บทหลัก
                      

                             1. มนัสการมาตาปิติคุณ

              ข้าขอนพชนกคุณ                       ชนนีเป็นเค้ามูล

ผู้กอบนุกูลพูน                                           ผดุงจวบเจริญวัย

               ฟูมฟักทนุถนอม                          บ บำราศนิราไกล

แสนอยากเท่าไรๆ                                       บ คิดอยากรำบากกาย

               ตรากทนระคนทุกข์                      ถนอมเลี้ยง ฤ รู้วาย

ปกป้องซึ่งอันตราย                                     จนได้รอดเป็นกายา

               เปรียบหนักชนกคุณ                     ชนนีคือภูผา

ใหญ่พื้นพสุนธรา                                        ก็ บ เทียบ บ เทียมทัน

               เหลือที่จะแทนทด                        จะสนองคุณานันต์

แท้บูชไนยอัน                                             อุดมเลิศประเสริฐคุณ

                                   

                                 ความหมาย

 ข้าพเจ้าขอกราบไหว้คุณของบิดา มารดา  ผู้เลี้ยงดูมาจวบจนใหญ่  แม้จะเหนื่อยยากสักเพียงไรก็ไม่เคยคิดถึงความทุกข์เหล่านั้น  ท่านคอยปกป้องทะนุถนอมตลอดมา ถ้าจะเปรียบบุญคุณของพ่อแม่แล้ว ก็ดุจกับภูผาหรือผืนแผ่นดินอันกว้างใหญ่ ยังไม่เทียบเท่า สุดที่ลูกจะทดแทนได้ แท้จริงท่านคือปูชนียบุคคล ผู้เปียมล้นด้วยบุญคุณอันสูงยิ่ง

  เป็นบทอาขยานบทหลัก

ที่มา : หนังสืออ่านเพิ่มเติม  กลุ่มสาระการรียนรู้ภาษาไทย "บทอาขยานภาษาไทย"

       ช่วงชั้นที่ ๑    ถึง  ช่วงชั้นที่ ๔

 หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน  พุทธศักราช ๒๕๔๔

                     

 

                                 

 

                                   2. นมัสการอาจาริยคุณ


                    อนึ่งข้าคำนับน้อม                             ต่อพระครูผู้การุณ

     โอบเอื้อและเจือจุน                                          อนุสาสน์ทุกสิ่งสรรพ์

                    ยัง บ ทราบก็ได้ทราบ                       ทั้งบุญบาปทุกสิ่งอัน

     ชี้แจงและแบ่งปัน                                            ขยายอัตถ์ให้ชัดเจน

                    จิตมากด้วยเมตตา                           และกรุณา บ เอนเอียง

     เหมือนท่านมาแกล้งเกณฑ์                              ให้ฉลาดและแหลมคม

                    ขจัดเขลาบรรเทาโม-                        หะจิตมืดที่งุนงม

     กังขา ณ อารมณ์                                            ก็สว่างกระจ่างใจ

                    คุณส่วนนี้ควรนับ                              ถือว่าเลิศ ณ แดนไตร

     ควรนึกและตรึกใน                                           จิตน้อมนิยมชม

 

                                      ความหมาย

 

           ข้าพเจ้าขอกราบไหว้พระคุณครูผู้สั่งสอนทุกสิ่งทุกอย่างให้ได้เรียนรู้ ทั้งบาปบุญคุณโทษ ครูสั่งสอนชี้แจงด้วยจิตใจอันเมตตากรุณา หวังให้ศิษย์มีความรู้และฉลาดหลักแหลม กำจัดความโง่เขลาให้หมดสิ้นไป บุญคุณส่วนนี้นับว่าเลิศล้ำทั้งแดนไตร ซึ่งข้าพเจ้าระลึกและกราบไหว้  ..  การเคารพพระคุณครู           

      ปูชา จ ปูชยานํ             เอตมฺมงฺคลมุตฺตมํ           

หนึ่งกราบและบูชา     อภิบูชนีย์ชน           

ข้อนี้แหละมงคล         อดิเรกอุดมดี    

       โลกนับว่าครูเป็นบัณฑิตแท้ เพราะอุดมด้วยความรู้ ปฏิบัติดีสั่งสอนศิษย์ ศิษย์เรียนรู้วิชาและเกิดปัญญาจากการที่มีครูสอน จึงควรเคารพบูชาครูทำให้ตนเกิดความเจริญด้วยประการทั้งปวง เพราะครูมีกำลังใจถ่ายทอดความรู้ให้อย่างเต็มที่ แนะนำสั่งสอนชี้คุณโทษประโยชน์ต่างๆ อันเป็นหนทางแห่งความเจริญก้าวหน้า 

เป็นบทอาขยานบทหลัก

ที่มา : หนังสืออ่านเพิ่มเติม  กลุ่มสาระการรียนรู้ภาษาไทย "บทอาขยานภาษาไทย"

       ช่วงชั้นที่ ๑    ถึง  ช่วงชั้นที่ ๔

 หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน  พุทธศักราช ๒๕๔๔