ชาวส่วย หรือ( กูย, กวย ,โกย )อาศัยอยู่หนาเเน่นที่สุดที่จังหวัดสุรินทร์ ศรีสะเกษเเละบุรีรัมย์ของประเทศไทย

เเละเเขวงสะหวันนะเขต สาละวัน เซกองจำปาศักดิ์ ทางภาคใต้ของประเทศลาว เเละจังหวัดพระวิหารเสียมเรียบ

กำปงธม สตรึงเเตรง ทางภาคเหนือของประเทศกัมพูชา ชาวกูย (ส่วย) มีภาษาพูดเป็นของตัวเองเเต่ไม่มีภาษาเขียน

ภาษากูย( ส่วย )กับภาษาโส้ ภาษาบรู ภาษากะตัง ที่ใช้สื่อสารกันในตอนใต้ของประเทศลาวหรือ(ลาวเทิง)

ชาวกูยที่คนไทยรู้จักกันเเละเรียกกันว่า ชาวส่วยเเต่ชาวส่วยไม่เรียกตัวเองว่าส่วย( กูย ,กวย ,โกย )

สำเนียงจะเพี้ยนไปตามเเต่ละท้องถิ่นที่ชาวกูยอาศัยอยู่เเต่ละท้องที่นั้นๆ ถึงอย่างไรก็ตามจะพูดเเบบไหน

คำทั้งหมดนี้มีความหมายว่า ( คน , มนุษย์ ) ส่วนชาวกูยจะเรียกคนไทยว่า ( เซียมหรือซีม ) ( สยาม )

เพราะในอดีตประเทศไทยชื่อว่า ( สยาม ) เรียกคนลาวที่อาศัยอยู่ที่ประเทศลาวเเละคนไทยอีสานที่อาศัยอยู่

ที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือว่า ( เลียว) เรียกคนเขมรที่ประเทศกัมพูชาเเละคน ไทยเชื้อสายเขมรว่า (ขะเเมร์ )

ชาวกูยมีความสามารถในการคล้องช้างป่ามาฝึกเเละเลี้ยง ( การโพนอาจีงกรูง ) การคล้องช้างป่าของชาวกูยอาจีง

จอมพระมีต้นกำเนิดที่ ( บรูตองเเพระ กะดีพระวิหาร ) หรือเทือกเขาพนมดงรักบริเวณเขาพระวิหาร

( เมื่อประมาณ 1200 กว่าปีที่เเล้ว อยู่ในสมัยเจนละบก ) เป็นเมืองโบราณย่านบรรพชนบรรพบุรุษชาวกูยอาจีงจอมพระ

พระครูปะกำ ( พละกำโลงพืด หรือพระประธานใหญ่ ) ผู้ที่คิดค้นกฎระเบียบการคล้องช้างป่าของชาวกูยอาจีงจอมพระ

ภรรยาลูกชายเเละลูกสาว กำเนิดที่บริเวณเขาพระวิหาร ภรรยาพระครูปะกำชื่อว่า ( โคกวาดี ) ลูกชายชื่อว่า ( กอง )

ลูกสาวชื่อว่า ( ศรีราวรรณ ) ณ ปัจจุบันลูกหลาน ( มอ โพนอาจีงกรูง บรูตองเเพระ กะดีพระวิหาร )

ยังดำรงอยู่ที่หมู่ 1 บ้านจอมพระ หมู่ 5 บ้านศรีจอมพระ , หมู่ 4 บ้านดงบัง , หมู่ 13 บ้านศรีดงบัง,

หมู่ 6 บ้านกระทุ่มเกษตร หมู่บ้านทั้งหมดนี้คือ ( จอมพระ ) ในปัจจุบัน



” ตัวอย่าง ภาษาปะกำ ของชาวกูยช้างจอมพระที่ใช้สื่อสารระหว่างการไปคล้องช้างป่า


ภาษาปะกำ ภาษาไทย

เทวเดีย ช้างป่า ใจดี พริก กรีโกรด กินข้าว

กรีอวน ดื่มน้ำ อวน น้ำ กำโพด ไฟ ใจตาย เกลือ

ทนะ ช้างต่อ ขี้เฒ่า ขี้ช้าง เจลย อาจีงไพร ช้างป่าที่คล้องได้




ปล.ภาษากูย (ส่วย) เเต่ละท้องที่ก็พูดสำเนียงเเตกต่างกันออกไปบางคำก็พูดไม่เหมือนกันนี้เป็นภาษาส่วย ( กูย ) จอมพระ




