ปรัชญาในบ่อปลา


สวัสดีครับทุกท่าน

    สบายดีไหมคร้าบบบบ(ภาษาบ๊องแบ๊วครัีบ) หายไปหลายวันครับ มีใครคิดถึงบ้างครับ ชูนิ้วก้อยหน่อยครัีบ อิๆ  วันนี้ไม่มีอะไรมากครับ พอดีนึกถึงบ่อและสระปลาที่บ้านครับ สระน้ำขนาดเกือบสองไร่ครับ และผมเคยเขียนเรื่อง แผนที่ปลา เลยเอามารื้อกันอีกรอบครับ

    สระดังภาพด้านล่างนี้นะครับ

 

    สระน้ำสระนี้พื้นเพเองคือทุ่งนานะครับ แต่ได้มีโครงการหลวงเข้ามาหาที่เพื่อจะขุดสระ ขุดให้ฟรี ให้เป็นเจ้าของสระดูแล ตามนโยบายทางองค์กรรัฐในขณะนั้น คือให้เจ้าบ้านดูและจัดการบริหารน้ำเองโดยในหน้าแล้งมีการแบ่งปันน้ำให้เพื่อนบ้านในชุมชนด้วย  มีอายุ เกือบสามสิบปีแล้วครับ ใช้รถในการขุดอยู่หลายวันกว่าจะเสร็จ ตอนนั้นผมคงมีอายุประมาณสักห้าหรือหกขวบได้ครับ เมื่อเวลาผ่านไปสระก็เริ่มมีน้ำขังจากน้ำฝน ฝนตกอยู่นานครับว่าน้ำจะเต็มสระ น้ำในสระยังขุ่นๆ เป็นสีน้ำนม แต่เมื่อเวลาผ่านไป ตะกอนเริ่มจัดเรียงระเบียบจมลงไปนอนก้นสระ มีตะไคร่น้ำ พืชน้ำเริ่มขึ้น เริ่มมีการเปลี่ยนสีของน้ำ ที่บ้านก็เริ่มเอาปลามาปล่อย ในสระใบนี้มีปลาเพียบครับ มาจากแหล่งต่างๆ เช่นจากทุ่งนาบ้าง  จากตอนหน้าแล้งบ้าง หรือจับมาจากสระอื่นๆ บ้าง ตลอดจนที่ญาติให้กันมาครับ นับว่าปลาในสระใบใหญ่ครับ แน่นอนว่ามี ปลาช่อน ปลาหมอ ปลาดุก ปลากระดี่ ปลาซิว ปลาไหล ปลาโอน ปลาขลุด ปลาหลาด มันจะรักษานิเวศกันแบบธรรมชาติกันเอง แน่นอนว่าไม่ใช่สระเชิงเดี่ยว เลี้ยงปลาเิชิงเดี่ยวอย่างแน่นอนครับ

    ชีวิตของปลาที่ใส่ลงไป เป็นสระบูรณาการเลยล่ะครับ หรือว่ามีปลาอะไรก็ใส่ลงไปครับ มีทั้งปลากินพืช ปลากินสัตว์ครบเครื่อง เอาล่ะครับ ระบบนิเวศนี้ครบวงจรได้ระดับหนึ่งครับ มีการไล่ล่ากัน ก็ต้องหาที่หลบภัยกันครัีบ มีครั้งหนึ่่งแม่เอาปลาสลิดมาใส่หลายปี๊บครับ แต่เหมือนว่ามันเงียบมากๆ ครับ มีการให้อาหารบ้างเป็นบางครั้ง ก็ไม่ได้สูตรอะไรครับ เป็นรำข้าว ที่ได้จากโรงสีข้าวนะครับ ก็มีปลาขึ้นมากินกันอย่างสนุกสนานครัีบ บ้างก็สนใจบ้าง บ้างก็ไม่สนใจ ก็คงแล้วแต่พฤติกรรมของปลาแต่ละชนิดครับ

