การตัดสินใจ (Decision Making)

Decision
 การตัดสินใจ หมายถึง  กระบวนการเลือกทางเลือกใดทางเลือกหนึ่ง จากหลาย ๆ ทางเลือกที่ได้พิจารณา หรือประเมินอย่างดีแล้วว่า เป็นทางให้บรรลุวัตถุประสงค์ และเป้าหมายขององค์การ การตัดสินใจเป็นสิ่งสำคัญ และเกี่ยวข้องกับ หน้าที่การบริหาร หรือการจัดการเกือบทุกขั้นตอน ไม่ว่าจะเป็นการวางแผน การจัดองค์การ การจัดคนเข้าทำงาน การประสานงาน และการควบคุม
Decision Making
Decision =  การตัดสินใจ
Making = การทำ
Decision Making = การตัดสินใจ  
นักวิชาการได้ให้ความหมายของการตัดสินใจดังนี้
  Barnard  การตัดสินใจ คือ   เทคนิคในการที่จะพิจารณาทางเลือกต่างๆ ให้เหลือทางเลือกเดียว
Simon  การตัดสินใจ คือ กระบวนการหาโอกาสที่จะตัดสินใจ หาทางเลือกที่พอจะเป็นไปได้ และทางเลือกจากงานต่างๆที่มีอยู่
Moody การตัดสินใจ เป็นการกระทำที่ต้องทำเมื่อไม่มีเวลาที่จะหาข้อเท็จจริงอีกต่อไป ซึ่งการหาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการใช้เวลาและค่าใช้จ่าย
 
Gibson and Ivancevich  การตัดสินใจหมายถึง กระบวนการสำคัญขององค์กรณ์ ที่ผู้บริหารจะต้องกระทำอยู่บนพื้นฐานของข้อมูลข่าวสาร (Information) ซึ่งได้รับมาจากโครงสร้างองค์การ พฤติกรรมบุคคล และในกลุ่มองค์การ
uJones  การตัดสินใจขององค์การ หมายถึง กระบวนการที่จะแก้ปัญหาขององค์กร โดยการค้นหาทางเลือก หรือแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดที่จะบรรลุเป้าประสงค์ที่วางไว้
 
บุษกร  คำคง    การตัดสินใจ  หมายถึง การใช้ข้อมูลพื้นฐานจากเรื่องที่กำลังพิจารณา โดยการใช้ความรู้พื้นฐานและข้อสรุปที่เป็นที่ยอมรับ นำมาผสมผสานกับการสรุปอ้างอิง เพื่อนำไปสู่เป้าหมาย แสดงทิศทางนำไปสู่การตัดสินใจ
  
มุมมองของนักวิชาการแต่ละคน
สามารถแยกประเด็นหลักที่มองเหมือนกันคือ
  1. การตัดสินใจเกี่ยวข้องกับทางเลือก 
      การรตัดสินใจเป็นการพยายามสร้างทางเลือกให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ ทางเลือกที่น้อยอาจปิดโอกาสให้เกิดความคิดสร้างสรรค์หรือทางเลือกที่ดีกว่าได้ ผู้บริหารที่ดีจำเป็นต้องมีการฝึกฝนการสร้างทางเลือกที่มากขึ้น หลากหลายด้วยวิธีการคิดแบบริเริ่ม  และคิดแบบสร้างสรรค์
  2. การตัดสินใจเกี่ยวข้องกับโครงสร้างขององค์การ
       • บริหารระดับสูง จำเป็นต้องตัดสินใจเชิงกลยุทธ์  เป็นการตัดสินใจเกี่ยวกับแนวทางที่ถูกต้องเพื่อใช้ทรัพยากรที่จำเป็นให้เกิดประโยชน์สูงสุด ทำให้บรรลุวัตถุประสงค์ขององค์การที่กำหนดไว้
       • ผู้บริหารระดับกลาง จะตัดสินใจเกี่ยวกับการจัดการ เป็นการตัดสินใจเพื่อให้สามารถใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
       • ผู้บริหารระดับต้น จะตัดสินใจเกี่ยวกับการปฏิบัติการ เป็นการตัดสินใจดำเนินการควบคุมงานให้สำเร็จตามระยะเวลาและเป้าหมายที่กำหนดไว้
3.การตัดสินใจเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมคน
     การตัดสินใจเกี่ยวข้องตั้งแต่คนเดียว กลุ่มและทั้องค์การซึ่งพฤติกรรมคนแต่ละคนก็แตกต่างกันผู้บริหารที่ดีจะต้องมีความเข้าใจและมีจิตวิทยาเกี่ยวข้องกับุคคลกลุ่ม และองค์การที่ดีพอจึงจะทำให้การตัดสินใจประสบผลสำเร็จได้
  
