.....ทรัพยากรบนโลกใบนี้ มีพอสำหรับคนทุกคน หากแต่มีไม่พอ สำหรับ “คนโลภ”.... แม้เพียงคนเดียว.....

เนื่องจากติดภารกิจ

ในการเข้าร่วมประชุม

การนำเสนอรายงานความก้าวหน้าโครงการวิจัยของมูลนิธิโครงการหลวงที่เชียงใหม่ เราจึงไม่มีโอกาสได้เข้าร่วมประชุมคณะกรรมการยกร่างพระราชบัญญัติกองทุนส่งเสริมและพัฒนาระบบเกษตรกรรมยั่งยืน พ.ศ.....ครั้งที่ 1/2550 ที่จัดขึ้น ณ ห้องประชุมกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เมื่อวันศุกร์ที่ 15 มิถุนายน ที่ผ่านมา เราได้แต่โทรศัพท์จากเชียงใหม่ถึงกรรมการท่านที่เราเคารพนับถือ เพื่อสอบถามข่าวคราวและข้อมูลของการประชุมครั้งนั้นโดยมั่นใจว่าข้อมูลที่เราได้รับเป็น “ความจริง” ที่ไม่เจือปนด้วย “อคติ 4 ประการ” คือ การลำเอียงเพราะรัก เพราะชัง เพราะกลัว และเพราะโง่  

หลังจากนั้น เราได้มีโอกาสพบและพูดคุยกับคณะกรรมการยกร่างพระราชบัญญัติฯ นี้อีกหลายท่าน ข้อมูลจาก “กัลยาณมิตร” ทุกท่านนั้น ทำให้เรานึกถึงคำว่า“การจัดการความรู้” ขึ้นมาในใจ สิ่งที่แต่ละท่านถ่ายทอดให้เราฟัง ได้สะท้อนให้เรารับรู้และตระหนักถึงความสำคัญในการทำ “วงเรียนรู้” ของผู้คนที่มาจากหลากหลายภาคส่วน ซึ่งแม้จะทำงานภายใต้ “วาทกรรม” เดียวกัน คือ “เกษตรกรรมยั่งยืน” หากแต่มี “ฐานคิด” และ “วิธีการ”ในการขับเคลื่อนงานที่แตกต่างกัน 

 คณะกรรมการที่ได้รับการแต่งตั้งเพื่อยกร่างพระราชบัญญัติกองทุนส่งเสริมและพัฒนาระบบเกษตรกรรมยั่งยืน พ.ศ....มีจำนวนด้วยกันทั้งสิ้น 38 คน ตามคำสั่งกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ที่ 23/2550 ลงวันที่ 6 มิถุนายน 2550 โดยมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เป็นประธานกรรมการ และผู้อำนวยการกองนโยบายเทคโนโลยีเพื่อการเกษตรและเกษตรกรรมยั่งยืน สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นกรรมการและเลขานุการโดยกรรมการส่วนหนึ่งเป็นผู้แทนของภาค “ราชการ” ส่วนหนึ่งเป็นผู้แทน “สมัชชาคนจน” ส่วนหนึ่งเป็น “อาจารย์” จากสถาบันการศึกษา ในขณะที่อีกส่วนหนึ่งเป็น “นักวิชาการอิสระ” และ “นักพัฒนาอิสระ” 

จากรายงานการประชุมคณะกรรมการยกร่างพระราชบัญญัติฯ ที่เราได้รับ ที่ประชุมมีมติ “เห็นชอบ” ในหลักการร่างพระราชบัญญัติดังกล่าว และมีมติให้ดำเนินการจัด “เวที” เพื่อรับฟังข้อคิดเห็นสาธารณะ โดยมีประเด็นหลัก ๆ เพื่อพิจารณาอยู่ 4 ประเด็นด้วยกันคือ (1) ตัวหลักการเหตุผลและวัตถุประสงค์ (2) โครงสร้างกลไกที่มา (3) เงินทุนที่มา และ (4) กลไกการจัดการ ซึ่งคณะทำงานการจัดเวทีจะได้นำข้อมูลและข้อคิดเห็นที่ได้รับจากเวทีรับฟังข้อคิดเห็นสาธารณะนี้ เสนอให้คณะกรรมการยกร่างพระราชบัญญัติฯ พิจารณา จากนั้นจะได้ดำเนินการนำร่างพระราชบัญญัติฯ เข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรีภายใน 60 วัน 

เครือข่ายคนทำงานด้านการเกษตรและชุมชนจึงไม่ควร “พลาด” ที่จะร่วมเป็นส่วนหนึ่งของ “ประวัติศาสตร์” การขับเคลื่อนระบบเกษตรกรรมยั่งยืนในประเทศไทย โดย “เวที”รับฟังข้อคิดเห็นสาธารณะเพื่อการยกร่างพระราชบัญญัติฯนี้ จะมีขึ้นในวันพุธที่ 18 กรกฎาคม 2550 ตลอดทั้งวัน คือตั้งแต่เวลา 9 – 16 น. ณ ห้องประชุม สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ซึ่งอยู่ในบริเวณเดียวกันกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน 

"วิกฤติชีวิต” ของพี่น้องเกษตรกรไทย จากปัญหาความยากจนเชิง “โครงสร้าง” ภายใต้ทฤษฎีการพัฒนาที่ว่าด้วย “การพัฒนาบนความด้อยพัฒนา” ซึ่งก่อให้เกิดขบวนการสะสมและล่มสลาย (accumulation and elimination process) ที่เป็น “ปรากฏการณ์” ต่อเนื่องมายาวนานในสังคมไทยจะได้รับการแก้ไขและคลี่คลายหรือไม่ อย่างไร  

คำถามที่เรามีในใจสำหรับเวทีในวันพรุ่งนี้ก็คือ...ทำอย่างไรภาคีทุกภาคส่วนจึงจะสามารถ “ปักธง” ร่วมกัน ทำอย่างไรจะมองเห็น “เป้าหมาย” เดียวกัน ทำอย่างไรจะสามารถสร้างความ “ศรัทธา” และความ “ไว้ใจ” ซึ่งกันและกัน  องค์ความรู้ชุดที่พวกเรามีอยู่“เพียงพอ” หรือไม่ ที่จะทำให้สังคมไทยเป็นสังคมที่ใช้ “ปัญญา” ในการพัฒนาประเทศ เป็นสังคมที่ใช้ “ความรู้” ในการตัดสินใจมากกว่าที่จะใช้ “ความรู้สึก” หรือ “อารมณ์” เหมือนที่ผ่านมา 

ท่านคานธีได้สอนให้เราเรียนรู้ถึง “กระบวนทัศน์” ของการพัฒนา ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนาระบบเกษตรกรรมยั่งยืนหรือการพัฒนาใด ๆ ด้วยถ้อยคำง่าย ๆ สั้น ๆ ที่มีใจความว่า

.....ทรัพยากรบนโลกใบนี้ มีพอสำหรับคนทุกคน    

    หากแต่มีไม่พอ สำหรับ “คนโลภ”.... แม้เพียงคนเดียว.....