วันนี้คุณครูโน้ต – สุมนา แทนบุญช่วย หัวหน้าหน่วยวิชาคณิตศาสตร์ ผู้อยู่เบื้องหลังความสำเร็จ“การแข่งขันชิงแชมป์การคิดและแก้ปัญหาคณิตศาสตร์ ครั้งที่ ๑๐” ที่จัดขึ้นโดยมหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร ตามที่ได้เล่าไว้ในบันทึกที่แล้ว ได้เขียนเรื่องเล่าความสำเร็จมาแบ่งปันกันว่า...
การแข่งขันครั้งนี้จัดขึ้น ๒ รูปแบบด้วยกัน
- รูปแบบแรก แข่งเป็นทีม ระดับ ป. ๕ - ๖ ทีมละ ๓ คน ซึ่งรอบนี้ทางสถาบันรับจำนวนจำกัด โรงเรียนหนึ่งสมัครได้ ๒ ทีม
- รูปแบบที่สอง แข่งเป็นรายบุคคล แบ่งเป็นระดับ ป. ๑- ๒ ป. ๓-๔ ป. ๕-๖ การสอบรอบนี้ทางสถาบันรับไม่จำกัด ทางโรงเรียนเราจึงเป็นโอกาสให้นักเรียนได้สมัครกันอย่างเต็มที่ รวมแล้วนักเรียนเพลินพัฒนาสมัครสอบทั้งสิ้น ๗๘ คน
ฉันทะแรกเริ่ม
เพื่อให้นักเรียนได้มีส่วนร่วมในกิจกรรมครั้งนี้อย่างทั่วถึง คุณครูโน้ตจึงได้จัดให้มีการประกาศรับสมัครทีมที่สนใจเข้าร่วมกิจกรรมในครั้งนี้ ปรากฏว่ามีนักเรียนสนใจสมัครเข้ามาถึง ๑๒ ทีม
การเผยแพร่ข่าวสารการรับสมัคร ใช้วิธีติดป้ายประกาศทุกบริเวณของโรงเรียนและกระตุ้นคุณครูในแต่ละช่วงชั้นนำเสนอกับนักเรียนค่ะ ชั้นเรียนที่สมัครมากที่สุดคือ ชั้น ป. ๓ ที่มีผู้มาถึง ๔๐คน (จากทั้งหมด ๙๖ คน)
ในที่สุดก็ได้ทีมตัวแทนโรงเรียนเป็นนักเรียนชั้น ป.๕ จำนวน ๑ ทีม และนักเรียนชั้น ป. ๖ จำนวน ๑ ทีม จากนั้นครูโน้ตก็วางแผนการฝึกฝนให้กับเด็กทั้ง ๒ กลุ่ม โดยเน้นไปที่กระบวนการแก้โจทย์ปัญหามากกว่าการมุ่งหาหาผลลัพธ์สุดท้าย
ทำการเรียนรู้ให้เป็นของผู้เรียน
การสมัครต้องมีค่าสมัครสอบ ๒๕๐ บาท (รวมหนังสือคู่มือแนวข้อสอบด้วย) นอกจากหนังสือคู่มือแล้วครูโน้ตยังจัดเอกสารเสริมเป็นแนวข้อสอบปีก่อนๆ แจกนักเรียนเป็นระยะๆ
วิธีการนี้ทำให้เกิดการกระตุ้นโดยไม่ทิ้งระยะห่างหายกันไป หากมีข้อใดสงสัยไม่ว่าจะเป็นในหนังสือคู่มือหรือเอกสารเสริม ให้นักเรียนนำมาถามคุณครูได้ในวันที่มีการเรียนเสริม
ในการสอนเสริมครูโน้ตเริ่มด้วยการแจกเอกสารให้นักเรียนฝึกทำที่บ้านก่อนการสอบพร้อมทำจดหมายขอความร่วมมือจากผู้ปกครองเพื่อให้นักเรียนได้เรียนเสริมก่อนสอบด้วย
- เป้าหมายของการสอนเสริม คือเพื่อเตรียมอุ่นเครื่องให้พร้อม
- กระบวนการฝึกฝน เน้นที่การเขียนขั้นตอนการหาคำตอบโดยละเอียด ลักษณะของโจทย์ที่นำมาคิดก็ล้วนแต่เป็นเรื่องเกี่ยวกับชีวิตเราทั้งสิ้น เช่น การประมาณจำนวนผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่ ๒๐๐๙ การคำนวณจำนวนอิฐทางเดินรอบบ้าน ซึ่งต้องอาศัยการอ่าน และการใช้ข้อมูลจริง หลังจากฝึกทำโจทย์กันมาระยะหนึ่งก็พบว่านักเรียนสามารถหาคำตอบได้ถูกต้อง แต่มักไม่ชอบเขียนแจงกระบวนการคิด
- ข้อสังเกต นักเรียนของเราชอบแก้โจทย์ลักษณะนี้ และมีความสุขกับการได้อ่านและคิดโจทย์ที่ท้าทายเหล่านี้ บางคนได้รับเอกสารในตอนเช้า ตอนเย็นกลับถึงบ้านรีบลงมือทำเลยโดยไม่ต้องมีใครเตือน
- มีผู้ปกครองเดินมาเล่าให้ฟังว่าบางคนจัดระบบให้ตนเอง โดยการทำไปจับเวลาไป เมื่อหมดเวลาที่ตนเองตั้งไว้ จึงเปิดดูเฉลยและวิเคราะห์ข้อผิดด้วยตนเองโดยผู้ปกครองไม่ต้องแนะนำ
- ระยะเวลาที่ใช้ ๔ สัปดาห์
ปลุกความร่วมมือ
- การประสานความร่วมมือ แจ้งข่าวสารอย่างสม่ำเสมอในที่ประชุม บอกกำหนดการพร้อมแนบจดหมายให้ผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย ทั้งที่เป็นคุณครู และผู้ปกครองทราบถึงรายละเอียดต่างๆ ทุก ๒ สัปดาห์
- การทำงานเป็นทีม การสอนเสริมก่อนสอบทั้ง ๒ รูปแบบ มีครูผู้รับผิดชอบหลัก ๒ คนคือ คุณครูอำนาจ และ ครูโน้ต โดยมีคุณครูในทีมคณิตศาสตร์เป็นกำลังเสริมหากใครว่างวันไหนก็สามารถเข้ามาร่วมสอนได้
- คุณครูที่เข้ามาช่วยได้แก่ คุณครูปอ ชช. ๑ คุณครูแนน ชช. ๑ คุณครูเนียน ชช.๑ คุณครูปลิว ชช. ๓ และคุณครูก้อย ชช. ๑ (ที่เป็นคุณครูวิชา ESL แต่ก็เข้ามาช่วยอีกแรงค่ะ)
- ต้องขอบคุณ นักเรียนทุกคน คุณครู และผู้ปกครองทุกท่าน ที่มาร่วมวงลงมือ สนุกกับคณิตศาสตร์ด้วยกัน จนเกิดเป็นผลลัพธ์ที่น่าชื่นใจเช่นนี้ขึ้นมาได้ค่ะ
เก่งจังทำงานเป็นขั้นตอน สะท้อนผลสู่เด็ก เก่งคณิตศาสตร์ ฉลาดทุกวิชา เขาว่ากัน
ผมไม่กล้าสอนคณิตศาสตร์จนถึงทุกวันนี้ กลัวสอนเด็กแบบผิดๆ