    เมื่อเวลาผ่านไป ปลาใหญ่โต แต่จับเอายากครับ พูดได้ว่าคงต้องใช้กระบวนการจัดการความรู้เอาเองในการจับปลา(แหมว่าไปยังกะการทำ KM นะครัีบ) เวลาฝนตกหนักน้ำปริ่มสระปลาก็สนุกสนานขึ้นมาเ่ล่นน้ำ ที่บ้านก็ต้องปล่อยให้น้ำไหลและเอาตาข่ายไปดักไว้ครัีบ เดี๋ยวผมเล่าเรื่องการจับปลาดีกว่าครัีบ

การจับปลามีหลายวิธีนะครับ เช่น

  • ใช้แห (ทางใต้เรียกว่าทอดแห ไม่ต้องใช้น้ำมันนะครับ) วิธีการนี้ปลาไม่ตายครัีบ จับแล้วปลายังเป็นๆ เอาไปปล่อยที่อื่นต่อได้ครับ
  • ใช้กัด(ตาข่าย) ดักปลาเลือกได้ตาถี่ตาห่าง จับแล้วทิ้งไว้นาน ปลาอาจจะห่อตัวเองจนปลาตายได้ครัีบกว่าเจ้าของบ้านจะมาเจอ
  • ใช้เบ็ดผูกกับเชือกเสียบหัวปลาหมึกจากตลาดกลิ่นคาวๆ หน่อยเหวี่ยงทิ้งลงไปในสระ แล้วผูกเชือกอีกปลายด้านหนึ่งไว้กับกิ่งไม้ที่อ่อนโยน สำหรับปลาช่อน  หรือใช้ไส้เดือน สำหรับจับปลาดุก  ไข่มดแดงสำหรับปลาหมอ เป็นวิธีที่ทำให้ปลาที่กินเบ็ดไม่ตึงเกินไป ก็จะมีการโยกไปมาครับ เราก็สังเกตเอาที่กิ่งไม้ที่โยกไปมา หากปลากินเบ็ดแล้วนะครับ
  • ตกเบ็ด อันนี้แล้วแต่จะใช้เหยื่ออะไรครับ ขึ้นกับผู้ตกถนัดครับ คันเบ็ดต้องพอเหมาะ แรงไปก็ปลาปากขาดได้ อาจจะไม่สามารถกินอาหารได้ชั่วชีวิต วิธีการในการตวัดเบ็ดก็สำคัญครัีบ เพราะบางครั้งตวัดแรงมาก ไปเกี่ยวตาทำให้ตาหลุดออกมาได้ หากเบ็ดขาดปลาตัวนั้นคงตาบอดหนึ่งข้างไปชั่วชีวิตเช่นกันครับ เหลืออยู่ข้างเดียว
  • วิธีอื่นๆ ลองคิดกันดูนะครับ คุณเคยจับปลาแบบไหนบ้างครับ?

    ในการจับปลา ตามแต่วิธีนะครับ บางทีวิธีเบาครับ แหก็มีข้อดีคือเลือกได้ว่าจะตาถี่ ตาห่างแค่ไหนในการจับปลา จับแล้วไม่ต้องการก็ปล่อยคืนลงสระได้ครับให้ชีวิตใหม่กับเค้าได้  แต่บางตัวที่เข้าเกณฑ์ก็จับเอาไปแจกจ่าย ทำอาหารความเหมาะสมครัีบ

    ตามประสบการณ์ผม ผมนิยมใช้แห เพราะเวลาจะจับปลาด้วยแห เราก็ต้องจัดแบ่งแหออกเป็นสามส่วน ส่วนหนึ่งไว้ที่ข้อศอก ส่วนหนึ่งไว้ในมืออีกข้างหนึ่ง และอีกส่วนปล่อยห้อยไว้  แล้วก็สังเกตครับ ว่าปลาขึ้นมาหายใจตรงไน ก็เหวี่ยงแหได้เลยครัีบ เวลาเหวี่ยงแหแต่ละครั้งน้ำจะกระเพื่อมทั่วสระ ปลาตัวอื่นๆ ได้ัรับผลกระทบทางตรงและอ้อม ต่างก็เงียบจมตัวเองลงไปอยู่ใต้ผิวน้ำ บ้างก็แอบๆ หลบๆ ที่ขอบสระ บ้างก็อยู่ตามมุมสระ บ้างก็อยู่ที่ผิวท้องก้นบ่อ จะกว่ารู้สึกปลอดภัย จึงขึ้นมาที่ผิวน้ำ แล้วกระโดดงับเหยื่อกันต่อไปครับ  หากเมื่อไหร่มีแหเหวียงลงมาอีกก็เงียบไปอีกครับ เป็นแบบนี้อยู่ร่ำไป..... นี่ล่ะชีวิตของปลาในสระบูรณาการ  ภัยจากการกัดกินกันเองแล้ว ก็ยังมีภัยจากเจ้าของบ่อที่มาจับปลา ตอนนี้ที่บ้านบอกว่าีการใช้ไฟช็อตด้วยครับ แบบนี้ยิ่งโหดหนักครับ เพราะจิ้มไฟลงไปปั๊บปลาจะหมดสติตรงนั้น ปลาตัวเล็กตายเกลี้ยง แต่การใช้ไฟช๊อตจึงทำลายหนักแต่ในวงแคบๆ เพราะกระแสไฟไม่แรงมาก ส่วนใหญ่จะเกิดจากการขโมยจากผู้ไม่หวังดีครับ....