สรุปความหมาย การตัดสินใจ  
การตัดสินใจ หมายถึง  กระบวนการเลือกทางเลือกใดทางเลือก หนึ่ง จากหลาย ๆ ทางเลือกที่ได้พิจารณา หรือประเมินอย่างดีแล้ว ว่า เป็นทางให้บรรลุวัตถุประสงค์ และเป้าหมายขององค์การ การ ตัดสินใจเป็นสิ่งสำคัญ และเกี่ยวข้องกับ หน้าที่การบริหาร หรือ การจัดการเกือบทุกขั้นตอน ไม่ว่าจะเป็นการวางแผน การจัด องค์การ การจัดคนเข้าทำงาน การประสานงาน และการควบคุม
  
รูปแบบของการตัดสินใจ
( Models of Decision Making)
     -รูปแบบการตัดสินใจแบบคลาสสิก (The classical Decision-Making Model)
     -รูปแบบการตัดสินใจเชิงพฤติกรรม (The Behavioral Decision-Making Model)
     -รูปแบบการตัดสินใจของวรูมและเยทตัน ( Vroom-Yetton Normative Model)
  
         รูปแบบการตัดสินใจแบบคลาสสิก
   (The classical Decision-Making Model)
      -นิยามปัญหา
      -ขยายตัวเลือก
      -ประเมินตัวเลือก
      -เลือกจากตัวเลือก
      -ตัดสินใจ
      -ประเมินการตัดสินใจ
  
       รูปแบบการตัดสินใจเชิงพฤติกรรม
(The Bahavioral Decision-Making Model)
      -ความพึงพอใจ      (Satisfying)
      -เหตุผลตามบริบทและเหตุผลตามวิธีดำเนินการ (Contextual Rationality and Procedural Rationality)
      -การใช้หตุผลย้อนหลัง ( Retrospective Rationality)
      -การเพิ่มเหตุผล (Incrementalizing)
      -รูปแบบถังขยะ (The Garbage Can Model)
      -รูปแบบการตัดสินใจของวรูมและเยทตัน  (Vroom-Yetton Normative Model)
 
ผลที่เกิดจากการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและการตัดสินใจ
      ผู้บริหารต้องปฏิบัติหน้าที่ที่น่าตื่นเต้นและตันสินใจภายใต้ความกดดันเนื่องจากการมีเวลาไม่มากนัก ดังนั้นการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นจึงมีผลดีกว่าการคัดสินใจตามลำพัง หรือแต่ละตัวบุคคล เพื่อให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ การยอมรับ การเข้าใจ การพิจารณาและความเที่ยงตรง
      ผู้บริหารโรงเรียนต้องปฏิบัติหน้าที่ที่น่าตื่นเต้นและตันสินใจภายใต้ความกดดันเนื่องจากการมีเวลาไม่มากนัก ดังนั้นการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นจึงมีผลดีกว่าการคัดสินใจตามลำพัง หรือแต่ละตัวบุคคล เพื่อให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ การยอมรับ การเข้าใจ การพิจารณาและความเที่ยงตรง
 โดยสรุปการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น
ในการตัดสินใจมีดังนี้
    1.  คุณภาพการตัดสินใจ
    2.  ความคิดสร้างสรรค์จากการตัดสินใจ
    3.  การยอมรับการตัดสินใจ
    4.  ความเข้าใจในการตัดสินใจ
    5.  การพิจารณาการตัดสินใจ
    6.  ความแม่นยำในการตัดสินใจ
   
