อนุทิน #120576

งามอย่างไทยไหว้อย่างไทย
การไหว้

การประนมมือไหว้นั้น ฝ่ามือทั้งสองข้างจะต้องทาบทับกันปลายนิ้วทาบสนิทกัน
ทำหลังมือให้โป่งออกเล็กน้อยไม่้ต้องมากเป็นดอกบัวตูมและไม่แบนราบเป็นใบไม้นะครับ
และในการยกมือขึ้นมาไว้จะมีด้วยกัน ๓ ระดับ ขึ้นอยู่กับว่า ไหว้ใคร คือ
๑. ไหว้พระ
ประนมมือขึ้น ก้มศีรษะจรดหัวแม่มือที่กลางหว่างคิ้ว นิ้วชี้แตะที่เหนือหน้าผาก
ก้มหัวให้หน้าขนานกับพื้นค้อมหลังพอประมาณ

๒.ไหว้ผู้มีพระคุณและผู้อาวุโสเช่นเดียวกับการไหว้พระ แต่นิ้วหัวแม่มือจรดปลายจมูกนิ้วชี้จดหว่างคิ้ว

๓.ไหว้บุคคลทั่วไปและผู้เสมอกันประนมมือขึ้น ก้มศีรษะเล็กน้อย หัวแม่มือจรดที่ปลายคางนิ้วชี้แตะที่จมูก ค้อมหลังพอประมาณ

การกราบพระแบบ เบญจางคประดิษฐ์

การกราบพระแบบเบญจางคประดิษฐ์เป็นการกราบที่แสดงความเคารพอย่างสูงสุดต่อบุคคลที่ควรเคารพนับถือสูงสุด
ซึ่งก็คือพระนั่นเอง

เบญจางคประดิษฐ์ แปลว่า ตั้งไว้เฉพาะซึ่งองค์ห้าโดย เบญจ ซึ่งแปลว่า ๕ นั้น หมายถึง อวัยวะทั้ง๕ อันได้แก่ หน้าผาก มือทั้งสอง และเข่าทั้งสอง โดยอวัยวะที่ว่านั้นเวลากราบจะต้องจรดลงให้ติดกับพื้นซึ่งท่านี้จะปฏิบัติแตกต่างกันใน หญิง และชายสำหรับชายนั้น ให้ปฏิบัติ ดังนี้
ท่าเตรียม
ท่าเตรียมของชายนั้น จะเรียกว่า ท่าเทพบุตร ท่าเทพบุตร

จังหวะที่ ๑ : อัญชลียกมือขึ้นประนมมือระหว่างอก ปลายนิ้วชิดเบนออกจากตัวพอประมาณไม่กางศอก

จังหวะที่ ๒ : วันทายกมือขึ้น นิ้วหัวแม่มือจรดหว่างคิ้วปลายนิ้วชี้จรดกลางหน้าผาก
พร้อมกับค้อมศีรษะลง

จังหวะที่ ๓ : อภิวาททอดมือลงกราบ ให้มือและแขนทั้งสองข้างลงพร้อมกันห่างกันเล็กน้อยพอให้หน้าผากจรดพื้นระหว่างมือได้โดยศอกทั้งสองข้างต่อเข่าขนานไปกับพื้นหลังไม่โก่ง หรือ ก้นไม่โด่งจนเกินงาม

การกราบจะกราบ ๓ ครั้งเมื่อครบสามครั้ง ยกมือขึ้นจบ โดยให้นิ้วหัวแม่มือจรดหว่างคิ้วปลายนิ้วชี้จรดหน้าผาก แล้วปล่อยมือลง

สำหรับหญิงนั้น ให้ปฏิบัติ ดังนี้

ท่าเตรียมท่าเตรียมของหญิงนั้น จะเรียกว่า ท่าเทพธิดา

ท่าเทพธิดานั่งคุกเข่าปลายเท้าราบนั่งบนส้นเท้า มือทั้งสองวางบนหน้าขาทั้งสองข้าง นิ้วมือแนบชิดติดกันปลายเท้าไม่แบะออก

จังหวะที่๑:อัญชลียกมือขึ้นประนมมือระหว่างอก ปลายนิ้วชิด เบนออกจากตัวพอประมาณไม่กางศอก