(เป็นภาพนกเป็ดน้ำที่มาหาปลาที่สระ จับภาพขณะที่บินจากสระใหญ่ไปยังสระเล็กข้างบ้านอีกสระ)

แล้วคุณล่ะจะเลือกจับปลาด้วยวิธีการใด?
โดยที่สังคมปลายังเป็นสังคมสันติสุขในสระบูรณาการ

แห  เบ็ด  ตาข่าย  ฉมวก  สุ่ม ลัน  ไซ  หลอน และอื่นๆ

 ปล. คำว่าบูรณาการ ภาษาใต้ อาจจะเรียกว่า  สมรม ผสม คลุก  ฯลฯ ครับ

กราบขอบพระคุณมากครับ

เม้ง

หมายเลขบันทึก: 192235เขียนเมื่อ 4 กรกฎาคม 2008 23:56 น. ()แก้ไขเมื่อ 6 กันยายน 2013 19:15 น. ()สัญญาอนุญาต:


ความเห็น (19)
  • อิอิ
  • ผมไม่ทำบาปครับพี่
  • ปล่อยปลาแล้วก็ปล่อยวาง
  • อิอิ
  • ผมเคยไปทำโครงการโฮมสเตย์ ที่ บ.พุเข็ม แก่งกระจานครบ
  • เคยไปวางตะคัด(ตาข่าย) ดักปลาที่ต้นลำน้ำเพชรบุรีด้วย
  • สุดยอดเลยครับ อิอิ
  • แต่ปลาที่นั่นไม่ได้อยู่ในบ่อบูรณาการนะครับ
  • อาจต้องเสี่ยงจากการถูกปลากินเนื้อล่าแต่ไม่ต้องระวังภัยจากเจ้าของบ่อ  อิอิ
  • เอิ๊กกกก

 

ตอนเด็ก ๆ  จับปลาโดยใช้  สวิง ตกเบ็ด วางตาข่าย ยกยอ และก็วิดน้ำจนแห้ง ลงไปจับในโคลนตมค่ะ

ตอนนี้ไม่ได้จับปลาแล้วค่ะ แต่ชอบทานปลาค่ะ 

สวัสดีครับน้องนายสายลม อักษรสุนทรีย์

    สบายดีนะครับผม ขอบคุณหลายๆ ครัีบมาช่วยต่อเติมปรัชญาในบ่อปลาครับ

    พ่อเล่าให้ฟังว่า เมื่อปีก่อน มีคนใช้ไฟฟ้าช็อตปลานะครัีบ พ่วงกับหม้อแบตเตอรี่่ครัีบ ซึ่งถือว่าผิดกฏหมายนะครับ มีคนจำพวกหนึ่งใช้ิวิธีการนี้ไปจับปลาที่สระคนอื่น ตอนหลังมาทราบว่า มีการแจ้งความ ตำรวจเลยสืบหาแล้วริบอุปกรณ์ครับ น่าสงสาัรปลาครับว่าไปหากเล่นวิธีนี้ครับ เพราะในนาหรือสระปลาบางทีปลาตัวเล็กๆ นี้เกลี้ยงครับ เพราะทนไม่ไหวครับ

