ผมผันตัวเองจากการเป็นคนทำพันธุ์(พืช)มาเป็นคนขายพันธุ์(พืช)ได้ระยะหนึ่งแล้ว แต่ทุกครั้งที่ได้รับรู้ข่าวสารเกี่ยวกับงานปรับปรุงพันธุ์พืช หรือความสำเร็จของนักปรับปรุงพันธุ์ท่านใดก็ตาม ผมก็พลอยรู้สึกยินดีและชื่นชมในความสามารถของนักปรับปรุงพันธุ์ท่านนั้นๆไปด้วย

เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา (๒๐ พ.ย.) ผมได้รับการติดต่อจาก ผศ.ดร.ปราโมทย์ สฤษดิ์นิรันดร์ซึ่งท่านเคยถ่ายทอดวิชาหลักการปรับปรุงพันธุ์พืชให้ผมสมัยที่เรียน ป.ตรี ท่านจะให้ผมกลับไปช่วยบรรยายให้แก่นิสิตที่กำลังศึกษาต่อในสาขาปรับปรุงพันธุ์พืชในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจเมล็ดพันธุ์ แม้จะยังไม่มีการยืนยันหัวข้อที่จะบรรยาย แต่เรื่องจริยธรรมในวิชาชีพเป็นสิ่งที่ผมตั้งใจว่าจะหยิบยกไปนำเสนอ และอยากเสนอว่าหากเป็นไปได้ควรนำเรื่องนี้มาสอนเป็นหัวข้อแรกๆใน class วิชาปรับปรุงพันธุ์ด้วยซ้ำไป เพราะเรื่องคุณธรรม จริยธรรมเป็นสิ่งที่ต้องใช้เวลาในการปลูกฝังจึงจะได้นักปรับปรุงพันธุ์ที่มีทั้งความรู้ ความสามารถ และมีจิตวิญญาณของนักปรับปรุงพันธุ์ที่แท้จริง

อาจารย์วีระศักดิ์ ดวงจันทร์ นักปรับปรุงพันธุ์แห่งสถานีวิจัยสวรรคโลก เป็นท่านหนึ่งที่ช่วยตอกย้ำเรื่องนี้ได้ดีทีเดียวด้วยวิถีแห่งนักปรับปรุงพันธุ์ที่ว่า…

“นักปรับปรุงพันธุ์ที่ดี” จักต้องเป็นผู้มี “จริยธรรม” คือเป็นคนดี มีสมาธิมุ่งมั่นอุทิศสติปัญญา แรงกายแรงใจ ในแปลงวิจัย และไร่เกษตรกรหลายชั่วโมงต่อวัน หลายวันต่อฤดู หลายฤดูต่อปี ปีแล้วปีเล่า ไม่รู้ว่าจะสักกี่ปีจึงจะได้ “พันธุ์ดี” มีคุณค่าต่อเกษตรกร ส่วน “นักปรับปรุงพันธุ์จอมปลอม” นั้นเล่า เอาแต่งอมือ งอเท้า ฝังตัวอยู่ในห้องปรับอากาศใช้ชีวิตฟุ่มเฟือย หรูหราในเมือง แล้วประกาศว่า ข้ามี “พันธุ์ดีเลิศ” ซึ่งเป็น“พันธุ์จอมปลอม” หลอกตัวเอง ลวงโลก โดยมุ่งหมายจะได้รับรางวัล ชื่อเสียง เกียรติยศ และเงินทอง ฯลฯ อนิจจา !(ประยุกต์จากปรมาจารย์ ดร. รัสเซล ผู้เป็นอาจารย์ของ ดร.สุจินต์ จินายน เรียบเรียงเป็นสำนวนไทยโดยหลานศิษย์ : วีระศักดิ์ ดวงจันทร์ ๒๕ ธันวาคม ๒๕๔๔)

ถ้านึกย้อนกลับไปในช่วงที่ผมยังทำงานปรับปรุงพันธุ์อยู่นั้น ผมได้ซึมซับปรัชญาแห่งการปรับปรุงพันธุ์ (พืช – สัตว์ ~ ฯลฯ) จากตำราเล่มหนึ่งซึ่งถ่ายทอดโดยศ.ดร.กฤษฎา สัมพันธารักษ์ ท่านมองว่า …

ในปัจจุบัน ได้มีการนำหลักการทางวิทยาศาสตร์มาใช้ในการปรับปรุงพันธุ์มากขึ้น แต่ความสำเร็จ ในการสร้างพันธุ์ส่วนมากยังคงมาจาก ความมุ่งมั่นจิตสัมผัส (BREEDER’S MIND) สายตาที่หยั่งถึง (BREEDER’S EYES) และประสบการณ์ วิสัยทัศน์ ของนักปรับปรุงพันธุ์ วิทยาศาสตร์เพียงแต่ทำให้ทุกอย่างเข้าสู่เป้าหมายอย่างมีเหตุผล ในห้วงเวลาที่เหมาะสม “เทคโนโลยีชีวภาพ” เป็นเพียงตัวเสริมในสิ่งที่เกินขีดความสามารถของการปรับปรุงพันธุ์ตามวิธีมาตรฐาน มิใช่เป็น หลักในการสร้างพันธุ์

ผมเชื่อว่านักปรับปรุงพันธุ์ที่ดีต้องมีแนวคิดนี้อยู่ในใจทุกคน

ผศ.ดร.ปราโมทย์ สฤษดิ์นิรันดร์ 

http://hort.agri.kps.ku.ac.th/staff/pramoteoff.html

คุณวีระศักิ์ ดวงจันทร์

http://www.sweetcorns.com/images/1152282779/Weerasak3_1.pdf