ครูอาจารย์ผู้สอนจริยศึกษาในสถานศึกษา

ธรรมศึกษาป

การที่จะจัดหรือพัฒนาจริยศึกษาในสถานศึกษาให้ได้ผล ครูอาจารย์ทุกท่านนับตั้งแต่หัวหน้าสถานศึกษาลงไป จะต้องเป็นครูหรืออาจารย์จริยศึกษาด้วยไม่ว่าจะเป็นครูภาษา วิทยาศาสตร์ การงาน วิชาชีพ ศิลปศึกษา พลานามัยก็ต้องเป็นครูจริยศึกษา คือ มีบุคลิกภาพ คุณสมบัติ และดำเนินการสอน

จริยศึกษาในวิชาต่าง ๆเช่นเดียวกับครูอาจารย์จริยศึกษาครูอาจารย์ที่ได้รับมอบหมายให้เป็นหัวหน้าในการจัดการจริยศึกษาในสถานศึกษาหรือเป็นผู้สอนจริยศึกษาหรือวิชาที่เกี่ยวข้องโดยตรงควรได้รับการคัดเลือกให้เหมาะสม และมีความรู้ความสามารถในการดำเนินการ หรือการสอนดังนี้

1. บุคลิภาพคุณสมบัติของครูอาจารย์จริยศึกษาสถานศึกษาควรเลือกครูอาจารย์ให้ทำหน้าที่จัด

และ สอนจริยศึกษา หรือเป็นครูอาจารย์แนะแนว จากผู้ที่มีบุคลิกภาพ และคุณสมบัติดังนี้

1.1 เป็นผู้มีความศรัทธาในความเป็นครูอย่างแท้จริง

1.2 เป็นผู้มีวินัย จรรยามารยาทของครู ตามระเบียบที่ดีงามของครู

1.3 มีความรู้ในเรื่องวิชาการศึกษา จิตวิทยาการศึกษา พัฒนาการ และการเรียนรู้ของบุคคลจิตวิทยาการแนะแนว

1.4 มีความรัก พอใจในการสอนการจัดจริยศึกษา

1.5 มีความรู้ความเข้าใจในหลักธรรมและเนื้อหาวิชาที่ตนเองต้องรับผิดชอบในการจัดหรือการสอนเป็นอย่างดี

1.6 มีบุคลิกภาพและความประพฤติเหมาะสมสอดคล้องไม่ขัดกับหลักธรรม เนื้อหาวิชาที่ตนจัดหรือสอนนักเรียน นักศึกษา

1.7 มีความยิ้มแย้มแจ่มใสมีอัธยาศัยดี เป็นกันเองกับนักเรียน นักศึกษา มีอารมย์เยือกเย็น

1.8 มีความยินดีต้อนรับและให้ความสะดวกแก่นักเรียน นักศึกษาผู้มาติดต่อขอความอนุเคราะห์ในงานของตนและขอคำแนะนำต่าง ๆ

1.9 มีศิลปะในการฟังมีความอดทน สามารถรอได้ คอยได้ มีทักษะในการฟัง และยินดีเป็นผู้ฟังให้โอกาสแก่คนได้ระบายความทุกข์ ปัญหาข้อขัดข้องใจอารมณ์และความรู้สึกสะเทือนใจต่าง ๆ

1.10 เป็นผู้มีบุคลิกลักษณะดีกระฉับกระเฉงว่องไว วางใจ และมองโลกในแง่สร้างสรรค์ในกรณีที่จะสอนจริยศึกษาเป็นวิชาหรือเป็นชั่วโมง ครูอาจารย์ที่จะเป็นผู้สอนควรเตรียมตัวและเตรียมบทเรียนดังนี้

 1. กำหนดความมุ่งหมายเฉพาะบทเรียนที่สอนให้เหมาะสม

 2. ศึกษาทำความเข้าใจเนื้อเรื่องที่สอน ให้เข้าใจอย่างถ่องแท้

3. กำหนดวิธีสอนว่า จะใช้วิธีอะไรดำเนินการตอนไหน อย่างไร

4. จัดทำจัดหาอุปกรณ์การสอนตลอดจนตังอย่างประกอบให้พร้อม

5. กำหนดประเมินผลการสอนของตนโดยจะสังเกตจากปฏิกิริยาตอบสนองของนักเรียนตอนไหน อย่างไร

6. กำหนดงานที่จะให้นักเรียนไปศึกษาเพิ่มเติม หรือทำกิจกรรมอะไรต่อไป หรือเป็นการบ้านมาส่งรายงาน อย่างไร

7. สรุปบทเรียนให้เห็นคุณค่าการพัฒนาตนเองและวิเคราะห์ตนเองอย่างไรและกำหนดก่อนจบบทเรียนต้องให้นักเรียน นักศึกษาทุกคนยืนสงบ อธิษฐานแผ่เมตตา 1 นาที 