    พอเคยเล่าใ้้ห้ฟังว่า น้ำล้นสระ แล้วไปพบปลาตัวหนึ่งคือ หัวโตตัวผอมเรียวครับ เป็นปลาช่อนครัีบ คิดว่าเกิดจากการช็อตด้วยไฟ เพราะปลาที่ช็อตด้วยกระแสไฟฟ้านั้น มีชีวิตก็ไม่โตครัีบ คิดว่าเซลล์ที่มีส่วนในการเจริญเติบโตมีปัญหาครับ

    ใครจะใช้วิธีการนี้ นับว่าโหดร้อยครัีบ และผิดกฏหมายครับ เผลอๆ ไปเจอเจ้าของบ่อดุๆ อาจจะโดนสอยร่วงเรียกมูลนิธิประชาร่วมใจไม่ทันนะครัีบ 

    ดังนั้นจับด้วยวิธีนุ่มนวล และปลามีอิสระในบ่อด้วยจะเป็นวิธีการหนึ่งครัีบที่เราได้กินปลาต่อเนื่อง เพราะปลาตกใจแล้วการขยายพันธุ์หยุดชะงักนะครัีบ

ขอบคุณมากๆนะครับ

น้องสายลม อักษรสุนทรีย์ ครัีบ

    เพิ่มเติมครับลืมตอบไปประเด็นเรื่อง การปล่อยปลาลงสระแล้วไม่ทำบาปนั้นดีนะครัีบ ให้ปลามีอิสระให้ชีวิตเค้าสนุกในการสระนะครัีบ แต่เค้าก็ต้องเรียนรู้้ในการชีวิต การทำความรู้จักกับวิถีในบ่อปลากันต่อนะครัีบ

    ปล่อยปลาแล้วปล่อยวาง.... เด็ดครับผม โดน ครับ

ขอบคุณมากค้าบ..

สวัสดีครับคุณกัญญา

ตอนเด็ก ๆ  จับปลาโดยใช้  สวิง ตกเบ็ด วางตาข่าย ยกยอ และก็วิดน้ำจนแห้ง ลงไปจับในโคลนตมค่ะ

ตอนนี้ไม่ได้จับปลาแล้วค่ะ แต่ชอบทานปลาค่ะ

    สบายดีนะครับ... จับด้วยสวิง หรือยกยอ เป็นการจับแบบละมุนครับ

วิดปลาก็หากกับตัวเล็กๆ ไปปล่อยสระด้วยก็จะดีมากๆครับ ปกติการวัดปลา พอเราแบ่งน้ำเป็นสองฝั่งแล้ว พอวิดน้ำจากฝั่งหนึ่งไปฝากไว้อีกฝั่งหนึ่ง แล้วจับปลาที่ต้องการเสร็จแล้ว ก็ปล่อยน้ำลงกลับไปตามเดิมนะครัีบ โดยที่ไม่ต้องแบ่งแยกคันน้ำอีกนะครับให้น้ำเชื่อมถึงกันเหมือนเดิมครับ

    หลังๆ ผมก็ไม่ค่อยได้มีโอกาสจับปลาอีกเลยครัีบ แต่หากต้องทำปลาคงต้องทำบาปแทนแม่นะครับ การฆ่ามีกระบวนการในการขอชีวิตเค้าก่อนนะครับ คือให้เจรจากับปลาก่อนครับ หากเค้าไม่อยากตายก็ปล่อยให้อิสระกับเค้านะครับ  ปลาตัวหัวโตที่พ่อจับได้ พ่อก็เอาไปปล่อยต่อครับ แม้ว่าเค้าจะไม่โตอีกก็ตามครับ เป็นการให้อิสระครัีบ

    ไว้ค่อยเขียนเล่าอีกครับ

ขอบคุณมากๆ เลยครัีบ

  • เลือกวิธีซื้อปลาที่ชอบกินค่ะ
  • ไม่ต้องไปทำบาปตกปลา
  • ปล่อยให้ระบบนิเวศน์จัการกันเองตามธรรมชาติ5555555

สวัสดีครับพี่หลินLin Hui

 

สาธุครับผม เลี้ยงปลาให้ปลาศึกษากันในสระตามธรรมชาติ ไม่ฆ่ามาเป็นอาหารแต่สกัดความรู้ออกมาจากการเลี้ยงปลา อิๆๆ

