พักจากการวิเคราะห์และจัด Theme "กระบวนการทางปัญญาของชาวบ้าน" ในโครงการไตรภาคีฯ แล้ว ก็เลย ไปค้นบทความเชิงวิชาการเดิมๆ ของตนเอง ที่เคยเขียนไว้ และไปพบเรื่อง "โรคจิตเภท" จึงเลือกนำบางส่วนมาเล่าต่อ..เพราะตอนนี้อุบัติการณ์ในโรคนี้คนป่วยเยอะ จัดเป็นโรคอันดับแรกของผู้ป่วยที่มารับบริการที่คลินิก"จิตเวช" จริงๆแล้วโรคนี้มีสาเหตุ...หลายสาเหตุ บางสาเหตุเราป้องกันได้ บางสาเหตุแม้มีแนวโน้มหากเรารู้เท่าทัน...เราก็ป้องกันได้อีกเช่นกันจากสาเหตุกระตุ้นซ้ำทั้งหลาย...

       โรคจิตเภท (Schizophrenia) พบได้มากในกลุ่มผู้ป่วยที่มีปัญหาทางจิตเวชและสุขภาพจิต โดยมีความผิดปกติเกิดขึ้นอย่างซับซ้อน และมีความยุ่งยากในการวินิจฉัยเพราะความผิดปกติเกิดในหลาย ๆ ด้านและการดำเนินของโรคมักไม่เด่นชัด เป็นแบบค่อยเป็นค่อยไป อาการแรกเริ่มอาจแสดงถึงความบกพร่องในด้านมนุษยสัมพันธ์ เช่น เป็นคนเงียบเฉยหรือไม่ค่อยสนใจผู้อื่น ต่อเมื่อมีเหตุการณ์บางอย่างมากระตุ้น ซึ่งส่วนมากเป็นเหตุการณ์ที่ทำให้เครียด อาจทำให้บุคคลนั้นแสดงอาการผิดปกติเด่นชัดขึ้นมา ซึ่งพบว่าอาการผิดปกตินั้นยังไม่สามารถระบุได้ชัดเจนจึงทำให้การป้องกันการเกิดโรคค่อนข้างทำได้ยาก อย่างไรก็ตามโรคจิตเภทส่งผลกระทบต่อบุคคล ครอบครัว และสังคมค่อนข้างมาก

       ผู้ป่วยมักมีกลุ่มอาการความผิดปกติทางอารมณ์ การรับรู้ กระบวนการคิด พฤติกรรม และบุคลิกภาพโดยรวม ความผิดปกติทางอารมณ์แสดงออกโดยผู้ป่วยแสดงอารมณ์ตอบสนองต่อสิ่งแวดล้อมไม่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริง ความผิดปกติทางด้านการรับรู้แสดงออกโดยผู้ป่วยรับรู้สิ่งต่าง ๆ ที่ไม่มีจริง เช่น ได้ยินเสียงโดยไม่มีเสียงจริง ๆ ความผิดปกติของกระบวนการคิดแสดงออกโดยผู้ป่วยมีความคิดไม่เป็นที่ยอมรับของสังคมทั่ว ๆ ไป เช่น ความคิดหลงผิด ส่วนทางด้านพฤติกรรมและบุคลิกภาพ พบว่า มีพฤติกรรมแยกตัว พฤติกรรมถดถอย และมีพฤติกรรมแปลกๆ มีอาการหูแว่ว และมีภาพหลอนได้ในบางคน

       สำหรับปัญหาทางสุขภาพจิตเกิดจากบุคคลไม่สามารถจัดการตนเอง หรือไม่สามารถตอบสนองความต้องการของตนเองได้ จึงเกิดความขัดแย้งระหว่างความต้องการ และแรงขับที่เกิดจากแรงผลักดันภายใน ที่เรียกว่า สัญชาตญาณ (Instinctual) เป็นผลให้เกิดความไม่เหมาะสมในการทำหน้าที่ของตนเองทางจิตใจ (Ego Function Deficits) ร่วมกับการใช้กลไกทางจิต ชนิดที่ไม่ช่วยแก้ไขปัญหา (Primitive Defense Mechanism) เช่น Projection, Denial, Regression และ Splitting จากสิ่งเหล่านี้มีผลให้เกิดความแปรปรวนทางจิตใจขึ้นได้...

       ดังนั้น...อะไรก็ตามที่ก่อเกิดความเครียด หรือนำไปสู่สภาพอารมณ์ที่มีปัญหาให้เกิดทุกข์ในจิตใจ ไม่สบายใจ เครียด เศร้า กังวล โกรธ โมโหง่าย ต่างๆ เหล่านี้ที่เป็นอารมณ์ความคิด ความรู้สึกเชิงลบต่างๆ...ล้วนแล้วก่อเกิดปัญหาทางจิต และมากๆเข้านำไปสู่การเกิดโรคทางจิตเวช หรือที่เรารู้ๆ กันว่า เป็นโรคจิตนั่นเอง... ดังนั้น ก่อนเกิดโรค เราสามารถสร้าง"ภูมิ"คุ้มกันทางจิตใจเราได้..รีบๆ หันกลับมาดูแลจิตใจเรากันเถอะนะคะ...ก่อนที่จะแย่กว่านี้