำปูนจากภายนอกมาเคลือบภายหลัง
แต่ด้วยแหล่งดินเหนียวที่ต่างกัน และ
แหล่งแร่เหล็กเฮมาไทท์ ที่ต่างกัน
จำนวนผสมที่อาจน้อยกว่า
- จึงทำให้มีสีสันของเนื้อพระ และ
- การออกสีแร่ดอกมะขามแตกต่างจากพระกำแพงซุ้มกอ และกรุอื่นพอๆสมควร

ที่คาดว่าแร่เหล็กที่ใช้ในพระนางพญาอาจจะคนละสีกับแร่เหล็กที่ใช้ในพระกำแพงซุ้ม

ดังนั้น ผลการศึกษาพระนางพญา จากการนั่งส่องอยู่หลายวัน จึงอาจสรุปคร่าวๆว่า

ศิลปะ น่าจะมาจาก พระกรุจุฬามณี
การผสมทรายแม่น้ำ น่าจะเป็นชุดความรู้ร่วมสมัยกับพระขุนแผนบ้านกร่าง
การผสมแร่เหล็ก เฮมาไทท์ น้ำว่าน และผงปูนหรือน้ำปูน น่าจะใช้ภูมิปัญญาชุดเดียวกับกระกำแพงซุ้มกอ
การสร้างใช้วิธีการเดียวกันกับพระกำแพงซุ้มกอ

จึงมีความเหมือนและความต่างกันที่สังเกตได้ครับ