ชาวส่วย หรือ( กูย, กวย ,โกย )อาศัยอยู่หนาเเน่นที่สุดที่จังหวัดสุรินทร์ ศรีสะเกษเเละบุรีรัมย์ของประเทศไทย เเละเเขวงสะหวันนะเขต สาละวัน เซกองจำปาศักดิ์ ทางภาคใต้ของประเทศลาว เเละจังหวัดพระวิหาร เสียมเรียบ กำปงธม สตรึงเเตรง ทางภาคเหนือของประเทศกัมพูชาชาวกูย (ส่วย) มีภาษาพูดเป็นของตัวเองเเต่ไม่มีภาษาเขียนภาษากูย ( ส่วย )จัดอยู่ในกลุ่มภาษาตระกูลมอญเขมรหรือออสโตรเอเชียติคภาษากูยยังมีภาษาพูดคล้ายๆ กับภาษาโส้ ภาษาบรู ภาษากะตัง ที่ใช้สื่อสารกันในตอนใต้ของประเทศลาว หรือ (ลาวเทิง)ชาวกูยที่คนไทยรู้จักกันเเละเรียกกันว่า(ชาวส่วย)เเต่ชาวส่วยไม่เรียกตัวเองว่า ( ส่วย )เสมือนเป็นคำที่พูดดูถูกเเละเหยียดหยามเเต่จะเรียกตัวเองว่า ( กูย ,กวย ,โกย )สำเนียงจะเพี้ยนไปตามเเต่ละท้องถิ่นที่ชาวกูยอาศัยอยู่เเต่ละท้องที่นั้นๆ ถึงอย่างไรก็ตามจะพูดเเบบไหนคำทั้งหมดนี้มีความหมายว่า( คน , มนุษย์ )ส่วนชาวกูยจะเรียกคนไทยว่า( เซียมหรือซีม ) ความหมายก็คือ( สยาม ) เพราะในอดีตประเทศไทยชื่อว่า ( สยาม ) เรียกคนลาวที่อาศัยอยู่ที่ประเทศลาวเเละคนไทยอีสานที่อาศัยอยู่ที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือว่า ( เลียว) เรียกคนเขมรที่ประเทศกัมพูชาเเละคนไทยเชื้อสายเขมรว่า (ขะเเมร์) ชาวกูยมีความสามารถในการคล้องช้างป่ามาฝึกเเละเลี้ยง ( การโพนอาจีงกรูงการคล้องช้างป่าของชาวกูยอาจีงจอมพระมีต้นกำเนิดที่ ( บรูตองเเพระ ) หรือเทือกเขาพนมดงรักบริเวณเขาพระวิหาร ( เมื่อประมาณ 1200 กว่าปีที่เเล้ว อยู่ในสมัยเจนละบก ) เป็นเมืองโบราณย่านบรรพชนบรรพบุรุษชาวกูยอาจีงจอมพระ ปะกำ">พระครูปะกำ ( พละกำโลงพืด หรือพระประธานใหญ่ ) ผู้ที่คิดค้นกฎระเบียบการคล้องช้างป่าของชาวกูยอาจีงจอมพระ ภรรยาลูกชายเเละลูกสาว กำเนิดที่บริเวณเขาพระวิหาร ภรรยาพระครูปะกำชื่อว่า ( โคกวาดีลูกชายชื่อว่า ( กอง  ) ลูกสาวชื่อว่า ( ศรีราวรรณ )ณ ปัจจุบันลูกหลาน (  มอ โพนอาจีงกรูง บรูตองเเพระ  )  ยังดำรงอยู่ที่หมู่ 1 บ้านจอมพระ หมู่ 5 บ้านศรีจอมพระ , หมู่ 4 บ้านดงบัง , หมู่ 13 บ้านศรีดงบัง,หมู่ 6 บ้านกระทุ่มเกษตร หมู่บ้านทั้งหมดนี้คือ จอมพระ ในปัจจุบันนี้ครับ

 ตัวอย่าง ภาษาปะกำ ของชาวกูยช้างจอมพระที่ใช้สื่อสารระหว่างการไปคล้องช้างป่า

ภาษาปะกำ       ภาษาไทย         ภาษาปะกำ         ภาษาไทย

เทวเดีย          ช้างป่า              ใจดี                 พริก
กรีโกรด         กินข้าว               กรีอวน          ดื่มน้ำ                
อวน              น้ำ                     กำโพด            ไฟ
ใจตาย        เกลือ                    ทนะ                ช้างต่อ
ขี้เฒ่า         ขี้ช้าง                   เจลย         ช้างป่าที่คล้องได้
ปล.ภาษากูย (ส่วย) เเต่ละท้องที่ก็พูดสำเนียงเเตกต่างกันออกไปบางคำก็พูดไม่เหมือนกันนี้เป็นภาษาส่วย( กูย  ) จอมพระ