สงสัยต้องใช้วิธีของพระสังข์ครับ ร่ายมนต์แล้วบอกว่า ปลาตัวไหนขอถวายเนื้อเป็นอาหารมาเข้าด้วย พร้อมกลั้นหายใจตายใ้้ห้ด้วยครัีบ อิๆ

    ขอบพระคุณมากครับ

อิอิ........มาเยี่ยมบันทึกว่าด้วยปลา

แล้วมาใหม่ครับ ง่วงจัง

หวัดดีเม้ง... สบายดีน่ะครับ พี่แวะมากินปลาน่ะ ...หิวข้าว...ท้องร้องจ๊อก ๆ ... พี่รอเวลาให้หกโมงเช้าก่อนว่าจะไปหาอะไรกินที่ตลาด... ไปกินด้วยกันไหม? ตลอดท่าศาลา นครศรีธรรมราช

Danke Kluek Kluei

คุณเม้งหายไปหลายวัน ต๊กกะใจหมกเลย คิดว่า ...

* หิวแล้วค่ะ มาจับปลาไปหมกแจ่ว .. อร่อยอย่างแรง

... ไม่ได้กินขนมจีน ก็กินปลาหมก แทนเนอะ  ...

* มีความสุข วันเสาร์สดใส ไร้สารพิษกวนใจ จะมาใหม่ค่ะ *

โอย ! อ่านแล้วอิจฉาปลาตอนได้น้ำฝนจังเยย..เหมือนคนเลยนะคะ..ช่วงที่ชีวิตอาจจาเฉาไปนิด..เศร้าไปหน่อย..ได้กำลังใจเล็ก ๆ ได้ความเอื้ออาทรมาหน่อย..ชุ่มชื่นเย็นฉ่ำขึ้นมาทันที..ก็แหม..ชีวิตยังไม่สิ้น..ก็ต้องดิ้นกันต่อไปนี่นา..ขอบคุณค่ะ..อ้อ !  ยังไม่ได้ตอบเลยว่า OOHOOH  จะเลือกจับปลาวิธีไหน..เป็น OOHOOH  นา..เล็งเลยค่ะว่าจะเอาตัวไหน  รึว่าจำนวนเท่าใด  แล้วจับเอาเท่าที่ต้องการพอ  (ไม่งกค่ะไม่งก)  ที่สำคัญ !  ห้ามจับปลาสองมือ  ไม่งั้น..อด !

                          

สวัสดีครัีบพี่สิทธิรักษ์

    สบายดีนะครับแหม พี่เล่น ขึ้นบันทึก วิธีคิดเลยนะครับ ผมมีแผนภาพมาฝากพี่นะครับ ผมวาดขึ้นจากที่คิดเอาและมองเอาได้นะครับ อาจจะผิดครับ แล้วจะเอาไปฝากนะครับ

    เรื่องปลา พี่ก็เป็นปลา ผมก็เป็นปลาครับ....เราในนี้ก็ล้วนเป็นปลาด้วยกันครับ.... ผมปลาซิวครับ พี่ปลาอะไรครัีบ อิๆๆๆๆ

ปลาซิวใจมันหวิวๆ ตกใจง่ายครับ โดนใครเหวี่ยงแหทีหนึ่งใจผมจะวายครับ เพราะเป็นห่วงสังคมในสระปลาของเราครัีบ

ขอบคุณมากๆ ครับ

สวัสดีเจ้าค่ะ พี่เม้ง สุดหล่อ

คิดถึงงงงงงงงงงง กอดดด แวะมาจับปลา คิคิ รักษาสุขภาพด้วยนะเจ้าค่ะ

เป็นกำลังใจให้เจ้าค่ะ ----->น้องจิ ^_^

มาอีกรอบค่ะคุณเม้ง

* ชอบภาพที่สองมากๆ ท้องฟ้างาม เมฆเนียนยังกะปุยนุ่น

* อยากรู้จริง ตัวอะไรหนอ เกาะอยู่บนยอดหญ้า กิ่งไม้ ไกลๆ

* สวย แปลกตามากคุณเม้ง ขอบคุณสำหรับอีกมุมมองหนึ่งค่ะ

สวัสดีครับพี่เอก เอกราช แก้วเขียว

    คิดถึงครับพี่ เราไม่ได้เจอกันนานเหลือเกินนะครับ ตั้งแต่พี่จบไปสิบกว่าปีแล้วนะครัีบ  ดีใจจริงๆ ที่เจอที่นี่ครัีบ หวังว่าพี่และทุกคนสบายดีนะครับ ปัญหาเปลี่ยนตลอดเวลาครับ กระบวนการแก้ปัญหาจึงต้องไม่คงที่ด้วยครับ ในขณะที่กระบวนการสร้างปัญหาก็เคลื่อนที่ตลอดเวลาเช่นกันครับ

