วันนี้ดิฉันนั่งทบทวน ระหว่างแนวทางการพัฒนาสุขภาพที่มีเครือข่ายดำเนินการอยู่ค่อนข้างขยายออกไปเป็นวงกว้างมากขึ้น จากการทบทวนพบว่า สปสช. มีการพยายามผลักดัน "สมัชชาสุขภาพ" ให้แตกหน่อขยายการดำเนินงานที่ครอบครัว โดยหวังว่าจะมีเกิดขึ้นทุกพื้นที่ทุกจังหวัด ในกรณีศึกษาที่ดิฉันดำเนินการศึกษาในพื้นที่ 3  จังหวัด ได้แก่ จังหวัดขอนแก่น จังหวัดอุดรธานี และจังหวัดมหาสารคามนี้ทำให้การมองย้อนระหว่าง โครงการไตรภาคีเพื่อสุขภาพชุมชน กับ "สมัชชาสุขภาพ" ต่างพบแนวร่วมที่คล้ายคลึงกันในบางประเด็น คือ การมุ่งเน้นและผลักดันให้ชุมชนเข้มแข็ง มีส่วนร่วมและสามารถดำเนินการในการดูแลสุขภาพ เน้นการสร้างนำซ่อมตามแผนนโยบายการปฏิรูประบบสุขภาพ

       ความต่างที่เกิดขึ้นนั้น "โครงการไตรภาคีร่วมพัฒนาสุขภาพชุมชน" นั้นดำเนินการที่ จ.พัทลุง กำเนิดโดยคนในพื้นที่ผลักดันให้เกิดโครงการนี้ แต่สมัชชาสุขภาพนั้น เป็นกระบวนการที่หน่วยงานภาครัฐและประชาชนได้เกี่ยวข้องร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกันอย่างใช้สติปัญญาสมานฉันท์ เพื่อนำไปสู่การกำหนดนโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพหรือความมีสุขภาวะของคน/ประชาชน ดั่งคำนิยามที่ สปสช.ได้ให้ไว้

       สำหรับโครงการ “ไตรภาคีร่วมพัฒนาสุขภาพชุมชน” เป็นโครงการที่ดำเนินการภายใต้หลักการที่เน้นการพัฒนาสุขภาพ เพราะสุขภาพในความหมายแรกจะหมายถึงสภาพที่เป็นปกติสุข ซึ่งเกี่ยวข้องกับตัวบุคคลก่อน ถึงจะเป็นครอบครัว และชุมชน หรือกว้างขวางขึ้นไปอีกถึงระดับประเทศ และระดับโลก ฉะนั้นการพัฒนาสุขภาพให้คงสภาพปกติและเป็นสุขจึงต้องเริ่มที่ตัวบุคคล ครอบครัว และชุมชน และด้วยความเชื่อร่วมกันที่ว่า “ระดับชุมชนเป็นระดับที่เหมาะสม ประหยัด และมีประสิทธิภาพสูงสุดในการบริหารจัดการเพื่อการพัฒนาร่วมกัน ควรจะได้เริ่มจากจุดนี้ในการพัฒนากระบวนการคิดเอง ทำเอง เพื่อพัฒนาสุขภาพตนเอง”

       แต่หากเมื่อพิจารณาแห่งเป้าหมายของแนวร่วมทั้งสองอย่างนี้ พบว่าไม่ได้แตกต่างกันเลยเพราะต่างพุ่งเป้าไปที่ การเกิดความยั่งยืนในการพัฒนาสุขภาพของประชาชนต่อไป