1.คำที่ใช้เรียกญาติพี่น้องเเละคนทั่วไป

ภาษากูย        ภาษาไทย            

กำโลง             ประธาน                 เตง                      เจ้านาย 

กูย                 คน , มนุษย์            มวง                  คุณ , ท่าน 

โลญ              นาย                          พู                     เเฟน  

 หัย           ข้าพเจ้า , ผม , ฉัน         มะเนา  , เนา              เขา

  เคอะ, พงเคอะ     เขา  , พวกเขา ( ใช้เรียกเฉพาะคนที่อายุต่ำกว่าเรา )       

พงเนา                 พวกเขา             มะหัย                  เรา              
พงหัย                พวกเรา               ไอ                      มัน              
เพะ , อาเเมะ           เเม่                โพะ , อานุ           พ่อ  

เยย , เพาะ              ยาย               ตา , เพาะ             ตา 

 กอน                      ลูก                  เจา                   หลาน      

โปล                    หนุ่ม                    จุส                    เหลน 

กะมอล             สาว                    กอนเพลาะ            ลูกเเฝด

ครุ                  ผู้ชาย                  กะเนีย                 เพื่อน    

 กะปัย                ผู้หญิง                กะมอน          ลูกของพี่ , ลูกของน้อง

โขด                     ตระกูล                 ซาย                  พี่
เเซมซาย              พี่น้อง                เเซม                  น้อง
ซายโปล                  พี่ชาย            นุพืด                    ลุง
ซายกะมอล              พี่สาว             เเมะพืด                ป้า
เเซมโปล                  น้องชาย          นุเเกด                น้าผู้ชาย
เเซมกะมอล             น้องสาว            เป                     น้าผู้หญิง
กอนคัล                   ลูกคนโต            อาญี้                  อาผู้ชาย
กอนจำมรัจ           ลูกคนเล็ก          เเมะเเกด            อาผู้หญิง
เญียด                       ญาติ             ปะตีม                  ลูกเขย
เเดล                       ภรรยา             กะมัน                 ลูกสะใภ้
กะยะ                        สามี                 ออง                   พี่เขย
กอนงา                     เด็กเล็ก             กะเเลบ               พี่สะใภ้
กอนเเนน                    เด็ก                 กะได                 ใคร
 คุณะคุได             ทุกคน                  กูยเฒ่า           คนเเก่ , ผู้สูงอายุ
สะมา                       เชื้อสาย          เซียม , ซีม        ไทย
ขะเเมร์                   เขมร                   ยูน                  เวียดนาม

เลียว                      ลาว                    เจ็ก                     จีน
2.งานพิธีกรรมเเละศาสนา

ภาษากูย               ภาษาไทย               ภาษากูย              ภาษาไทย

ผละกำมะ                พระเจ้า            สะพะ , พะ          สวัสดี ,ไหว้
ผละ                         พระ                 อกมัย                 ข้างขึ้น
กำมะ                       เจ้า                 ปัจกะษัย             ข้างเเรม
มอม                       พระสงฆ์          ยะชี                      เเม่ชี          
ยะจุ                          ปู่ตา               กอนจู                      เณร            
บูด                       บวช                 วัวบุน                  ทำบุญ             
เซอเบียด                ใส่บาตร         มูดพาซา           เข้าพรรษา           
เราะพาซา       ออกพรรษา           เซาะดงกะมัย    งานขึ้นบ้านใหม่   
เวียกบูด                งานบวช          ปรอย , เวียกซัดเต   งานเเต่งงาน 

บุนกะโมย            งานศพ            บุนเสราะ        งานทำบุญหมู่บ้าน

3.คำที่ใช้ เรียกร่างกาย

ภาษากูย                  ภาษาไทย              ภาษากูย           ภาษาไทย
จะ                              ร่างกาย              ผุ                      หนวด
เซาะ                            ผม                    กะธิ                    รักเเร้
กะนอ                            ปาก               กะลู                    สะดือ
ปรอ                              หัว                  กลองซัน             เหงือก
กันตอล                        หู                     กะเซาะ              เส้นผม
คิว                                คิ้ว                 กะเเปล                สะโพก
กรี                               หน้าผาก         คัลครูง                  อก
มัท                                ตา                กะลางเยิง             ฝ่าเท้า
กลองมัท                        ลูกตา            สะเเบะ                  หนัง
มุ                                  จมูก               เเกง                     เอว

กะบัม                             เเก้ม            กอด                    ก้น

กะเเนง                           ฟัน              กะฮอม                  หัวใจ
ตะ                                 ลิ้น               กะพะ                    กะเพาะ
ตะกอง                           คอ                 หรวม                   ตับ

เเบรง                            เเขน              ปรอกรอล              หัวเข่า
เต                                  มือ               หรวย                   ลำไส้
กมเต                             นิ้วมือ            เยิง                        เท้า
เคระ                               เล็บ               พุง                      ท้อง
ฮาม                             เลือด                ฮัง                      กระดูก
ปา                               ไหล่                   เตาะ                   นม

