No fault Patient Compensation
ความผิดพลาดของแพทย์หรือบุคลากรทางการแพทย์ เช่น การที่ผู้ป่วยได้รับยาที่ทำให้เกิดอาการอันไม่พึงประสงค์ หรือการได้รับอันตรายจากการรักษาพยาบาล ซึ่งก่อให้เกิดการฟ้องร้องเพื่อเรียกร้องเงินชดเชยค่าเสียหายอย่างมากมาย และมีคดีฟ้องร้องในศาลมากขึ้น ซึ่งจะมีผลกระทบโดยตรงไปสู่ประชาชนหรือโครงการประกันสุขภาพต่างๆ ที่จะต้องจ่ายเงินค่ารักษาพยาบาลเพิ่มขึ้น
จากการศึกษาระบบสุขภาพของประเทศต่าง ๆ (อันได้แก่ Scandinavian, New Zealand, US,UK)เปรียบเทียบกับประเทศไทย พบว่า ระบบสุขภาพที่ดีที่สามารถแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นได้ ต้องมีองค์ประกอบที่สำคัญ อันได้แก่ 1)Equity 2)Efficiency 3)Quality 4)Accountability
สำหรับประเทศไทยในปี 2545 ได้มีพระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2545 โดยมีสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ซึ่งมีอำนาจหน้าที่ที่สำคัญ เช่น
1. รับผิดชอบงานธุรการของคณะกรรมการ คณะกรรมการควบคุมคุณภาพและมาตรฐาน คณะอนุกรรมการของคณะกรรมการ ดังกล่าว และคณะกรรมการสอบสวน
2. เก็บ รวบรวม วิเคราะห์ข้อมูลเกี่ยวกับการดำเนินงานการบริการสาธารณสุข
3. จัดให้มีทะเบียนผู้รับบริการ หน่วยบริการ และเครือข่ายหน่วยบริการ
4. บริหารกองทุนให้เป็นไปตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด
5. จ่ายค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุขตามที่คณะกรรมการกำหนดให้แก่หน่วยบริการ และเครือข่ายหน่วยบริการ
6. ตรวจสอบเอกสารหลักฐานการเรียกเก็บค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการ
7. กำกับดูแลหน่วยบริการและเครือข่ายบริการในการให้บริการสาธารณสุขให้เป็นไปตามมาตรฐานที่คณะกรรมการกำหนด และอำนวยความสะดวกในการเสนอเรื่องร้องเรียน
ต่อมาได้มีพระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 เสนอ มุมมองใหม่ด้านสุขภาพที่ให้ความหมายของคำว่า “สุขภาพ หมายถึง ภาวะของมนุษย์ที่สมบูรณ์ทั้งทางกาย ทางจิต ทางปัญญาและสังคม เชื่องโยงเป็นองค์รวมอย่างสมดุล” ที่กว้างขวางและครอบคลุมเกี่ยวข้องกับทุกภาคส่วนไม่ใช่งานด้านการแพทย์และสาธารณสุขเพียงอย่างเดียว โดยเน้นด้านการสร้างสุขภาพเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดขึ้น ประกอบด้วย 6 หมวด ได้แก่ หมวด 1 สิทธิและหน้าที่ด้านสุขภาพ หมวด 2 คณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ หมวด 3 สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ หมวด 4 สมัชชา หมวด 5 ธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติ และหมวด 6 บทกำหนดโทษ ซึ่งมีประเด็นสำคัญ ประกอบด้วย
- มีคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (คสช) นายกรัฐมนตรี เป็นประธาน
- กรรมการมาจากการสรรหา จากตัวแทนจากทุกภาคส่วน
- มีสำนักงานเลขาธิการ (สช)
- ให้มีกลไกการจัดสมัชชาสุขภาพ ทุกระดับ
- มติจากสมัชชาสุขภาพ เสนอเข้าสู่ คสช. สู่ ครม.
- มีกลไกการประเมินผลกระทบด้านสุขภาพ จาก นโยบายสาธารณะ
- มีกลไกการจัดทำธรรมนูญสุขภาพ ปรับปรุงทุก 5 ปี
- เพิ่มสิทธิและหน้าที่ของประชาชนด้านสุขภาพ ได้แก่ ข้อมูลสุขภาพเป็นความลับ บุคลากรสุขภาพต้องแจ้งข้อมูลให้ทราบ สิทธิปฏิเสธการรักษา และสิทธิปฏิเสธไม่เข้าร่วมการทดลอง/วิจัย
******************************
