อนุทิน #32449

ขอความกรุณาช่วยตั้งชื่อที่ไม่มีสระและแปลว่าน้ำ ถ้ามีอักษร ด ต ถ ท ธ น ด้วยก็จะดี @ 239852

ภาษา บาลีสันสกฤต นั้นมี อรรถ และพยัญชนะ(ที่ลุ่มลึก) ศาสตราจารย์ สุทธิวงศ์ พงษ์ไพบูลย์ ได้อรรถาธิบาย ไว้ในหนังสือ บาลีสันสกฤตที่สัมพันธ์กับภาษาไทย ความว่า

อักษร หรือ อกฺษร/อกฺขร(ะ) ประกอบขึ้นจากศัพท์ อ+ขร สังโยคเป็น อกฺขร(ะ) แปลว่า "ไม่หมดไม่สิ้น" อธิบายว่าจะใช้คำประสมเท่าไรก็ไม่รู้จักหมดไม่รู้จักสิ้น (นกฺขรนฺติ นกฺขียนฺตีติ อกฺขรานิ) หรือจะเห็นได้ว่าคำบาลีบางคำนั้นมีอรรถลึกซึ้งมากกว่าอักษรที่ปรากฏยิ่งนักเช่นคำว่า รัตนะ ซึ่งเราใช้เป็นสัญลักขณ์ของพุทธศาสนา ว่า รัตนตรัย นั้น ถ้าใครแปลว่า แก้่ว 3 ประการก็เรียกได้ว่าแปลแบบดาดๆ ใครแปลว่าประเสิรฐก็สูงขึ้นมาหน่อย แม้นตีความไปถึงพระพุทธเจ้า พระธรรมเจ้า พระสังฆเจ้า ก็ยังอยู่เพียงผิว หาได้เจาะลึกถึงอรรถ ที่สมบูรณ์ไม่ เพราะมีอรรถาธิบาย ที่มาของคำว่า รัตนะไว้ว่า รตนะ ทั้ง 3 แต่ละอักษรย่อมมีความหมายอันกว้างดังที่ท่าน โมคคัลลายนเถระ วัดเชตวันวิหาร กรุงโปโลนนรุวะ แห่งเกาะลังกา ได้อธิบายไว้ใน คัมภีร์ปาลินิฆัณฑุ ว่าดังนี้คือ

มาจาก รมุ ธาตุ (Prefix) เหตุที่นำตัวอักษรนี้มาเป็นคำสำคัญของพุทธศาสนานั้นท่านอธิบายเป็นคาถา ว่า รมิตพฺพํ รมนฺติ เอตฺถาติ รํ แปลว่า เพราะชนทั้งหลายย่อมยินดีซึ่งวัตถุอันอริยบัณฑิตพึงยินดีในหมวด 3 แห่งปูชนียวัตถุนี้ เหตุนั้น รตนตรัย จึงได้นามว่า ระ

  มาจาก ตร ธาตุ (Prefix) ในความว่า ข้าม  เหตุที่นำตัวอักษรนี้มาเป็นคำสำคัญของพุทธศาสนานั้นท่านอธิบายเป็นคาถา ว่า อตฺตานํ ภชนเต อุปเสวนฺเต สํสารมหณฺณวโต วา ตาเรตีติ ตํ แปลว่า หมวด 3 แห่งปูชนียวัตถุใดย่อม ยังชนผู้คบให้ข้ามพ้นทุคติและห้วงมหรรณพ คือ สังสารวัฏ เหตุนั้น หมวด 3 แห่งปูชนียวัตถุนั้นได้นามว่า ตะ

มาจาก นิ ธาตุ (Prefix) ในความว่า ให้ถึง เหตุที่นำตัวอักษรนี้มาเป็นคำสำคัญของพุทธศาสนานั้นท่านอธิบายเป็นคาถา ว่า อตฺตานํ อนุสฺสรฺเต สุคตินิพฺพานานิ เนตีติ นํ แปลว่าหมวด 3 แห่งปูชนียวัตถุใดย่อม นำชนผู้ระลึกถึงตนไปสู่สุคติและพระนิพพาน เหตุุนั้นหมวด 3 แห่งปูชนียวัตถุนั้นจึ่งได้นามว่า ตะ

เมื่อนำเอา อักษร ทั้ง 3 ตัวมาประกอบกันแล้วได้เป็น "รตน" คำนี้จึ่งมีอรรถลึกซึ้งยิ่งนักนี่เป็นตัวอย่างที่สนับสนุนว่า คำ ปาลี สํสกฤตฺ มี อรรถที่ลึกซึ้ง

ต่อไปถึงคำว่า คัมภีร์

คัมภีร์ มาจาก คม+ภีร {=ไป +ภี=กลัว+อีร ปัจจัย (Suffix)} ดังนั้น คัมภีร์ แปลว่า "ไป(อย่าง)น่ากลัว" คำนี้ภาษาเดิมหมายถึง น้ำลึก แผ่นดินลึก และอุปมาได้ดั่ง  "พระธรรมคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าอันมีอรรถละเอียดสุขุมลุ่มลึก (ไหล)ไป(อย่าง)น่ากลัว (สำหรับคนปัญญาน้อย)"  นี่คือทีื่มาของคำว่า คัมภีร์ และความหมายหลังเป็นเหตุให้เลือนมาหมายถึงตำราในภาษาไทย คำบาลีหมายถึงสุมด /ตำรับตำรา (ใช้ คนฺโถ โปตฺถก/ปุตฺถก) (1)

อ้างอิง
(1) สุทธิวงศ์ พงษ์ไพบูลย์. บาลีสันสกฤตที่สัมพันธ์กับภาษาไทย. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : ไทยวัฒนาพานิช , 2523.

เขียน:
แก้ไข:

ความเห็น (0)