สวัสดีครับ วันนี้ผมจะมาพาทุกท่าน มาทำความรู้จักลิฟต์ เมื่อพูดถึงระบบลิฟต์โดยสาร แทบทุกคนคงเคยมีประสบการณ์ในการใช้ลิฟต์ในชีวิตประจำวัน เรามาลองทำความรู้จักและทำความเข้าใจกับลิฟต์แต่ละประเภทว่าได้ถูกออกแบบมาเพื่อใช้งานตามความเหมาะสมต่างกันอย่างไร
ประเภทของลิฟต์
1. ลิฟต์โดยสาร (Passenger Elevator)
ลิฟต์ที่พบเห็นในอาคารส่วนใหญ่จะเป็นลิฟต์โดยสาร ไม่ว่าจะเป็นสำนักงาน ที่พักอาศัย รวมถึงลิฟต์แก้วที่ติดตั้งในห้างสรรพสินค้าหรือโรงแรมชั้นหนึ่งบางแห่ง ปัจจุบันได้มีการพัฒนาทั้งรูปแบบและเทคโนโลยีให้มีความสวยงานและมีความเร็วสูง ควบคู่ไปกับความนิ่มนวลและความปลอดภัยของผู้ใช้โดยทั่วไปแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มตามความเร็วของการใช้งาน ได้แก่
- ลิฟต์ความเร็วต่ำ (Low Speed)
มีความเร็วไม่เกิน 60 เมตรต่อนาที หรือประมาณ 3.6 กิโลเมตรต่อชั่วโมง มักจะใช้ในอาคารที่มีความสูงไม่เกิน 10 ชั้น
- ลิฟต์ความเร็วปานกลาง (Medium Speed)
มีความเร็วระหว่าง 90 - 105 เมตรต่อนาที มักจะใช้ในอาคารที่ทีความสูงระหว่าง 10 - 25 ชั้น
- ลิฟต์ความเร็วสูง (High Speed)
มีความเร็วตั้งแต่ 120 เมตรต่อนาทีขึ้นไป มักจะใช้ในอาคารที่มีความสูงมากกว่า 25 ชั้น
2. ลิฟต์บรรทุกของ (Freight Elevator)
ใช้ในโรงงานอุตสาหกรรม โกดังสินค้าหรือในห้างสรรพสินค้า ลักษณะพิเศษคือ ตัวลิฟต์จะมีขนาดใหญ่กว่าประตูเปิดกว้างกว่าลิฟต์โดยสาร สำนักงานหรือโรงแรมบางแห่งใช้ลิฟต์บรรทุกของนี้เป็นลิฟต์บริการ (Service Lift) ความเร็วที่ใช้จะอยู่ระหว่าง 30 - 60 เมตรต่อนาที
3. ลิฟต์บรรทุกเตียงคนไข้ (Bed Elevator)
เป็นลิฟต์ที่ใช้ในโรงพยาบาลขนาดตัวลิฟต์จะมีด้านลึกยาวกว่าด้านกว้างของประตูลิฟต์เป็นแบบ 2 บานเปิดไปในทิศทางเดียวกัน (Slide Opening) ส่วนใหญ่มักจะมีการติดตั้งอุปกรณ์เพิ่มเติมเป็นพิเศษ เช่น ติดกระจกเงาไว้ที่ผนังด้านหลังของตู้ลิฟต์ บริเวณปุ่มกดจะมีอักษร เบลล แผงปุ่มกดจะติดตั้ง อยู่ในระดับต่ำกว่าปกติ (สำหรับผู้ที่นั่งรถเข็น) มีเสียงพูดประกาศบอกชั้นเมื่อลิฟต์หยุดรับ-ส่ง เพื่ออำนวยความสะดวกให้แก่ผู้บริการ
4. ลิฟต์บรรทุกรถยนต์ (Automobile Elevator)
จะพบเห็นในอาคารจอดรถที่มีพื้นที่จำกัด เป็นลิฟต์ขนาดใหญ่ที่รถยนต์สามารถขับเข้าไปจอดได้ บานประตูลิฟต์เป็นลักษณะบานเลื่อนขึ้น-ลง ในแนวดิ่ง
5. ลิฟต์ส่งของ (Dumb Elevator)
ส่วนใหญ่จะใช้ในโรงพยาบาล ห้องสมุด หรือร้านอาหารเป็นลิฟต์ขนาดเล็กไม่สามารถบรรทุกผู้โดยสารได้ ความเร็วใช้งานอยู่ระหว่าง 15 - 45 เมตรต่อนาที
หลักการทำงาน
ลิฟต์เป็นเครื่องจักรกลชนิดหนึ่งที่ผสมหลักการทางวิทยาศาสตร์ ทั้งเครื่องกล (Mechanical) ไฟฟ้า (Electrical) และ Electronic เข้าด้วยกัน ยิ่งในปัจจุบันลิฟต์โดยสารแทบทั้งหมดควบคุม การทำงานด้วยระบบคอมพิวเตอร์ ที่มีหน่วยความจำในการประมวลผลการใช้งานและสั่งการให้มีการทำงานได้เอง โดยอัตโนมัติมีความนิ่มนวลและความแม่นยำสูง
หากจะทำความเข้าใจหลักการทำงานง่ายๆ ของลิฟต์ ให้ลองนึกถึงการทำงานของรอก ที่ใช้สำหรับขนปูน-ทราย ที่เรามักจะพบเห็นตามหน่วยงานก่อสร้างเพียงแต่ระบบลิฟต์มีการออกแบบ เพื่อการใช้งานอย่างปลอดภัยมากขึ้น โดยจะมีรางประคองตู้ลิฟต์ให้วิ่งอยู่ในแนวดิ่ง ห้องโดยสารเป็นโครงเหล็กที่มั่นคงแข็งแรงด้านบนหลังคาถูกดึงด้วยลวดสลิงที่คล้องผ่านรอกที่ติดกับมอเตอร์ ซึ่งทำหน้าที่เป็นตัวขับเคลื่อน ส่วนปลายอีกด้านหนึ่งของลวดสลิงจะผูกติดไว้กับโครงเหล็กที่ใส่ตุ้มน้ำหนัก ที่วิ่งอยู่บนรางเช่นเดียวกัน โดรงเหล็กนี้ทำหน้าที่ถ่วงน้ำหนักเพื่อผ่อนแรงและลดขนาดกำลัง.........ครับ
พรุ่งนี้ผมจะมาพูดถึงส่วนประกอบนอกลิฟต์ และอุปกรณ์นิรภัยของระบบลิฟต์ (Safety Devices)...กันต่อน่ะครับ..ยังมีอีกเยอะที่เราควรรู้...ครับ....ขอบคุณครับ
อืมม! คุณชรินทร์สู้อุตสาห์หอบความรู้มาฝากพวกเรา ชาวสหเวช และเผื่อแผ่ให้คนทั้งโลกใน G2K ด้วย คุ้มจริงๆ
เป็นความรู้ที่มีประโยชน์มากค่ะ คุณชรินทร์กรุณาใส่คำสำคัญ ว่า ลิฟท์ ด้วยนะคะ ต่อไป เมื่อมีความจำเป็นจะได้ค้นได้ง่ายค่ะ