จังหวะที่๒:วันทายกมือขึ้น นิ้วหัวแม่มือจรดหว่างคิ้วปลายนิ้วชี้จรดกลางหน้าผากพร้อมกับค้อมศีรษะลง

จังหวะที่๓:อภิวาททอดมือลงกราบ ให้มือและแขนทั้งสองข้างลงพร้อมกันห่างกันเล็กน้อยพอให้หน้าผากจรดพื้นระหว่างมือได้โดยศอกทั้งสองข้างคร่อมเข่าเล็กน้อย

การกราบจะกราบ ๓ ครั้งเมื่อครบสามครั้ง ยกมือขึ้นจบ โดยให้นิ้วหัวแม่มือจรดหว่างคิ้วปลายนิ้วชี้จรดหน้าผาก แล้วปล่อยมือลง

การไหว้พระประนมมือนิ้วหัวแม่มือจรดหว่างคิ้วปลายนิ้วชี้จรดส่วนบนของหน้าผาก

ชายยืนตรง ค้อมตัวลงต่ำพร้อมกับประนมมือขึ้นไหว้

หญิงยืนตรง ย่อเข่าลงให้ต่ำโดยถอยเท้าข้างที่ถนัดไปข้างหลัง พร้อมกับประนมมือขึ้นไหว้

การประเคนของแด่พระสงฆ์

ชายใช้สองมือถือของเดินเข่า
เข้าไปในระยะหัตถบาส (ระยะที่มือพระท่านเอื้อมมือถึง)ยกของขึ้นประเคนในลักษณะมือต่อมือได้เลย (คือยกให้ท่านรับได้เลย)เมื่อประเคนเสร็จจะไหว้หรือกราบก็ได้แล้วแต่กาลเทศะ เสร็จแล้วถอยออกโดยวิธีเดินเข่า (ถอยออกนะครับไม่ใช่กันหลังขวับ แล้วเปิดแน่บ)

หญิงใช้สองมือถือของเดินเข่าเข้าไปในเช่นเดียวกับผู้ชายยกของขึ้นประเคนโดยวางบนผ้าที่พระสงฆ์ทอดออกมาเมื่อประเคนเสร็จปฏิบัติเช่นเดียวกับชายที่อยากจะเตือนหน่อยนึงคือ เวลาเข้าวัดเข้าวา ก็แต่งกายให้มิชิดหน่อยนะครับ

การถวายความเคารพแบบสากล

ชายใช้วิธีถวายคำนับโดยค้อมลำตัวตั้งแต่ศีรษะถึงเอวลงให้ต่ำพอสมควร
(
ไม่ต้องก้มลงไปจนมองเห็นเข็มขัดตัวเองนะครับแบบนั้นไม่สง่า)เสร็จแล้วยืนตัวตรงลักษณะเดิม

หญิงใช้ วิธีถวายความเคารพด้วยการถอนสายบัวแบบสากลนิยม ยืนตัวตรงหันหน้าไปทางพระองค์ท่านวาดเท้าข้างใดข้างหนึ่งตามถนัดไปข้างหลังพร้อมกับย่อตัวลง ลำตัวตรง หน้าตรงปล่อยแขนตรงแนบลำตัวสายตาทอดลง เสร็จแล้วยืนตัวตรงลักษณะเดิม

การหมอบกราบ

ใช้แสดงความเคารพพระมหากษัตริย์ลงมาถึงพระบรมวงศ์ในโอกาสเข้าเผ้าฯทั้งชายและหญิง
ให้นั่งพับเีพียบเก็บปลายเท้า แล้วหมอบลงให้ศอกทั้งสองข้างถึงพื้นคร่อมเข่าี่ที่อยู่ด้านล่างเพียงเข่าเดียวมือประสาน เรียกว่า หมอบเฝ้า เวลากราบให้ประนมมือก้มศีรษะลงหน้าผากแตะส่วนบนของมือ
ถ้าท่านทรงพระราชทานสิ่งของให้ ให้ยกมือขวาขึ้นเอางานในลักษณะเดียวกับการรับปริญญาบัตรคือยกมือขวาขึ้น ฝ่ามือตั้งฉากกับพื้น กระดกข้อมือขึ้นเล็กน้อยแล้วตวัดมือมาอยู่ในท่าเตรียมรับสิ่งของ
โดยทำมือเป็นอุ้งเล็กน้อยเมื่อรบสิ่งของมาแล้วให้ประคองสิ่งของนั้นไว้ แล้วกราบอีกครั้งหนึ่งแล้วกลับมานั่งในท่าหมอบเฝ้า แล้วทรงตัวนั่งในท่าพับเพียบหรือคลานถอยหลังออกไปจนพ้นที่ประทับ

