1.   ชุดกิจกรรมทักษะกระบวนการวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน  8  ชุด ชุดละ 1 ทักษะแต่ละ  ชุดกิจกรรมประกอบด้วยกิจกรรมย่อยดังนี้

1.1    ทักษะการสังเกต                                                                  จำนวน     3            กิจกรรม

1.2    ทักษะการวัด                                                                         จำนวน     3            กิจกรรม

1.3    ทักษะการใช้ตัวเลข                                                             จำนวน     2            กิจกรรม

1.4    ทักษะการจำแนกประเภท                                                 จำนวน     2            กิจกรรม

1.5    ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล                                     จำนวน     2            กิจกรรม

1.6    ทักษะการจัดกระทำข้อมูลและสื่อความหมาย                จำนวน     2            กิจกรรม

1.7    ทักษะความสัมพันธ์ระหว่งสเปสกับสเปส                     จำนวน     2            กิจกรรม

และสเปสกับเวลา

1.8    ทักษะการพยากรณ์                                                             จำนวน     2            กิจกรรม

2.    แบบทดสอบวัดทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน 1 ฉบับ จำนวน 40 ข้อ เป็นแบบปรนัยชนิดเลือกตอบ (Objective multiple choice) แต่ละข้อมี 4 ตัวเลือก ซึ่งจะมีคำตอบที่ถูกต้อง ข้อละ 1 คำตอบ ข้อละ 1 คะแนน ดังนี้

2.1    ทักษะการสังเกต                                                                  จำนวน     6            ข้อ

2.2    ทักษะการวัด                                                                         จำนวน     5            ข้อ

2.3    ทักษะการใช้ตัวเลข                                                             จำนวน     6            ข้อ

2.4    ทักษะการจำแนกประเภท                                                 จำนวน     5            ข้อ

2.5    ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล                                     จำนวน     4            ข้อ

2.6    ทักษะการจัดกระทำข้อมูลและสื่อความหมาย                จำนวน     5            ข้อ

2.7    ทักษะความสัมพันธ์ระหว่งสเปสกับสเปส                     จำนวน     4            ข้อ

และสเปสกับเวลา

2.8    ทักษะการพยากรณ์                                                             จำนวน     5            ข้อ

 

 

 

 

การสร้างชุดกิจกรรมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน

 

                การสร้างชุดกิจกรรมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน   จำนวน  8  ชุด       แต่ละชุดมี 1 ทักษะ  ซึ่งสร้างขึ้น โดยพัฒนาจากชุดกิจกรมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์   ของ วรรณทิพา  รอดแรงค้า และ พิมพ์พันธ์  เดชะคุปต์ (2534)    วัตถุประสงค์ของการสร้างชุดกิจกรรมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐานครั้งนี้     ต้องการให้ได้ชุดกิจกรรมที่มีประสิทธิภาพ   สามารถนำไปใช้ฝึกทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน ให้กับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1   โรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย ลพบุรี   เพื่อให้สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ และพันธกิจของการจัดตั้งโรงเรียนจุฬาภรณราชวิทยาลัย ลพบุรี   ที่จัดการเรียนการสอนที่เน้นพิเศษทางด้านวิทยาศาสตร์   และสร้างคนที่มีความสามารถพิเศษด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีให้กับประเทศชาติ    เพื่อรองรับความเจริญก้าวหน้าทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในอนาคต

                ลำดับขั้นตอนในการสร้างชุดกิจกรรม

                ขั้นที่ 1    วิธีดำเนินการสร้างชุดกิจกรรม

                ขั้นที่ 2    ลักษณะของชุดกิจกรรม

ขั้นที่ 3    การใช้ชุดกิจกรรม

ขั้นที่ 1  วิธีดำเนินการสร้างชุดกิจกรรม

                1. ศึกษาหลักสูตรวิทยาศาสตร์ สาระที่ 8 ธรรมชาติของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ตามมาตรฐานที่ ว 8.1  ใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ในการสืบเสาะหาความรู้ แก้ปัญหา รู้ว่าปรากฎการณ์ธรรมชาติที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่มีรูปแบบที่แน่นอน สามรถอธิบายและตรวจสอบได้ภายใต้ข้อมูลและเครื่องมือที่มีอยู่ในช่วงเวลานั้นๆ เข้าใจว่าวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี สังคม สิ่งแวดล้อม  มีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กัน

                2.  จัดทำคำอธิบายรายวิชาวิทยาศาสตร์เพิ่มเติม ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ชื่อวิชารายวิชา แวววิทยาศาสตร์ รหัสวิชา ว30204 เวลา 2 ชั่วโมงต่อสัปดาห์และกำหนดหน่วยการเรียนรู้ตามกรอบมาตรฐาน ว 8.1  ประกอบด้วย  6 หน่วยการเรียนรู้ คือ

