ฟาร์มเห็ด คือแหล่งเพาะเชื้อโรค

 

ฟาร์มเห็ดหรือโรงเรือนเพาะเห็ดโดยทั่วไป จะมีทั้งก้อนเชื้อขี้เลื่อยเก่าที่หมดอายุกองทิ้งไว้ในบริเวณฟาร์ม ก้อนเชื้อเก่าหล่านี้เป็นที่ชื่นชอบของเชื้อราและจุลินทรีย์หลากหลายชนิด รวมทั้งเชื้ิอราที่เป็นศัตรูเห็ดด้วยเพราะลักษณะอาหารการกินจะมีลักษณะคล้ายๆและไม่ต่างกันมาก สารอาหารที่หลงเหลือตกค้างจากการเพาะเห็ดอันอุดมสมบูรณ์ ถ้าไม่มีการจัดการที่เหมาะสมเชื้อโรคจะสร้างอาณาจักรเจริญเติบโตวนเวียนหลายรอบจนมีสปอร์ตกค้างหมักหมมหลายรุ่นหลายคราวเป็นแหล่งสะสมเชื้อโรคหลายชนิดมีทั้งจุลินทรีย์ที่ดีมีประโยชน์ต่อการนำไปใช้ในการปลูกพืชและจุลินทรีย์ตัวร้ายสำหรับเห็ด

 

ถ้านำไปบริจาคให้เพื่อนบ้านที่เป็นเกษตรกรที่ปลูกพืชไร่ไม้ผล เพื่อนำไปใช้เป็นปุ๋ยหมักปุ๋ยคอกก็จะได้ใช้ประโยชน์จากของขี้เลื่อยเหล่านี้ได้อย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วย เพราะก้อนเชื้อเก่าที่ผ่านการเพาะเห็ดถือว่าเป็นปุ๋ยชั้นดีสำหรับต้นไม้และราเขียวไตรโคเดอร์ม่าศัตรูหมายเลขหนึ่งของเห็ดแต่กลับเป็นมิตรแสนดีกับต้นไม้ที่คอยช่วยป้องกันดูแลมิให้เชื้อโรคเข้าทำลายพืชอีกทั้งช่วยช่อยสลายอินทรีย์วัตถุต่างๆที่อยู่รอบๆบริเวณทรงพุ่มให้กลายเป็นอาหารของพืชได้รวดเร็วยิ่งขึ้น  อีกทั้งยังถือว่าเป็นการนำแหล่งเชื้อโรคออกไปจากฟาร์มหรืออาณาบริเวณที่เพาะเห็ดช่วยให้มีความเสี่ยงต่อการระบาดของเช้ื้อราศัตรูเห็ด

 

ก้อนเชื้อเห็ดเก่าที่ถูกทิ้งไว้ในบริเวณฟาร์ม ถ้ากองวางอยู่เหนือสายลมที่จะพัดผ่านโรงเรือนก็จะนำพาเอาผงสปอร์ของเชื้อราศัตรูเห็ดติดมาด้วย เนื่องด้วยสปอร์ของเชื้อราเหล่านี้มีขนาดเล็กมากเพียง 2-4 ไมครอน (2-4/1,000 มิลลิเมตร) เท่ากับผงฝุ่นละอองจึงเบาและง่ายต่อการปลิวไปตกตามที่ต่างๆ ถ้าเข้าไปในโรงเรือนเห็ดก็จะสร้างปัญหาเรื่องเชื้อราในโรงเรือนเปิดดอกของเห็ดไม่มีวันจบสิ้น ดูแลแก้ไขปัญหาแล้วก็จะวนกลับมาเป็นใหม่เพราะต้นเหตุของปัญหาอยู่ภายนอกโรงเรือนคือกองของก้อนเชื้อเก่า หลีกเลี่ยงไม่ให้เกิดความเสี่ยงต่ออาชีพเพาะเห็ดควรบริหารจัดการก้อนเชื้อเก่า ขยะมูลฝอย และสิ่งปฏิกูลต่างๆ ให้ห่างไกลจากโรงเรือน รวมทั้งหมั่นดูแลทำให้โรงเรือนและอาณาบริเวณมีความสะอาดอยู่เสมอๆ ก็เป็นการลดค่าใช้ในการดูแลเห็ดอีกทางหนึ่งได้เช่นกัน

 

มนตรี บุญจรัส

ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ www.thaigreenagro.com