การทูลเกล้าฯถวายของ

ของที่จะทูลเกล้าฯถวายนั้น ต้องเป็นของเบาและมีพานรองรับโดยผู้ถวายใช้มือทั้งสองจับคอพานในกรณีของผู้ชาย ให้ถือพานถวายคำนับเดินเข้าไปห่างจากที่ีประทับพอควรลดพานลงถวายคำนับ ย่อตัวก้าวเท้าขวาไปข้างหน้า เข่าซ้ายจรดพื้นแล้วยกพานขึ้นทูลเกล้าฯถวาย เมื่อพระองค์ทรงหยิบของออกจากพานแล้วให้ลุกขึ้นดึงเท้าขวากลับมาชิดเท้าซ้ายถวายคำนับ แล้วเดินถอยหลังจนพ้นที่ประทับ

สำหรับฝ่ายหญิงให้ถือพานเช่นเดียวกัน แต่ในการถวายความเคารพ ให้ใช้การถอนสายบัวแบบสากลนิยมนอกนั้นปฏิบัติเหมือนฝ่ายชายทั้งหมด

การกราบผู้ใหญ่ใช้กราบผู้อาวุโส หรือผู้มีพระคุณ ทั้งหญิงและชายให้นั่งพับเพียบเก็บปลายเท้า
ทอดมือทั้งสองลงพร้อมกันให้แขนค่อมเข่้าที่อยู่ด้านล่างเพียงเข่าเดียวมือประนม ค้อมตัวลงหน้าผากแตะส่วนบนของมือกราบเพียงครั้งเดียว โดยไม่แบมือ เมื่อกราบเสร็จประสานมือดันตัวลุกขึ้นนั่งในท่าพับเพียบ

การไหว้ผู้มีพระคุณและผู้อาวุโสประนมมือไหว้ให้นิ้วหัวแม่มืออยู่ที่ปลายจมูกปลายนิ้วชี้จรดหว่างคิ้ว

ชายยืนตรง ต้อมตัวลงน้อยกว่าระดับการไหว้ผู้มีพระคุณพร้อมประนมมือขึ้นไหว้

หญิงยืนตรง ถอยเท้าข้างที่ถนัดไปข้า่งหลังย่อเข่าลงน้อยกว่าระดับการไหว้พระพร้อมประนมมือขึ้นไหว้

การไหว้บุคคลทั่วไปประนมมือไหว้ให้นิ้วหัวแม่มืออยู่ที่ปลายคางปลายนิ้วชี้จรดปลายจมูกชายยืนตรง    ต้อมตัวลงน้อยกว่าระดับการไหว้ผู้มีพระคุณพร้อมประนมมือขึ้นไหว้

หญิงยืนตรง ถอยเท้าข้างที่ถนัดไปข้า่งหลังย่อเข่าลงน้อยกว่าระดับการไหว้ผู้มีพระคุณพร้อมประนมมือขึ้นไหว้

การไหว้ผู้ที่เสมอกัน

ยืนตัวตรงประนมมือให้นิ้วหัวแม่มืออยู่ที่ปลายคางปลายนิ้วชี้จรดปลายจมูก ทั้งชายและหญิงการไหว้จะไหว้พร้อมๆ กัน

สำหรับมารยาทในการไหว้งาม ๆ ก็จบลงเพียงเท่านี้มีแถมเรื่องอื่น ๆที่อาจจะได้ใช้บ้างเล็กน้อย ก็หวังเป็นอย่างยิ่งว่าเด็กไทยรุ่นใหม่ จะใส่ใจกับการไหว้กันมากขึ้นนะครับไหว้ให้ถูกต้องตามขนบธรรมเนียมประเพณีนั้นงามแท้แน่นอนครับ แต่ไหว้ผิด ๆนี่ไม่งามจริงๆ นะครับ เคยลองสังเกตกันดูหรือเปล่า


 

เขียน:
แก้ไข:

ความเห็น (0)