ทฤษฎีเกี่ยวกับการตัดสินใจ
 
   ทฤษฎีหมวก 6 ใบ กลยุทธ์เพื่อการตัดสินใจ
           ภารกิจหนึ่งที่สำคัญของผู้บริหารที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้คือ การตัดสินใจ ซึ่งต้องกระทบด้วยความรอบคอบ เพราะการตัดสินใจใดๆ อาจส่งผลกระทบทั้งในด้านบวกและด้านลบได้ เพื่อให้การตัดสินใจเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ สามารถนำทฤษฎีหมวก 6 ใบ ของ ดร. เอ็ดวาร์ด เดอ โบโน มาประยุกต์ใช้โดยให้มีการพิจารณาเรื่องราวต่างๆ ในหลายมุมมองตามหมวก 6 ใบที่มีสีสันต่างๆ กันเพื่อแทนความคิดในมุมมองนั้นๆ
           หมวกสีขาว   เป็นตัวแทนของข้อเท็จจริง ซึ่งได้แก่ ตัวเลขและข้อมูลต่างๆ ที่มีประโยชน์ในการวิเคราะห์ เพื่อหาข้อสรุปโดยไม่คำนึงถึงทัศนคติหรือความคิดเห็นใดๆ
           หมวกสีแดง    เป็นตัวแทนของอารมณ์และความรู้สึกที่มีต่อเรื่องราวนั้นๆ โดยไม่จำเป็นต้องอธิบายเหตุผลใดๆ
           หมวกสีฟ้า    เป็นตัวแทนของการควบคุมความคิดทั้งหมดหรือมุมมองในทางกว้างที่ครอบคลุมทุกสรรพสิ่งซึ่งเปรียบเหมือนท้องฟ้า ผู้บริหารที่ใช้หมวกนี้จะต้องอาศัยประสบการณ์เป็นอย่างมาก
           หมวกสีเหลือง     การคิดแบบหมวกเหลืองเป็นการคิดในเชิงบวก การมองโลกในแง่ดี การมุ่งมองที่ประโยชน์ การคิดก่อที่ให้เกิดผล หรือทำในสิ่งต่างๆที่เกิดขึ้นได้ การคิดแบบหมวกเหลืองเกี่ยวข้องกับการประเมินค่าทางบวก
           หมวกสีเขียว   หมายถึง ความคิดที่เกี่ยวข้องกับความคิดใหม่ๆและวิธีการใหม่ๆในการมองสิ่งต่างๆดั้งนั้นหมวกสีเขียวจึงเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลง การคิดแบบหมวกเขียวเป็นการเคลื่อนที่ไปข้างหน้า
           หมวกสีดำ   เป็นหมวกคิดที่เป็นธรรมชาติ และสอดคล้องกับวิธีการคิดของตะวันตกมาก หมวกสีดำชี้ให้เราเห็นความผิดปกติ สิ่งใดไม่สอดคล้อง สิ่งใดใช้ไม่ได้ มันช่วยปกป้องเราไม่ให้เสียเงินและพลังงาน ป้องกันไม่ให้เราทำอะไรอย่างโง่เขลาเบาปัญญา และผิดกฎหมายหมวกดำเป็นหมวกคิดที่มีเหตุผลเสมอ
 
