วันนี้มีโอกาสได้ไปบรรยายเรื่อง นวัตกรรม ให้กับบุคลากรซึ่งประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษา.. ศึกษานิเทศก์.. ครู.. ที่จะจัดทำผลงานเพื่อเลื่อนวิทยฐานะเป็น เชี่ยวชาญใน 5 จังหวัดภาคเหนือตอนล่าง ที่ จ.นครสวรรค์.......ซึ่ง กคศ.ได้ให้ความหมายเกี่ยวกับนวัตกรรมทางการศึกษาไว้ ดังนี้

สื่อ นวัตกรรมทางการศึกษา เช่น ผลงานด้านการจัดทําสื่อการเรียนการสอน ผลงานด้านการคิดพัฒนารูปแบบนวัตกรรมที่นํามาใช้ในการปฏิบัติงานทําใหเกิดประสิทธิภาพสูงขึ้น ซึ่งอาจจัดทําเป็นเอกสาร หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส หรือสิ่งประดิษฐต่าง ๆ รวมทั้งเทคนิค วิธีการจัดการเรียนรู้อันเป็นประโยชนต่อการพัฒนาคุณภาพการศึกษา   (กคศ.)

Hughes (1971) อธิบายว่า นวัตกรรม เป็นการนำวิธีการใหม่ ๆ มาปฏิบัติหลังจากได้ผ่านการทดลองหรือได้รับการพัฒนามาเป็นขั้น ๆ แล้ว โดยมีขั้นตอนดังนี้
         1. การคิดค้น (invention)
         2. การพัฒนา (Development)     
         3. นำไปปฏิบัติจริง ซึ่งมีความแตกต่างจากการปฏิบัติเดิมที่เคยปฏิบัติมา
นวัตกรรมอาจหมายถึงสิ่งใหม่ๆ ดังต่อไปนี้ 
       1.สิ่งใหม่ที่ไม่เคยมีผู้ใดเคยทำมาก่อนเลย
 2.สิ่งใหม่ที่เคยทำมาแล้วในอดีตแต่ได้มีการรื้อฟื้นขึ้นมาใหม่

      3.สิ่งใหม่ที่มีการพัฒนามาจากของเก่าที่มีอยู่เดิม

 นวัตกรรมทางการศึกษา แบ่งเป็นหลายประเภท ดังนี้

  1. นวัตกรรมทางด้านหลักสูตร
  2. นวัตกรรมการเรียนการสอน
  3. นวัตกรรมสื่อการสอน
  4. นวัตกรรมการประเมินผล
  5. นวัตกรรมการบริหารจัดการ

 นวัตกรรมการศึกษาเกิดขึ้นตามสาเหตุใหม่ ๆ ดังต่อไปนี้


1.   การเพิ่มปริมาณของผู้เรียนในระดับชั้นประถมศึกษาและมัธยมศึกษาเป็นไปอย่างรวดเร็ว ทำให้นักเทคโนโลยีการศึกษาต้องหานวัตกรรมใหม่ ๆ มาใช้ เพื่อให้สามารถสอนนักเรียนได้มากขึ้น
2.   การเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีเป็นไปอย่างรวดเร็ว การเรียนการสอนจึงต้องตอบสนองการเรียนการสอนแบบใหม่ ๆ ที่ช่วยให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้เร็วและเรียนรู้ได้มากในเวลาจำกัดนักเทคโนโลยีการศึกษาจึงต้องค้นหานวัตกรรมมาประยุกต์ใช้เพื่อวัตถุประสงค์นี้
3.   การเรียนรู้ของผู้เรียนมีแนวโน้มในการเรียนรู้ด้วยตนเองมากขึ้น ตามแนวปรัชญาสมัยใหม่ที่ยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง นวัตกรรมการศึกษาสามารถช่วยตอบสนองการเรียนรู้ตามอัตภาพ ตามความสามารถของแต่ละคน เช่นการใช้คอมพิวเตอร์ช่วยสอน Computer Assisted Instruction หรือ CAI การเรียนแบบศูนย์การเรียน เป็นต้น
4.   ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีสารสนเทศและเทคโนโลยีโทรคมนาคม ที่ส่วนผลักดันให้มีการใช้นวัตกรรมการศึกษาเพิ่มมากขึ้น เช่น เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ทำให้คอมพิวเตอร์ มีขนาดเล็กลง แต่มีประสิทธิภาพสูงขึ้นมาก เทคโนโลยีเครือข่ายคอมพิวเตอร์และอินเตอร์เน็ต ทำให้เกิดการสื่อสารไร้พรมแดน นักเทคโนโลยีการศึกษาจึงคิดค้นหาวิธีการใหม่ ๆ ในการประยุกต์ใช้ระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์เป็นฐานในการเรียนรู้ ที่เรียกว่า "Web-based learning" ทำให้สามารถเรียนรู้ในทุกที่ทุกเวลาสำหรับทุกคน (Any where, Any time for Everyone)

http://edtech.edu.ku.ac.th