ตอดทอง                       ศอก             เดิรเยิง                ส้นเท้า

เมียม                            ปอด              ฮังเบรียน             ซีกโครง

ลู                                  น่อง
4.สัตว์

ภาษากูย             ภาษาไทย                   ภาษากูย           ภาษาไทย

คาว                        หมี                       เเซลอายู            ตัวนิ่ม
โค                          วัว                         กะตาม               ปู
กรี                         ควาย                      กาซูม               กุ้ง
ยวด                       กวาง                   ชะเเมะ              พังพอน
ตะกอด                    ตะกวด                 กะโลย              ไส้เดือน
กลอ                        หอย                     กะมอม               เต่า

เทีย                         เป็ด                    กะปา               ตะพาบ
ขรูย                       ไก่                        สะโมย              มด
จอ                            หมา                ครูน                   ปลวก
อะลิก                        หมู                   กรอง               มดเเดง
เเจม                           นก                 อาจีงคช            ช้างเผือก
กอย                        กิ้งก่า                กลาง                   เหยี่ยว
ขัวขัว                        กิ้งกือ              หมีด                 อีเเร้ง
พลาบพลาบ                ผีเสื้อ               กะอา                อีกา
กาวเขียง                  เเมงป่อง             อะเเซะ              ม้า
ยีบ                         จิ้งหรีด              ตอกเเก               ตุ๊กเเก
กะเเหบ                       ตะขาบ           จอกจอก             จิ้งจก
กะซัน                         งู                  โพง                   เเมงกูดจี่
อาเจียง,อาจีง              ช้าง            อะเตล               จักจั่น
ระเมียะ                     เเรด                ดุง                    ปลาไหล
เฌอร                          เสือ           เเบล                   เเมงกะชอน
กูด                             กบ              หมัว                       ยุง
กูดตะ                        คางคก          เปรย                   หนอน
กูดอีง                        อึ่งอ่าง          กอนเนียง              หนอนไหม
กา                               ปลา           ยิล                        ค้างคาว
ชะเลิง                         ปลิง             ซีบ                      เเมลงสาบ
พรีว                           จระเข้         ฮอง                    ตัวต่อ
กะลอง                     ลิง                ขีล                          ผึ้ง
ธูย                           ชะนี              กะนัย                  หนู

จังเกาะ                     เม่น
  5.พืชผักผลไม้ 

ภาษากูย      ภาษาไทย            ภาษากูย                    ภาษาไทย
ไผลอะลวง    ผลไม้                   เนา                          มะตูม
เยาะ             ส้ม                     ตองสะเเตก               ถั่วดิน
เขียบ            น้อยหน่า             อะเเนล                       ขนุน
ระนัด             สัปรด               โตง                          มะพร้าว           

ฆ๋อง             มะม่วง                  ธูด                            มะยม              

เปรี๋ยด            กล้วย               สะเดีย                     ฝรั่ง     

  เครีย         พุดซา              ผละเพรา                   กะเพรา

เเพล               มะขาม               บรอพา                      โหรพา
ขะนอม             ขนม                 กะวีง                        ย่านาง
ป้อง                มัน                   อะซีบ                         ยี่หร่า
มีด                 ขมิ้น                กะเพา                        ฟักทอง
กะซาย          ขิง                      อะโล                       ใบนางลัก
กะเชียล          กะชาย              กะดึ                            ฟัก
อะราว            เผือก                อะโนง                         บวบ
เเกรล             เเตงกวา            อะปรีง                        กลอย
เเกรลโปง           เเตงโม           ตรีเชอ                        เห็ดฟาง
เเกรลเเงล         เเตงไทย          ตรี                             เห็ด
เมรอง               ข่า                  เถ                               พริก
กะทืมกาเซา     หอมเเดง       อะเตรง                         บุก
กะทืมซอ        กระเทียม            บัง                            หน่อไม้
 6.คำศัพท์ทั่วไป

ภาษากูย         ภาษาไทย             ภาษากูย              ภาษาไทย
ประ                 เงิน                   เบลีย                         ขาว  

เเยง               ทองคำ                กอม , กาเเวง             ดำ

ทะโปน , โตน       ตาม              เพ็ดทูล                   บอก , กล่าว

ถนนา                ถนน                ขัล                       ขัน

กรุง                 เมือง                      กรุงขะเเมร์            เมืองเขมร

เพล                ตอน                          ตอวา             เรียกร้อง  

 เดียกะรา         หมอก ,  น้ำค้าง        เเกรล               ลูกเห็บ
เพลรุณละ           ตอนเช้า                เพลทะไง           ตอนบ่าย

เพลกาบือ            ตอนเย็น              เพลสะเดา           ตอนกลางคืน

สะนะ                  ที่นอน                 ขเนย                    หมอน

ตูล          สกุลเงิน  ,  ก้อน               กะดี                    วัด

คอ                 กางเกง                   ฮับ                     เสื้อผ้า

ชิก                 ผ้า                          ซะอาด                 สวย

 เพลเวเลีย       เวลา                    เพลเนีย             เมื่อใด