ความสำคัญ ขั้นตอนการตัดสินใจให้มีประสิทธิภาพ
     1.  ทำความเข้าใจอย่างชัดเจนในเหตุผลสำหรับการตัดสินใจ 
     2.  วิเคราะห์ลักษณะของปัญหาที่จะตัดสินใจ
     3.  ตรวจสอบทางเลือกต่างๆ ในการแก้ปัญหาโดยพิจารณาถึงผล  ที่อาจเกิดตามมาด้วยเทคนิคการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในการตัดสินใจ
  
เทคนิคการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในการตัดสินใจ
     1. การระดมสมอง
     2. การใช้เกณฑ์ของกลุ่ม
     3. เทคนิคเดลฟาย
     4. การแสดงบทบาทของผู้ร้าย
     5. การสืบค้นโดยการสนทนา
 
การระดมสมอง (Brain Storming) 
     เป็นความคิดที่หลากหลาย และสร้างสรรค์ในการแก้ปัญหาลักษณะเด่นคือ มีการแยกแยะความคิดต่างๆ
      กฎเกณฑ์ในการใช้เทคนิคนี้คือ
         •อย่าประเมินหรืออภิปรายตัวเลือก
         •กระตุ้นให้มีการหมุนเวียนความคิด
         •กระตุ้นและยอมรับความคิดให้มาก
         •กระตุ้นให้ทุกคนเป็นเจ้าของความคิด
 การใช้เกณฑ์ของกลุ่ม
     เป็นอีกเทคนิคหนึ่งของการแลกเปลี่ยนความคิดซึ่งเป็นการนำเอาบางส่วนมาจากวิธีการระดมสมอง มีกระบวนการ 6   ขั้นตอน
     •การนำความคิดมาแสดงอย่างเงียบๆ
     •บันทึกแนวคิดของสมาชิกทุกคน
     •อภิปรายแนวความคิด
     •เริ่มลงคะแนนข้อที่สำคัญ
     •การอภิปรายเพิ่มเติม
    •การลงคะแนนครั้งสุดท้าย  
เทคนิคเดลฟาย (Delphi Technique)
 ผู้พัฒนาเทคนิคนี้คือ บริษัทแรนด์ ลักษณะเด่นคือ ผู้ที่ร่วมคิดหรือลงความคิดเห็นไม่ต้องมีการเผชิญหน้ากันในการอภิปรายข้อมูล เป็นการลงความเห็นโดยการตอบแบบสอบถามแล้วส่งกลับมา
ประโยชน์ที่ได้จากเทคนิคเดลฟาย
      1. ขจัดปัญหาควาสัมพันธ์ระหว่างบุคคล 
      2. เป็นการช่วยผู้เชี่ยวชาญให้สามารถจัดสรรเวลาของตนเอง
      3. ใช้เวลาในการวิเคราะห์ได้อย่างเหมาะสม
      4. แนวคิดเชิงปริมาณที่หลากหลาย
      5. สะดวกในการนำผลมาพยากรณ์เหตุการณ์ในอนาคต
 การแสดงบทบาทของผู้ร้าย (Devil' Advocacy)
     เป็นเทคนิคของการปรับปรุงคุณภาพของการให้กลุ่มตัดสินใจ โดยเริ่มต้นจากการเสนอข้อขัดแย้งไปจนถึงกระบวนการตัดสินใจ วิธีนี้ช่วยให้ผู้เสนอทางเลือกหลุดพ้นจากอิทธิพลของกลุ่ม
 การสืบค้นโดยการสนทนา
       เป็นเทคนิคที่มีวัตถุประสงค์เพื่อควบคุมสถานการณ์การคิดของกลุ่ม โดยจะแยกกลุ่มออกเป็นกลุ่มย่อย ซึ่งในแต่ละกลุ่มจะประชุมแยกกันแล้วจึงนำผลการจัดอันดับทางเลือกมาอภิปรายร่วมกัน
ประเภทของปัญหา
      1. ปัญหาวิกฤต (Crisis Problem)   เป็นปัญหาที่จำเป็นต้องตัดสินใจอย่างเร่งด่วน มิฉะนั้น