      ในการเข้าสอนจริยศึกษาในชั่วโมงตามหลักสูตรหรือในการจัดกิจกรรมที่มีการบรรยายการอบรม ผู้สอน ผู้บรรยาย หรือผู้ให้การสอนควรปฏิบัติ ดังนี้

1. ก่อนเข้าห้องสอนหรือขึ้นบรรยาย ขึ้นอบรม ควรสำรวจตัวเองในเร่องการแต่งกายให้สะอาด เรียบร้อย ธรรมดาไม่ฉูดฉาด ไม่เปิดเผย สิ่งอันไม่สมควรเปิดเผย

2. สำรวจบทเรียน คำบรรยายและอุปกรณ์การสอนคำบรรยายที่จะใช้ให้เรียบร้อย

3. เข้าห้องสอนเริ่มบรรยายหรือให้การอบรม ให้ตรงตามเวลา

4. กล่าวคำทักทายนักเรียนนักศึกษาหรือคอยรับทำทักทายให้เหมาะสมกับฐานะและหรือขึ้นต้นกับคำบรรยายให้เหมาะสมกับผู้ฟังและสุภาพ

5. มีใบหน้ายิ้มแย้มแจ่มใส ไม่กังวลไม่บูดบึ้ง ไม่ฉุนเฉียว ไม่โกรธง่าย แสดงอารมณ์ยินดีต้อนรับนักเรียน นักศึกษาหรือผู้ฟัง ไม่อารมณ์ค้าง

6. ก่อนเริ่มบทเรียนหรือก่อนบรรยายควรให้นักเรียน นักศึกษาหรือผู้ฟัง สวดมนต์ไหว้พระอย่างย่อหรือสงบใจเสียก่อนจะเป็นการดี เป็นการน้อมนำนักเรียน นักศึกษาเข้าสู่การกระทำความดีสลัดความคิดคั่งค้างเดิมออกไปเตรียมกายเตรียมใจรับความรู้และวิธีการปฏิบัติจากบทเรียนหรือเรื่องที่บรรยาย

7. เริ่มทำการสอนหรือบรรยายตามบทเรียนหรือเรื่องที่จะบรรยายที่ได้เตรียมมาโดยใช้กลวิธีในการสอนหรือบรรยาย

2.หัวข้อธรรมหรือเรื่องราวที่นำมาจัดเป็นบทเรียนจะสอนหรือบรรยายควรเป็นคุณธรรมและ

จริยธรรมที่ประสงค์จะปลูกฝังให้กับนักเรียน นักศึกษาตามความมุ่งหมายของแผนการศึกษาแห่งชาติ ดังกล่าวมาแล้วแต่ต้นในการสอนบรรยายหรือการอบรมนั้น ควรให้นักเรียน นักศึกษาได้ร่วมการศึกษาบทเรียนหรือคำบรรยายเรื่องนั้น ให้ได้มีความเข้าใจ ได้เปลี่ยนแปลงเจตคติเกิดความต้องการที่จะเปลี่ยนแปลงบุคลิกภาพและพฤติกรรมของตนเกิดคุณธรรมขึ้นในใจให้ได้ฝึกการปฏิบัติจนมีจริยธรรมขึ้นในผู้เรียนให้ได้

3.การประเมินผลการจัดและการสอนจริยศึกษาต้องสอดคล้องกับความมุ่งหมายของการจัด

จริยศึกษา คือ การพัฒนาบุคลิกภาพเจตคติ และพฤติกรรมของนักเรียน นักศึกษา การประเมินผลที่ดี คือ การพัฒนาบุคลิกภาพเจตคติและพฤติกรรมของคน ครูอาจารย์ควรจะสามารถแยกนักเรียนนักศึกษาที่ตนสอนได้ว่าผู้ใดมีปัญหาเป็นรายบุคคล รายกรณี ตลอดทั้งให้คำแนะนำ ปรึกษา สนทนาทำความเข้าใจเป็นรายบุคคลด้วย ความมุ่งหมายสำคัญของครูอาจารย์ คือ ช่วยให้นักเรียนนักศึกษารู้จักสงเคราะห์ตนเองวิเคราะห์ปัญหาและค้นหาสาเหตุแห่งปัญหาของตนเองตลอดทั้งหาวิธีการที่จะแก้ปัญหาเหล่านั้นซึ่งครูอาจเป็นผู้ให้ความช่วยเหลือแนะนำตลอดเวลาได้สำหรับนักเรียนที่มีปัญหาน้อย ครูอาจารย์อาจใช้วิธีการแนะนำเป็นหมู่และประเมินผลโดยการสังเกตพฤติกรรมเป็นส่วนรวมได้