หน่วยที่

รายการเนื้อหา

จำนวนคาบ

หน่วยที่ 1

ความรู้ทางวิทยาศาสตร์เพื่อการสร้างสรรค์

-  ความหมายของวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี

-  ประเภทของความรู้

-  ผลงานของนักวิทยาศาสตร์

-  ผลกระทบของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

8 คาบ

หน่วยที่ 2

เรียนรู้วิธีการทำงานของนักวิทยาศาสตร์

-  ระเบียบวิธีทางวิทยาศาสตร์

-  การใช้เครื่องมือวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน

-  เจตคติทางวิทยาศาสตร์และลักษณะนิสัยของนักวิทยาศาสตร์

-  ผลงานของนักวิทยาศาสตร์โลก

8  คาบ

หน่วยที่ 3

กระบวนการแสวงหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์

-  ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน

-  ทักษะการสังเกต

-  ทักษะการวัด

-  ทักษะการใช้ตัวเลข

-  ทักษะการจำแนกประเภท

-  ทักษะการสื่อความหมายและการจัดกระทำข้อมูล

-  ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล

-  ทักษะความสัมพันธ์ระหว่างสเปสกับสเปสและสเปสกับเวลา

-  ทักษะการพยากรณ์

16  คาบ

หน่วยที่ 4

ทักษะกระบวนการวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการ

-  การตั้งสมมติฐาน

-  การกำหนดนิยามเชิงปฏิบัติการ

-  การกำหนดตัวแปรและควบคุมตัวแปร

-  การทดลอง

-  การสรุปและตีความหมายข้อมูล

8   คาบ

หน่วยที่ 5

สิ่งประดิษฐ์ทางวิทยาศาสตร์

-  ของเล่นที่อาศัยหลักทางวิทยาศาสตร์

-  การประดิษฐ์จากวัสดุใกล้ตัว

 

8  คาบ

8  คาบ

หน่วยที่ 6

กระบวนการแก้ปัญหาอย่างง่าย

-  การกำหนดปัญหา

-  กระบวนการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์

-  การนำเสนอวิธีแก้ปัญหา

-  การลงมือแก้ปัญหา

-  นำเสนอผลการแก้ปัญหา

 

4  คาบ

2  คาบ

2  คาบ

8  คาบ

8  คาบ

                3.  ศึกษาเนื้อหาสาระของทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์จากหน่วยการเรียนรู้ที่ 3จัดทำแผนการเรียนรู้    เรื่องทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน  จำนวน  8  ทักษะ  เวลาทักษะละ 120 นาที  โดยศึกษาแต่ละทักษะในเรื่องของความหมาย และพฤติกรรมบ่งชี้ทักษะกระบวนการวิทยาศาสตร์   เพื่อเป็นกรอบในการสร้างชุดกิจกรรมที่ใช้ฝึกทักษะกระบวนการวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐานสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

                4.  กำหนดจุดมุ่งหมายและรูปแบบของกิจกรรม

                     4.1  การกำหนดจุดมุ่งหมายของชุดกิจกรรม แยกเป็น 2 ประเภท คือ จุดมุ่งหมายทั่วไป และจุดมุ่งหมายเชิงพฤติกรรม

                     4.2  รูปแบบของการจัดกิจกรรม ช่วงแรกเป็นการให้ความรู้จากใบความรู้ โดยครูป้อนคำถาม เช่น ความหมายของทักษะ และวิธีการนำทักษะไปใช้ จากนั้นจึงจัดให้ผู้เรียนได้รับการฝึกทักษะต่างๆ ตามกิจกรรมที่กำหนดไว้

                5.  การเลือกและการจัดเนื้อหาสาระ  ผู้ศึกษาเลือกและจัดเนื้อหาในชุดกิจกรรมฝึกทักษะกระบวนการวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน   โดยใช้เนื้อหาที่เกี่ยวกับทักษะกระบวนการวิทยาศาสตร์      ขั้นพื้นฐาน 8  ทักษะและวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐานที่นักเรียนสามารถเรียนรู้ได้เองโดยใช้ทักษะดังกล่าว

                6.  กำหนดมาตรฐานการวัดและประเมินผล  การประเมินผลชุดกิจกรรม   ใช้เกณฑ์ประเมินผลผ่านรายกิจกรรมและเกณฑ์ผ่านทุกกิจกรรมรวมกัน โดยกำหนดมาตรฐานของเกณฑ์   ทั้งสอง ที่ร้อยละของคะแนนทั้งหมดเป็น 75/75 (ชัยยงศ์   พรหมวงศ์ , 2528)

                     6.1   เกณฑ์ผ่านกิจกรรมหลังการฝึกในแต่ละกิจกรรมนักเรียนจะต้องได้คะแนนแต่ละกิจกรรมผ่านเกณฑ์ที่กำหนดตั้งแต่ร้อยละ 75 ขึ้นไปของคะแนนเต็ม

                     6.2   เกณฑ์ผ่านทุกกิจกรรมรวมกันหลังจากฝึกทุกชุดกิจกรรมนักเรียนจะต้องได้คะแนนรวมทุกกิจกรรมผ่านเกณฑ์ที่กำหนดตั้งแต่ร้อยละ 75 ขึ้นไป  สำหรับเกณฑ์ผ่านการประเมินสรุป กำหนดด้วยคะแนนรวมของทุกกิจกรรม  ไม่น้อยกว่า  ร้อยละ 75 ของคะแนนเต็ม  

(ชัยยงศ์   พรหมวงศ์ , 2528)

                7.  ดำเนินการสร้างชุดกิจกรรมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน ชุดกิจกรรมที่ผู้ศึกษาสร้างขึ้น  เพื่อฝึกทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นพื้นฐาน ครั้งนี้มี 8 ชุด  ชุดละ 1 ทักษะแต่ละชุดกิจกรรมประกอบด้วยกิจกรรมย่อย 1-3  กิจกรรม คือ

1.  ทักษะการสังเกต   

2.  ทักษะการวัด