จะส่งผลเสียต่อองค์กรเป็นอย่างมาก
      2. ปัญหาไม่วิกฤต(Non-Crisis Problem) เป็นปัญหาที่จำเป็นต้องแก้ไข
แต่ไม่เร่งด่วน มีเวลาเตรียมการตัดสินใจแก้ไขปัญหาค่อนข้างมาก
      3. ปัญหาที่เป็นโอกาส(Opportunity Problem) เป็นปัญหาที่ไม่วิกฤตประเภทหนึ่ง
ปัญหาประเภทนี้จะแฝงไว้ด้วยศักยภาพและโอกาสแห่งความสำเร็จขององค์กร
 สถานการณ์ที่ต้องตัดสินใจ
1. การตัดสินใจภายใต้ความที่แน่นอน                                        เป็นการตัดสินใจที่ทราบผลลัพธ์การตัดสินใจล่วงหน้าอย่างแน่นอนแล้วว่า ถ้าเลือกทางเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง ผลลัพธ์จะเป็นอย่างไร ผู้ตัดสินใจมีข้อมูลอย่างเพียงพอ และทราบถึงผลลัพธ์ของแต่ละทางเลือก
ผลลัพธ์จะเกิดขึ้นแน่นอนคือเกือบไม่มีการเสี่ยงใด ๆ เลย และจะเลือกทางเลือกที่ให้ผลตอบแทนสูงที่สุด 2.การตัดสินใจภายใต้ความเสี่ยง           
          การตัดสินใจภายใต้ความเสี่ยง คือ การตัดสินใจที่ทราบผลลัพธ์ของการตัดสินใจน้อยกว่าการตัดสินใจภายใต้สถานการณ์ที่แน่นอน แต่พอจะคาดคะเนความน่าจะเป็นหรือโอกาสที่น่าจะเกิดขึ้น ซึ่งผู้ตัดสินใจมีข้อมูลสำหรับการตัดสินใจไม่เพียงพอ
การตัดสินใจอยู่ภายใต้ความเสี่ยงคือผู้ตัดสินใจจะต้องคาดคะเนถึงโอกาสหรือความน่าจะเกิดขึ้นโดยอาศัยประสบการณ์ร่วมด้วย และจะพิจารณาเลือกทางเลือกที่ผลตอบแทนสูงสุดและโอกาสที่จะเกิดขึ้นของทางเลือก 3.การตัดสินใจภายใต้ความไม่แน่นอน            เป็นการตัดสินใจที่ไม่สามารถคาดการณ์ผลลัพธ์และโอกาส หรือความน่าจะเป็นที่เกิดขึ้น การตัดสินใจภายใต้ความไม่แน่นอนจะมีลักษณะใหญ่ๆดังนี้คือ
   
     1. ผู้ตัดสินใจไม่ทราบผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้นของแต่ละทางเลือก เพราะไม่มีข้อมูลที่จะใช้ประกอบ
              2. ผู้ตัดสินใจไม่ทราบถึงโอกาสที่จะเป็นไปได้
             3. มีสภาวะนอกบังคับ หรือตัวแปรที่ควบคุมไม่ได้ หรือตัวแปรที่ผู้ตัดสินใจไม่อาจคาดเดาได้ ซึ่งมิอิทธิพลต่อการตัดสินใจอย่างยิ่ง
  “The person who risks nothing  does nothing, has nothing, is nothing”
"บุคคลที่ไม่เสี่ยงใดเลย  จะไม่ได้ทำสิ่งใดเลย  จะไม่มีสิ่งใดเลย  และท้ายที่สุดจะไม่ได้เป็นอะไรเลย"

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ศูนย์การเรียนรู้

คำสำคัญ (Tags)#การตัดสินใจ#decision

หมายเลขบันทึก: 496198, เขียน: 27 Jul 2012 @ 12:35 (), แก้ไข: 27 Jul 2012 @ 12:41 (), สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน, อ่าน: คลิก


ความเห็น (0)