บทความวิจัยที่ดีต้องมีโฟกัส คือสื่อเรื่องเดียวตามที่ตั้งเป้าหมายไว้ ไม่บอกหลายเรื่องในเวลาเดียวกันจนเปรอะหรือพร่ามัว หรือบอกไม่ชัด ไม่รู้ว่าจะบอกเรื่องอะไร ในบทความวิจัย พิเชฐ บัญญัติ และสุภาภรณ์ บัญญัติ. การพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาลบ้านตาก : จากทฤษฎีสู่การปฏิบัติ. วารสารวิชาการสาธารณสุข ๒๕๕๐; ๑๖ : ๔๔๔ – ๔๕๕. ระบุไว้ชัดเจนว่า “มีวัตถุประสงค์ศึกษาแนวทางและปัจจัยแห่งความสำเร็จของการพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาลบ้านตาก ที่สามารถผ่านการประเมินรับรองคุณภาพโรงพยาบาลได้พร้อมกันทั้งมาตรฐานโรงพยาบาลคุณภาพ และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ”
ผมลองทำให้โจทย์ชัดยิ่งขึ้นว่า ต้องการรู้ว่าทำไมจึงพัฒนาคุณภาพได้ดีถึงขนาดที่ได้รับการรับรองคุณภาพ ๒ มาตรฐานพร้อมกัน ถ้าตีความอย่างนี้ก็ต้องพุ่งเป้าไปศึกษาและรายงานความพิเศษที่ทำให้ได้รับการรับรองคุณภาพ ๒ มาตรฐานในเวลาเดียวกัน ต้องหาทางนำเสอความแตกต่างจากโรงพยาบาลที่ได้รับการรับรองคุณภาพเพียงมาตรฐานเดียว
ถ้าโฟกัสไปที่การได้รับการรับรองคุณภาพ ก็ต้องมีการวิเคราะห์ตัวชี้วัดมาตรฐานคุณภาพ และเก็บข้อมูลชี้ให้เห็นการดำเนินการพัฒนาในช่วง ๘ ปี ว่ามีความก้าวหน้าขึ้นทีละขั้นๆ ตามตัวชี้วัดนั้นๆ อย่างไรบ้าง
ถ้าจะโฟกัสวิธีการนำทฤษฎีสู่การปฏิบัติตามชื่อของรายงาน จะนำเสนออย่างไร และยิ่งถ้าจะนำเสนอในรูปแบบที่มีข้อมูลหลักฐานยืนยัน (evidence-based) จะนำเสนออย่างไร จะเสนอความรู้ปฏิบัติ (ที่ไม่มีในตำรา) เกี่ยวกับการประยุกต์ใช้ปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้เกิดความสำเร็จ ๗ ประการตามที่สรุป อย่างไร ผู้อ่านจึงจะสามารถนำความรู้ปฏิบัติเหล่านั้นไปทดลองประยุกต์ด้วยตนเองได้ เหล่านี้เป็นคำถามที่จะต้องช่วยกันตอบ ผมไม่มีความรู้สำเร็จรูปที่จะตอบคำถามเหล่านี้ แต่ถ้ามีเวที ลปรร. ระหว่างผู้มีประสบการณ์ด้วยกัน ผมก็มีเรื่องเล่าและความเห็นมาแลกเปลี่ยนได้มาก
วิจารณ์ พานิช
๓๑ ส.ค. ๕๑
