ภาษาไทย ยาขมสำหรับการสอนชาวเขาเผ่ากะเหรี่ยง

ภาษาของเรา

เป็นครูน้อย ครูใหญ่ ศึกษานิเทศก์อำเภอ ศึกษานิเทศก์จังหวัดมาก็หลายสิบปี ปัญหาเมื่อหลายสิบปีที่พานพบและพยายามหาหนทางแก้ไขกันทุกรูปแบบ กับปัญหาในวันนี้มันก็ยังเป็นปัญหาเดียวกัน ไม่เคยแก้ไขกันได้สักที นั่นก็คือการสอนภาษาไทยกับพี่น้องชาวเขาเผ่ากะเหรี่ยง เนื่องจากธรรมชาติทางภาษาของชาวเขากลุ่มนี้ไม่มีตัวสะกด จึงเป็นเรื่องลำบากมากที่จะให้เด็กๆพูดภาษาไทยได้ชัด ยังไม่เคยพบแม้แต่คนเดียว มีครูของเราที่เก่งๆเคยทดลองใช้เทคนิคการสอนหลายรูปแบบและประสบความสำเร็จมาแล้ว แต่ขาดการเผยแพร่นวัตกรรมหรือวิธีการที่ดีๆเหล่านั้น

อาจารย์ประสิทธิ์ ตาสี ผอ.โรงเรียนบ้านห้วยช่างคำ อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน เล่าว่า การที่จะฝึกเด็กกะเหรี่ยงให้พูดไทยได้ชัดนั้นมันไม่ใช่เรื่องง่ายเลย ต้องฝึกการออกเสียงโดยสอนการใช้ฐานเสียงตั้งแต่ระดับอนุบาล ถ้าครูจะมาสอนเอาตอนที่เด็กโตแล้วนั้นไม่สำเร็จหรอก ต้องเน้นยำซำเตือน ต้องฝึกการออกเสียงทุกวันตั้งแต่ยังเล็กๆคือระดับก่อนประถมฯ มิน่าเล่าเด็กของอาจารย์ซึ่งเป็นเด็กกะเหรี่ยงแต่ชนะการแข่งขันการพูดภาษาไทยในระดับอำเภอเป็นที่ฮือฮามาแล้ว ใครสนใจติดต่ออาจารย์ประสิทธิ์ ตาสี นะครับรับรองไม่ผิดหวัง

ที่พบมากอีกประเภทหนึ่ง ซึ่งก็เป็นปัญหาเช่นกันนั่นก็คือเด็กกะเหรี่ยงบางโรงเรียนอ่านได้ เขียนได้ (สวยงามเสียด้วย) แต่ไม่เข้าใจความหมาย หรือเนื้อเรื่องที่อ่าน นี่ก็เป็นเพราะว่าครูไม่ได้สอนเน้นความหมายของคำและประโยค ผมลองทำแบบประเมินเป็นเรื่องเล่าง่ายๆแล้วนำไปทดสอบกับชั้นป.5-6 แล้วให้เด็กอธิบายความหมายหรือเนื้อเรื่องเมื่ออ่านจบ ปรากฏว่าเด็กเล่าไม่ได้ หรือเล่าได้แต่ไม่สมบูรณ์

ใครมีประสบการณ์ในด้านนี้ กรุณาแนะนำด้วยครับ ถึงแนวทางการแก้ไขปัญหาดังกล่าว อายุราชการก็จวนเกษียณแล้ว อยากได้คำตอบดีๆเผื่อจะได้นอนตายตาหลับในบั้นปลายของชีวิต เพราะมันเหมือนกับพวกเราตกอยู่ในวังวนที่ไม่สามารถหาทางออกที่ดีได้ ไม่ว่าวันก่อน วันนี้ หรือวันข้างหน้า มันก็ยังไม่มี Best Practices ดีๆให้เห็นเป็นตัวอย่าง ผมมองว่าใครก็ตามที่แก้ปัญหาเรื่องนี้ได้ เอาไปเลยเชี่ยวชาญมหาพิเศษ (ซี 10) โดยไม่ต้องทำผลงานให้ผู้เคร่งวิชาตรวจ แต่ผลงานเชิงประจักษ์ครูรับได้ ศน.เห็นด้วย ใช้ได้ผลจริง แก้ปัญหาการสอนภาษาไทยให้แก่ครูที่สอนชาวเขาเผ่ากะเหรี่ยงได้ ตบท้ายด้วยการให้รางวัลไปศึกษาดูงานการศึกษาในประเทศอีรักและอาฟกานิสถานก็คงจะดี

ลุงเก

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ศึกษานิเทศก์กับการจัดการความรู้

คำสำคัญ (Tags)#ภาษายาขม

หมายเลขบันทึก: 121058, เขียน: 21 Aug 2007 @ 16:31 (), แก้ไข: 21 Jun 2012 @ 15:47 (), สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, ความเห็น: 8, อ่าน: คลิก


ความเห็น (8)

ขอขอบคุณอาจารย์เก...

  • ผมเพิ่งเรียนภาษาพม่า... มีปัญหาที่ไม่น้อยกว่าภาษากะเหรี่ยงเลย

ภาษาพม่า (บะมาสกา)...