1.คำที่ใช้เรียกญาติเเละคนทั่วไป

ภาษากูย ภาษาไทย

กำโลง ประธาน เตง เจ้านาย โลญ นาย เตง นาง

เคอะ , พงเคอะ เขา , พวกเขา ( ใช้เรียกเฉพาะคนที่อายุต่ำกว่าเรา )

พงเนา พวกเขา มะหัย เรา พงหัย พวกเรา

ไอ มัน เพะ , อาเเมะ เเม่ โพะ , อานุ พ่อ

เยย , เพาะ ยาย , ย่า เพาะ ตา , ปู่

กอน ลูก เจา หลาน โปล หนุ่ม จุส เหลน

กะมอล สาว กอนเพลาะ ลูกเเฝด

ครุ ผู้ชาย กะเนีย เพื่อน

กะปัย ผู้หญิง กะมอน ลูกของพี่ , ลูกของน้อง

สะมา เชื้อสาย วอง ตระกูล ซาย พี่

เเซมซาย พี่น้อง เเซม น้อง

ซายโปล พี่ชาย นุพืด ลุง

ซายกะมอล พี่สาว เเมะพืด ป้า

เเซมโปล น้องชาย นุเเกด น้าผู้ชาย

เเซมกะมอล น้องสาว เป น้าผู้หญิง

กอนคัล ลูกคนโต อาญี้ อาผู้ชาย

กอนจำมรัจ ลูกคนเล็ก เเมะเเกด อาผู้หญิง

เญียด ญาติ ปะตีม ลูกเขย เเดล ภรรยา

กะมัน ลูกสะใภ้ กะยะ สามี ออง พี่เขย

กอนงา เด็กเล็ก กะเเลบ พี่สะใภ้

กอนเเนนเด็ก กะได ใคร

เซียม , ซีม ไทย ขะเเมร์ เขมร

ยูน เวียดนาม เลียว ลาว

เจ็ก จีน กะมอย เเขก , ผู้มาเยี่ยมเยือน


2.งานพิธีกรรมเเละศาสนา

ภาษากูย ภาษาไทย

พละกำโลง พระประธาน

พละกำมะ พระเจ้า สะพะ , พะ สวัสดี ,ไหว้ พละ พระ อกมัย ข้างขึ้น กำมะ เจ้า

ปัจกะษัย ข้างเเรมมอม พระสงฆ์ ยะชี เเม่ชี ยะจุ ปู่ตา กอนจู เณร บูด บวช

วัวบุน ทำบุญ เซอเบียด ใส่บาตร มูดพาซา เข้าพรรษา เราะพาซา ออกพรรษา

เซาะดุงกะมัย งานขึ้นบ้านใหม่ เวียะบูด งานบวช ปรอย , เวียะซัดเต งานเเต่งงาน

บุนกะโมย งานศพ บุนเสราะ งานทำบุญหมู่บ้าน


3.คำที่ใช้ เรียกร่างกาย

ภาษากูย ภาษาไทย

จะ ร่างกาย ผุ หนวด เซาะ ผม กะธิ รักเเร้ กะนอ ปาก กะลู สะดือ ปรอ หัว

กลองซัน เหงือก กันตอล หู กะเซาะ เส้นผม คิว คิ้ว กะเเปล สะโพก กรี

หน้าผาก คัลครูง อก มัท ตา กะลางเยิง ฝ่าเท้า กลองมัท ลูกตา สะเเบะ หนัง

มุ จมูก เเกง เอว กะบัม เเก้ม กอด ก้น กะเเน ฟัน ไปรโตง หัวใจ ตะ

ลิ้น กะพะ กะเพาะ ตะกอง คอ หรวม ตับ เเบรง เเขน ปรอกรอล หัวเข่า

เต มือ หรวย ลำไส้ กมเต นิ้วมือ เยิง เท้า เคระ เล็บ พุง ท้อง ฮาม

เลือด ฮัง กระดูก ปา ไหล่ เตาะ นม ตอดทอง ศอก เดิรเยิง ส้นเท้า เมียม ปอด

ฮังเบรียน ซีกโครง ลู น่อง เเม็ด ถุงน้ำดี


4.สัตว์

ภาษากูย ภาษาไทย

คาว หมี เเซลอายู ตัวนิ่ม โค , ตะเเกง วัว

กะตาม ปู กรี ควาย กาซูม กุ้ง

ยวด กวาง ชะเเมะ พังพอน ตะกอด