ขอบคุณพี่ชายมากๆ นะครับ

สวัสดีค่ะคุณเม้ง

ทางบ้านพี่ เป็นแถบทะเล การจับปลาจะเป็นลักษณะ ล้อมโป๊ะแล้วลากด้วยอวน สร้างอาณาเขต โดยการปักเสาไม้ไผ่ในทะเลถี่ๆ มีช่องให้ปลาว่ายเข้า เหมือนรั้วบ้าน กว้างมากๆ เพื่อให้ปลาตายใจว่า ที่แห่งนี้ ไม่มีอะไร จึงว่ายวนเข้ามาอยู่กันมากมาย หลากหลายชนิด ก็เกิดระบบนิเวศในเวลาสั้นๆ มีการอยู่ร่วมกัน คิดฝันเหมือนกันว่า นี่คือท้องทะเลอันกว้างใหญ่ ความประมาท ไว้วางใจ จึงดำผุด ดำว่ายด้วยความร่าเริง จึงทำ ให้เจ้าของอวน เห็นว่าปลาเข้ามามากแล้ว จึงใช้เรือ ลงอวนลาก กวาดต้อนปลาตามอำเภอใจ สุดที่ปลาจะเล็ดลอดออกไปได้ ปลาทั้งหลายเลยติดอวน พอขึ้นบก เขาก้เริ่มคัดปลา ปลาที่มีประโยชน์น้อย ก็จะถูกทิ้งไป ปลาใหญ่ได้ราคา เขาก็จะคัดเก็บไว้ขาย ทั้งหมด ก็ไม่มีปลาลอดกลับทะเล ได้สักตัว

น่าสงสารปลา ที่มีความสังเกตน้อย วางใจกับทะเล ไม่รู้ตัวว่า มีเจ้าของอวน เขาล้อมกรอบเอาไว้ กว่าจะรุ้ก็หนีไม่พ้น สายไปเสียแล้ว

คิดไม่ออก ว่าจะเป็นปลาที่สระคุณเม้ง หรือ ปลาในทะเลดี

เพราะ ถูกจำกัดพอๆกัน

สวัสดีครับคุณปูpoo

    สบายดีนะครับ อิๆ อยู่นะครับ ไม่ได้ไปไหนครับ ทำงานปกติครับ ดีจังครับ ใช้คำว่าหมก (เผาไฟ)  อิๆๆๆ กินปลาหมกหรอยดีครับ หนมจีนยังไม่ได้ทำเลยครับ มีเครื่องครบนะครัีบ อิๆๆ

    ภาพไหนชอบเก็บไปได้เลยนะครัีบ ตัวแมงบี้ (แมลงปอครัีบ)

    รักษาสุขภาพนะครัีบผม และสนุกในการทำงานะครัีบ

  • สวัสดีค่ะ
  • สบายดีไหมคะ
  • มีหลากหลายวิธีนะคะในการจับปลา
  • เหมือนการใช้ชีวิตเลย เลือกที่เกิดประโยชน์ต่อตนเองและสังคมมากที่สุด

สวัสดีครับคุณ lovefull

    สบายดีครัีบ สบายดีนะครับ ขอบคุณมากๆ นะครับ

การจับปลา  วิถีการดำเนินชีวิต นะครับ ต่างแบบต่างหลากหลายที่สอดคล้องกันคนแต่ละคน กับใจแต่ละดวง กับสมองแต่ละใบนะครับ

ปรับทางเดินของเราให้สมดุลทั้งตัวตัวเราและสังคมครับ  เราคงทำไ้้ด้เพียงแค่ตัวเราเป็นลำดับแรกเนอะครับ

สนุกในวันทำงานนะครับ

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี