(2 มี.ค. 49) ไปบรรยายให้กลุ่ม “คณะทำงานคลังสมอง วปอ. เพื่อสังคม” (พลเอกจรัล กุลละวณิชย์ เป็นประธาน “คลังสมอง วปอ. เพื่อสังคม” พลเอกรณจักร สวัสดิเกียรติ เป็นประธาน “กลุ่มประสานงาน” พลอ.อ.อรุณ พร้อมเทพ เป็นผู้ติดต่อให้ไปบรรยาย) ภายใต้หัวข้อ การพัฒนาชุมชนเข้มแข็ง” เพื่อประกอบการศึกษาของ “กลุ่มประสานงาน” เรื่อง “เมืองไทยที่ปรารถนา” ซึ่งในการศึกษานี้ ได้ให้ความสำคัญกับ “ชุมชนเข้มแข็ง” ว่าเป็นองค์ประกอบสำคัญของ “เมืองไทยที่ปรารถนา”
            ได้บรรยายนำก่อนการสนทนาถามตอบและแลกเปลี่ยนความคิดเห็น โดยอาศัยเอกสาร “ผลการดำเนินงาน ศตจ.ปชช. 2547 – 48 และ “แนวทางดำเนินการปี 2549 ศตจ.ปชช.” ประกอบการบรรยาย (ศตจ.ปชช. คือ “ศูนย์ประสานสนับสนุนการต่อสู้เพื่อเอาชนะความยากจนภาคประชาชน”)
            ได้สรุปเป็น ปัจจัยสำคัญในการสร้างชุมชนเข้มแข็ง 5 ประการ ดังนี้
            1. การมีทัศนคติพึ่งตนเองและร่วมมือกัน
            2. การเรียนรู้และพัฒนาผ่านกาปฏิบัติร่วมกันอย่างต่อเนื่อง
            3. การเชื่อมโยงเป็นเครือข่าย
            4. การมีกลไกสนับสนุนที่เหมาะสม
            5. การมีนโยบายที่เอื้ออำนวยต่อการพัฒนาความเข้มแข็งของชุมชน
                                                                                                       
ไพบูลย์ วัฒนศิริธรรม
3 มี.ค. 49