Reji Harada เขียนเรื่อง "ทำไมจึงพูดโกหก"
ไว้ในหนังสือ Jibun wo migaku tame n shini-gaku
หรือ "โลกนี้ไม่เศร้า เมื่อเราเข้าใจตัวเอง"
ที่แปลโดย มุทิตา พานิช และ มัทนา จาตุรแสงไพโรจน์
หน้า ๑๖ - ๑๗ ดังนี้

 

 

ทำไมจึงพูดโกหก

- "การหาเหตุผลเข้าข้างตัวเอง" อันเกิดจาก
ความอวดดีและกลไกป้องกันตัวเอง -

 

คนเรามักเผลอพูดโกหกในสถานการณ์ต่าง ๆ
แม้คำว่า "โกหก" จะเป็นคำเดียวสั้น ๆ
แต่ก็มีหลายประเภทและมีลักษณะที่แตกต่างกันไป

 

การโกหกเพื่อให้ตัวเองดูดีเป็นตัวอย่างการโกหกที่พบบ่อย
คนเราอยากจะถูกมองว่าเป็นคนที่ดีเลิศอยู่เสมอ
จึงโกหกเพื่อแสดงให้ตนดูดีกว่าความเป็นจริง
นี่คือ สิ่งที่มาจากความรู้สึกอวดดีอย่างรุนแรง

การพูดเกินจริงเพื่อให้ตัวเองดูดี เชื่อมโยงกับการยกระดับตนเองให้สูงขึ้นด้วย
จะว่าเป็นสิ่งไม่ดีก็ไม่เชิง ยกเว้นถ้าความรู้สึกอวดดีนั้นนำหน้าไปมาก
การโกหกเป็นการทำให้คนอื่นแสดงความสนใจต่อเราได้
โดยไม่ต้องใช้ความพยายาม แต่ก็จะทำให้เรายิ่งโกหกมากขึ้นเรื่อย ๆ

 

กรณีที่แย่ที่สุด คือ การตระหนักรู้น้อยลงว่าตัวเองกำลังโกหก
จนพูดเรื่องที่ไม่จริงออกมาโดยไม่รู้ตัว
ถึงขั้นนี้การโกหกจะกลายเป็นโรคที่ชื่อว่า "โรคโกหกตัวเอง"
ความจริงกับจินตนาการจะปะปนกันจนแยกไม่ออก

 

นอกจากนี้ยังมีการพูดโกหกเพื่อปกป้องตนเอง
อย่างเช่น เมื่อผิดนัดก็อ้างเหตุผลที่ดูสมเหตุสมผลให้เห็นว่าตัวเองถูก
ทั้งที่จริงแล้วสาเหตุที่มาสายคือตัวเองตื่นสาย
แต่บังเอิญรถไฟมาช้านิดหน่อยด้วย
เลยใช้เป็นข้ออ้างว่า "มาสายเพราะรถไฟมาช้า"
นี่ืคือพฤติกรรมที่เรียกว่า "การหาเหตุผลเข้าข้างตนเอง"
ซึ่งเป็นกลไกป้องกันตนเองอย่างหนึ่ง

 

ในกรณีที่มีผลประโยชน์เข้ามาเกี่ยวข้อง
เราก็จะโกหกเพื่อให้เรื่องดำเนินไปในทางที่ตัวเองได้เปรียบ
หรือเป็นการป้องกันภัยล่วงหน้าเพื่อไม่ให้ตัวเองเสียเปรียบ

การโกหกส่วนใหญ่นั้น คนโกหกจะรู้ตัว แต่ที่โกหกโดยไม่รู้ตัวก็มี
นอกจากนั้นคนที่โกหกโดยไม่รู้สึกผิดก็มีอยู่เป็นจำนวนมาก

 

............................................................................................................

"การหาเหตุผลเข้าข้างตนเอง" ของกลไกป้องกันตนเอง

กลไกป้องกันตนเองเป็นพฤติกรรมที่เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ
เพื่อปกป้องตนเองจากภัยคุกคาม

กลไกป้องกันตนเองมีหลายชนิด และ "การหาเหตุผลเข้าข้างตนเอง"
ก็เป็นพฤติกรรมหาข้ออ้างที่ดูสมเหตุสมผลเพื่อให้เห็นว่าตนถูกต้อง
โดยทั่วไปคนที่มีสำนึกของความเป็นปัญญาชนมักใช้วิธีนี้

............................................................................................................

 

ผมมองเห็นเด็ก ๆ กำลังพยายามโกหก
เรื่อง ความรับผิดชอบที่ได้รับมอบหมายจากโครงการฯ อยู่
เช่น การทำเวรทำความสะอาดหอพัก, การทำเวรทดแทนการกลับบ้าน ฯลฯ
ทำให้ผมต้องพยายามศึกษาข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับเรื่องนี้สักหน่อย
จึงได้ความรู้เบื้องต้น เรื่อง การโกหก ดังที่กล่าวมาข้างต้น

 

"การแก้ไขปัญหาเชิงจิตวิทยา" คงจะำนำเสนอในบันทึกต่อไป

 

หากท่านมีข้อแนะนำใด ๆ เรียนเชิญลงในความคิดเห็นได้เลยนะครับ

 

บุญรักษา ทุกท่านครับ ;)...

 

............................................................................................................

ขอบคุณหนังสือดี ๆ ...

ฮะระดะ, เรจิ.  โลกนี้ไม่เศร้า เมื่อเราเข้าใจตัวเอง Pawpaw Poroduction. แปลโดย มุทิตา พานิช และ มัทนา จาตุรแสงไพโรจน์. กรุงเทพฯ : อมรินทร์ How-To อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง, ๒๕๕๕.