ตะกวด กะโลย ไส้เดือน กลอ หอย กะมอม เต่า

เทีย เป็ด กะปา ตะพาบ ขรูย ไก่ สะโมย มด

จอ หมา ครูน ปลวก อะลิก หมู กรอง มดเเดง

เเจม นก อาจีงคช ช้างเผือก กอย กิ้งก่า

กลาง เหยี่ยว ขัวขัว กิ้งกือ หมีด อีเเร้ง พลาบพลาบ ผีเสื้อ

กะอา อีกา กาวเขียงเเมงป่อง อะเเซะ ม้า ยีบ จิ้งหรีด

ตอกเเก ตุ๊กเเก กะเเหบ ตะขาบ จอกจอก จิ้งจก

กะซัน งู โพง เเมงกูดจี่ อาจีง ช้าง อะเตล จักจั่น

ระเมียะ เเรด ดุง ปลาไหล เฌอร เสือ เเบล เเมงกะชอน

กูด กบ หมัว ยุง กูดตะ คางคก เปรย หนอน กูดอีง อึ่งอ่าง

กอนเนียง หนอนไหม กา ปลา ยิล ค้างคาว ชะเลิง ปลิง

ซีบ เเมลงสาบ พรีว จระเข้ ฮอง ตัวต่อ กะลอง ลิง

ขีล ผึ้ง ธูย ชะนี กะนัย หนู จังเกาะ เม่น



5.พืชผักผลไม้

ภาษากูย ภาษาไทย

ไผลอะลวง ผลไม้ เนา มะตูม เยาะ ส้ม ตองสะเเตก ถั่วดิน

เขียบ น้อยหน่า อะเเนล ขนุน ระนัด สัปรด โตง

มะพร้าว ฆ๋อง มะม่วง ธูด มะยม เปรี๋ยด

กล้วย สะเดีย ฝรั่ง เครีย พุดซา

ผละเพรา กะเพรา เเพล มะขาม บรอพา โหรพา

กะวีง ย่านาง ป้อง มัน อะซีบ ยี่หร่า

มีด ขมิ้น กะเพา ฟักทอง กะซาย ขิง อะโล ใบนางลัก

กะเชียล กะชายกะดึ ฟัก

อะราว เผือก อะโนง บวบ เเกรล

เเตงกวา อะปรีง กลอย เเกรลโปง เเตงโม ตรีเชอ เห็ดฟาง

เเกรลเเงล เเตงไทย ตรี เห็ด เมรอง ข่า เถ พริก

กะทืมกาเซา หอมเเดง อะเตรง บุก

กะทืมซอ กระเทียม บัง หน่อไม้



6.คำศัพท์ทั่วไป

ภาษากูย ภาษาไทย

ประ เงิน เบลีย ขาว เเยง ทองคำ กอม , กะเเวง ดำ

ทะโปน , โตน ตาม ปะทูล , เต บอก , กล่าว ถนนา ถนน

ขัล ขันน้ำ กรุง เมือง กรุงขะเเมร์ เมืองเขมร เพล ตอน

เดียกะรา หมอก , น้ำค้าง เเกรล ลูกเห็บ เพลทะไง ตอนบ่าย

เพลรุณละ ตอนเช้า เนียง , เกอดเนียง เคราะห์ , มีเคราะห์

เพลกะบือ ตอนเย็น เพลสะเดา ตอนกลางคืน

ตูล สกุลเงิน , ก้อน กะดี วัด , ปราสาท

คอ กางเกง ฮับ เสื้อผ้า ทวล รับ กะนีง เคียงข้าง

ชิก ผ้า ซะอาด หล่อ , สวย เพล , เพลเวเลีย เวลา

เพลเนีย เมื่อใด กอนเเสง ผ้าเช็ดหน้า จมมรือ โรค

จมมรือสาระเบียด โรคระบาด วอง ที่นั่งบนหลังช้าง

กะเนียง คุก คาน สวรรค์ เเกก , มัทเเกก เหล่ , ตาเหล่

ดุง บ้าน โปล หลังคา ทะเวียร ประตู ครวง บันได ระตอง ผนัง

เทียรทึก จั่วบ้าน พะโนล ป่าช้า กีจะเกียร สัปเหร่อ

วายวอน สูญสิ้น คอมเหง , เหง บังคับ มราบ ขู่

เเซนซู สินสอด กะโลยกลาง รุ้งกินน้ำ มอ , มออาจีง ควาญ , ควาญช้าง