  • ภาษาพม่ามีทั้งคำแบบ...
  1. มีตัวสะกดเต็ม(คล้ายๆ ไทย) เช่น ไล่ทก(แปลว่า "ไล่ออก") ฯลฯ
  2. ตัวสะกดออกเสียงครึ่งๆ กลางๆ (ประมาณ 1/3 ของตัวสะกดจริงๆ ไม่เต็มเสียง) เช่น มยิตต์ (ชื่อพม่าแปลว่า "สูง") ฯลฯ
  3. ตัวสะกดออกเสียงครึ่งๆ กลางๆ และมีลมรั่วออกมาทางจมูก เช่น โหละด์ (แปลว่า "ปล่อย" แต่ต้องมีลมออกจมูกพร้อมทางปาก)

เรียนเสนอให้อาจารย์เพิ่มคำหลัก "กะเหรี่ยง" , "ภาษา" ไว้ครับ เพราะเป็นเรื่องท้าทายอย่างมาก

  • ภาษาพม่าเป็นภาษาตระกูล "พม่า-ธิเบต" น่าจะคล้ายกับภาษากะเหรี่ยง

แม่กง...

  • เรียนเสนอให้ลองสอนนักเรียนให้สะกด "แม่กง ("ง" สะกด) ก่อน เพราะตัวสะกดนี้ใช้มากในภาษาพม่า ซึ่งใกล้กับภาษากะเหรี่ยงมากทีเดียว
  • ถ้าได้แม่กงแล้ว... จะเบาไปแยะทีเดียว

เคยเห็นอาจารย์ทาง อ.แม่อาย  จ.เชียงใหม่ ท่านฝึกการออกเสียงของนักเรียน โดยใช้ "กระจก" ช่วย คือ ให้เด็กมองภาพสะท้อนของปากในการออกเสียงที่ถูกต้อง

ขอขอบคุณอาจารย์เก...

  • น่าจะลองทำคาราโอเกะ...
  • ทำประเภทที่มีเสียง "เหง่ง หง่าง" ระฆังกังวาลอะไรทำนองนี้
  • ลองแม่กงก่อนครับ

ขอบคุณสำหรับคำแนะนำของทุกท่าน เป็นประโยชน์อย่างมากเลยทีเดียวครับ

ลุงเก

สวัสดีค่ะท่านศน.

  • แปลกน่ะค่ะเท่าที่เห็นนักเรียนชนเผ่าจะออกเสียงภาษาไทยไม่ชัด
  • แต่ภาษาอังกฤษ...เด็กกะเหรี่ยงออกเสียงและเรียนได้ดีด้วยค่ะ
  • อาจเป็นเพราะธรรมชาติของภาษาอังกฤษกับภาษากะเหรี่ยงคล้ายกันกระมังค่ะ
  • ขออนุญาตนำบล็อกอาจารย์รวมแพล็นเน็ตน่ะค่ะ
  • มีชาวบล็อกเกอร์ที่แม่ฮ่องสอนหลายท่านทีเดียว...น่าจะแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันไว้
  • แต่คงเป็นอุปสรรคเรื่องอินเทอร์เน็ตสำหรับคนหลายๆ คน
  • ขอบคุณค่ะ

 

ยินดีเป็นอย่างยิ่งครับคุณครูแอน จะได้เรียนรู้ซึ่งกันและกัน เพื่อประโยชน์ทางด้านการสอน แม่ฮ่องสอนของเราเป็นจังหวัดที่ต่างกับจังหวัดอื่น พวกเรามีแต่ความขาดแคลน ขาดความพร้อมในทุกด้าน แต่เราก็ต่อสู้ดิ้นรนด้วยตนเองตามศักยภาพของบุคลากร จึงเป็นจังหวัดที่สอนการทำงานให้ "คน" เป็นนักต่อสู้ ขยันอดทน คือทำงานด้วยหัวใจ ด้วยจิตวิญญาณของความเป็นครูอย่างเต็มเปี่ยม ขอให้คุณครูแอนจงประสบแต่ความสำเร็จนะครับ

ลุงเก

สวัสดีครับ อ. เก

นศ. ที่ผมสอนส่วนมากเป็นกระเหรี่ยงขาว พอให้ นศ. ออกมานำเสนองาน ผมจะรู้สึกว่าเขาออกเสียงสระเสียงสั้นเป็นสระเป็นเสียงยาว และกลับกัน เสียงยาวเป็นเสียงสั้น และมีตัวสะกด ง ในบางคำที่ไม่ควรจะมี

อีกปัญหาที่พบจากการนำเสนองานคือ นศ.บอกว่าเขาอายที่เขาพูดไม่ชัด ทำให้ขาดความมั่นใจในการนำเสนองานครับ แต่ปรากฏว่าในวิชาภาษาฝรั่งเศส อ. ผู้สอนได้เคยคุยกับผมว่า นศ.กะเหรี่ยงจะสามารถอ่านออกเสียงได้ดีกว่า นศ. ไทยครับ (อาจเป็นเพราะไม่มีตัวสะกด)

อาจารย์เก
IP: xxx.143.173.77
เขียนเมื่อ 

อาจารย์จีรังครับ

ใช่แล้วครับ ภาษากะเหรี่ยงไม่มีตัวสะกด โดยเฉพาะตัวสะกดแม่กนเขาจะออกเสียงไม่ค่อยได้ มักจะเพี้ยนเป็นแม่กง นอกจากนี้เรื่องของการออกเสียงสั้นเสียงยาว เป็นธรรมชาติทางภาษาของชาวกะเหรี่ยง ซึ่งอยู่คนละตระกูลกับภาษาของเรา ผมมักจะนิเทศครูเสมอว่า อย่าหลงทางมัวแต่ฝึกให้เขาพูดชัด ซึ่งมันเป็นไปได้ยาก ให้เน้นการอ่านออกเขียนได้ รู้ความหมายก็พอ ที่สำคัญสำนวนภาษาเขามักจะเขียนประโยคตามภาษาพูด ซึ่งมักผิดบ่อยๆ

ยากครับ ในการสอนภาษาไทยสำหรับชาวกะเหรี่ยงขาว แต่กับกะเหรี่ยงแดงจะมีปัญหาน้อยกว่า

อาจารย์เก