แมงดาทะเล
มารู้จักแมงดาทะเลกัน
แมงดาทะเล (Horse-shoe Crab)
                     แมงดาทะเลเป็นสัตว์ทะเลโบราณที่ยังคงเหลืออยู่ในโลกปัจจุบันเพียง 4 ชนิด และมีอยู่ 2 ชนิดที่พบในทะเลไทย คือ แมงดาจานหรือแมงดาหางเหลี่ยม (Tachypleus gigas) และแมงดาถ้วยหรือแมงดาหางกลม (Carcinoscorpiu srotundicauda) ทั้งสองชนิดมีความเป็นอยู่ในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน โดยแมงดาจานอาศัยอยู่ตามพื้นทะเล วางไข่ตามริมชายฝั่งที่เป็นดินทราย ส่วนแมงดาถ้วยอาศัยอยู่ตามพื้นทะเลที่เป็นดินโคลนและลำคลองในป่าชายเลน เท่าที่มีรายงานในประเทศไทย เฉพาะแมงดาหางกลมเท่านั้นที่อาจเป็นพิษ และเรียกชื่อแมงดาที่เป็นพิษนี้ว่า แมงดาไฟหรือเหรา (อ่านว่า เห-รา) จนบางครั้งทำให้เข้าใจสับสนว่า เหรา เป็นแมงดาชนิดที่สามจากคำบอกเล่ามักอธิบายถึงลักษณะของเหราว่าตามลำตัวมีขนยาวที่นักอนุกรมวิธานได้ศึกษาแน่ชัดแล้วว่า แมงดาไฟ หรือ เหรา ก็คือแมงดาหางกลมบางตัวนั่นเอง แต่การเป็นพิษนั้นจะเกิดเฉพาะช่วงเดือนธันวาคม-มีนาคม เหตุที่แมงดาถ้วยมีพิษเป็นบางช่วงนี้ สันนิษฐานได้ว่าช่วงเวลาดังกล่าวอาจมีการเจริญแพร่พันธุ์อย่างรวดเร็วจนเกิดการสะพรั่งของแพลงค์ตอนบางชนิดในกลุ่มไดโนแฟลกเจลเลต เช่น (Gonyoulax catenella) ที่สร้างสารพิษแล้วแพลงค์ตอนชนิดดังกล่าวถูกกินโดยหอยหรือหนอนซึ่งเป็นสัตว์หน้าดิน เมื่อพิษเข้ามาสะสมในหอยหรือหนอนแล้วถูกกินโดยแมงดาทะเล พิษจึงสะสมอยู่ในเนื้อและไข่ของแมงดาถ้วย เมื่อคนรับประทานแมงดาถ้วยตัวที่มีสารพิษสะสมอยู่ จึงทำให้เกิดเป็นพิษขึ้นมาได้ แม้ว่าไข่หรือเนื้อที่รับประทานจะได้ปรุงให้สุกแล้วก็ตาม และหากเหยียบย้ำโดนหางของแมงดาทะเลจะทำให้ได้รับบาดเจ็บจากการโดนตำ

  มีพิษจริงหรือ?
        มีข้อมูลทางการแพทย์เช่นกันว่า มีคนไทยต้องเผชิญกับพิษร้ายที่สะสมอยู่ในอาหารการกินอยู่มากเช่นกัน ที่เห็นกันบ่อยๆ น่าจะเป็นเห็ดพิษ หรือปลาปักเป้า ล่าสุด กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ได้ออกมาเปิดเผยว่า แมงดาทะเล ก็เป็นหนึ่งในอาหารที่คนได้รับพิษจากการบริโภคมากเช่นกัน


 สำหรับสารพิษที่พบในแมงดาไฟหรือเหราคือ เตโตโดท็อกซิน สารพิษนี้ทนต่อความร้อนสูงมาก ดังนั้น การทำให้สุกจึงไม่สามารถทำลายพิษได้ สำหรับผู้ที่กินแมงดาไฟเข้าไปมักจะเกิดอาการหลังจากกินประมาณ 30 นาที ซึ่งพิษของแมงดาไฟจะมีผลต่อระบบกล้ามเนื้อและประสาท โดยจะเริ่มชาที่ริมฝีปาก ปลายนิ้วมือ นิ้วเท้า เวียนศีรษะ คลื่นไส้อาเจียน กล้ามเนื้อแขน ขา อ่อนแรงเป็นอัมพาต และถ้ามีอาการช็อกอาจทำให้เสียชีวิตได้ 

โดย..........**สามารถ+วีระยุทธ**......................