เมื่อ เย็น ผมได้ไปเดินที่ตลาดนัดทรัพย์อนันต์ ซึ่งเป็นตลาดนัดวันจันทร์ ริมทางรถไฟ ที่ใหญ่มากของตัวเมืองพิษณุโลก

              ไม่รู้เป็นอะไร ตลาดนัดที่มีของเก่า ใช้แล้วมาขาย ผมจะชอบเดินดูของมาก แต่ว่าตลาดนัดทรัพย์อนันต์หาที่จอดรถยากมาก ผมต้องวน ยักแย่ยักยัน กับการเวียนรถหาที่จอด เพื่อพาสองหนุ่ม จาว่า กับจาเป่า หาอะไรรองท้องระหว่างรอแม่

              หลังจากเดินเวียน ได้หมูปิ้ง ข้าวเหนียว ตั๊กแตน และ หนอนไม้ไผ่ เป็นอาหารรองท้องแล้ว สายตาก็ไปสะดุดที่ตะเกียงเจ้าพายุ สแตนเลสมันวาว ที่วางกับพื้นเสื่อ ที่คนขาย รูปร่างผอม ใส่แว่น ท่าทางใจดี ร้องทักกับผมว่า ลองดูก่อนก็ได้พี่

 

           ผมหันไปดูหน้า น้องคนขาย ที่อายุ น่าจะใกล้เลข 7 นำหน้า แล้วเดินตามไปด้านหลัง เพื่อจะดูวิธีจุดตะเกียงเจ้าพายุ

            ยังไม่ทันที่ผมจะตัดสินใจซื้อเลย คนขายก็บอกวิธีการจุดตะเกียงเจ้าพายุ โดยการ เติมน้ำมันก๊าดลงไปในตะเกียง

           โดยน้องคนขายบอกว่า ต้องใช้แอลกอฮอล์ใส่ลงไปในจานเล็กๆ ด้านในตะเกียง และเค้ายังเตือนอีกว่าอย่าใส่จนล้นเพราะแอลกอฮอล์จะกัด ตามขอบตะเกียง ทำให้ตะเกียงรั่วแล้วอาจจะเสียหายได้

           ผมถามเค้าว่า "แอลกอฮอล์ สำหรับทาแผลนี่หรือเปล่า"

 

          คนขายยิ้มๆ แล้วบอกว่า ไม่ใช่ครับ ต้องเป็นแอลกลอฮอล์สำหรับงานช่าง ผมก็เลยดูที่ข้างขวดจะเขียนว่า แอลกอฮอล์ขาว ซึ่งจะพบเห็นตามช่างที่ลงแลคเกอร์ นั่นเอง

          ว่าแล้วน้องคนขาย ก็ หมุนปิด ช่องลม แล้วจุดไฟแชค เข้าไปที่ช่อง ถาดแอลกลอฮอล์ ซึ่งเค้าบอกกับผมว่าใช้เวลาเผาใส้ตะเกียง และท่อส่งน้ำมันให้ร้อนประมาณ 2 นาที

          แล้วจึงปั๊มลมเข้าไปในตะเกียง โดยคนขายแนะนำว่า เวลาปั๊มให้ใช้อุ้งมือปั๊ม สัก 100 ที เพื่อให้ลมเข้าไปในตะเกียง

         แต่ถ้าเวลาปั๊มแล้วรู้สึกเบาๆ มือก็ให้ดึงแผ่นหนังที่ทำหน้าที่คล้ายแผ่นยางสำหรับสูบลมมาคลี่ให้บานออก สักหน่อย ซึ่งน้องคนขายบอกว่าเปลี่ยนได้ แผ่นละ 15 บาท แต่ความจริงก็ใช้ได้นาน

           พอเสร็จแล้วก็ให้ปรับไอน้ำมันก๊าดให้พอเหมาะกับความสว่างเสร็จแล้วเวลาจะดับก็ให้ปล่อยท่อปิดลม ตะเกียงก็จะดับ

              โอ้โห! ขั้นตอนอะไรจะมากมายปานนั้น ซื้อไปแล้ว จะจุดเป็นไหมเนี่ย เดี๋ยวนี้วัดโบสถ์ ก็เจริญแล้ว ไฟ้ฟ้า ก็ไม่ค่อยดับนาน จะได้ใช้ไหมเนี่ย

             แต่ด้วยความสวยของรูปโฉม ตะเกียงเจ้าพายุ ทำให้ผมต้องยอมควัก 1500 ซื้อ เจ้าตะเกียงโบราณ ใบนี้มา โดยอาจจะต้องมาบันทึกวิธีการจุด และวิธีการบำรุงรักษาเอาไว้กันลืมด้วย มิฉนั้น อาจซื้อมาแค่ประดับในตู้โชว์

          ก่อนกลับ เจ้าของร้านยัง บอกเบอร์โทรมาด้วย ว่าถ้าเพื่อจำเป็นต้องจุดขึ้นมาและจุดไม่ได้ ให้โทรมาถามได้

             ซึ่งผมก็ไม่รู้ว่าคิดถูกหรือคิดผิด เพราะ พอกลับมาบ้านลองค้นๆ ในเว็บดูแล้วกับพบว่ามีตะเกียงเจ้าพายุรุ่นใหม่ จุดง่ายโดยใช้ถ่านไฟฉาย แถมถูกกว่ากันตั้งครึ่ง

             แต่ก็ได้ความรู้จากคนขายด้วยว่าแสงตะเกียงจากแบบโบราณนั้นเวลาส่องจะทะลุน้ำ ทำให้เห็นตัวปลา แต่ไฟฉายนั้นจะสะท้อนน้ำ ไม่รู้จริงหรือเปล่าต้องไปลอง

 

แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม