เมื่อช่วงต้นเดือนได้ไปงานบวชหลานชายที่พิษณุโลก จึงได้ใช้น้ำยาเอนกประสงค์ของคุณแม่ ซึ่งมีนำหมักมะกรูดเป็นส่วนประกอบหลัก เห็นว่าคุณภาพดีจึงเป็นหน้าที่ของนักจัดการความรู้ที่ต้องสอบถามถึงที่มาขององค์ความรู้นี้ จึงทราบว่าคุณพี่ภัทระ  พุ่มไสว พนักงานวิชาชีพ7 นำมาให้ทดลองใช้เมื่อใช้ได้ดีจึงขอความรู้ก่อนมาทำใช้จำนวนมาก(ทำเผื่อลูกด้วยจึงคว้ามา 1 กระติก) 

     องค์ความรู้นี้พี่ภัทระ  พุ่มไสว กล่าวว่า เป็นส่วนหนึ่งของความรู้ภายใต้โครงการชีววิถี เขื่อนสิริกิต์

เรื่องของมะกรูด 

    ก่อนอื่นมาพูดถึงมะกรูดเท่าที่ทราบสมัยตำเครื่องแกงใช้ในครัวเรือน(ปัจจุบันซื้อพริกแกง) ส่วนที่นำมาใช้ คือ ผิวมะกรูด ใบมะกรูดและผลมะกรูดใช้เป็นเครื่องปรุงพริกแกง เครื่องเทศ นิยมใช้ผิวจากผลมะกรูดมาเป็นเครื่องเทศ เป็นส่วนผสมของพริกแกง ใบมะกรูดที่ไม่แก่หรืออ่อนเกินไป นิยมหั่นเป็นฝอยใส่ในยำ พร่า ก้อย(กับแกล้ม) ใบแก่ใส่แกงเผ็ด ต้มยำ  ผลผ่าซีกใส่ในแกงเทโพ และขนมจีนน้ำพริก น้ำจากผลจะมีรสเปรี้ยวใช้แต่งรสปลาเจ่า ปลาร้า  

น้ำยาเอนกประสงค์

ทำน้ำมะกรูดหมัก

ส่วนประกอบ

 1. มะกรูดแก่ 3 กก. 2. น้ำตาลทรายแดง 1 กก. 3. น้ำเปล่า  10 ลิตร

   วิธีทำ 1. ใส่ตาลทรายแดง และน้ำลงไปในถังหมักคนให้ละลาย   2. นำผลมะกรูดล้างให้สะอาด หั่นมะกรูดตามขวางหรือเป็นแว่น 3. ใส่มะกรูดที่หั่นแล้วลงในถังหมัก ปิดฝาให้สนิท หมักไว้ 3 เดือน จึงนำมาใช้ได้

     ข้อควรระวัง    ควรเก็บไว้ในที่ร่ม อย่าให้ถูกแสงแดดหรือถูกฝน

    ทำน้ำยาล้างจานจากน้ำหมักมะกรูด

    ส่วนประกอบ  1. N70  1  กก.     2. เกลือ  1  กก.ต่อน้ำ 5 ลิตร(นำมาทำน้ำเกลือ โดยต้มน้ำเกลือ 1 ก.ก.ต่อน้ำ 2.5 ลิตร พอเกลือละลายกรองเอาแต่น้ำสะอาดเติมน้ำที่เหลือลงอีก) 3. น้ำหมักมะกรูด  5 ลิตร  4. น้ำด่างขี้เถ้า   5 ลิตร 5.  น้ำต้มไมยราฟ   5 ลิตร(แก้แพ้ สำหรับคนแพ้น้ำยาล้างจาน)  

 วิธีทำ

    1. นำ N70 มาใส่ภาชนะ ใช้ไม้พายคนให้ละลายโดยคนไปทางเดียวกัน  2. คอยใส่น้ำเกลือทีละน้อย ๆ พร้อมกับคนไปเรื่อย ๆ จนหมด  3. เติมน้ำหมักมะกรูดเช่นเดียวกับเติมน้ำเกลือ พร้อมกับคนไปเรื่อยๆ จนหมด แล้วตั้งทิ้งไว้ 1 คืน เพื่อให้ฟองหมดจึงบรรจุใส่ขวด

ประโยชน์   ใช้ล้างจาน , ใช้ซักผ้า , ใช้ชะล้างอื่น ๆ

    การทำน้ำหมักชีวภาพจากผลมะกรูดก็เป็นอีกหนึ่งภูมิปัญญาไทยที่มีการพัฒนาวิธีการใช้ประโยชน์จากมะกรูดอย่างต่อเนื่อง การทำยาล้างจานจากน้ำหมักมะกรูดก็เป็นทางเลือกหนึ่งที่ไม่ต้องลงทุนมาก นอกเหนือจากนำมาใช้ในครัวเรือนแล้วยังสามารถนำมาจำหน่ายในชุมชนทำให้มีรายได้เพิ่มและยังช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมอีก  สำหรับเกษตรกรอีกหลาย ๆ คนจะลองหันมาทำน้ำยาล้างจานจากน้ำหมักมะกรูดดูบ้างก็ไม่เป็นการผิดกติกาอย่างใด 

ขอขอบพระคุณพี่ภัทระ หรือที่เรียกในกลุ่มญาติ ว่า ศรีธน ที่อนุญาติให้นำมาเผยแพร่ครับ