- สวัสดีครับคุณ
สุมาลี - ขอบคุณในความเห็นเรื่องพ่อใหญ่แม่ใหญ่เพิ่มเติมครับ
- คนไทยเรา โดยเฉพาะคนอีสาน แต่เปิงโบราณมา มีความอ่อนน้อมถ่อมตน เรียกขานกันตามหน้าตาว่า น้อง/นาง/หล่า/คำ พี่/อ้าย/เอื้อย พ่อ แม่ ลุง น้า พ่อใหญ่ แม่ใหญ่ ดีมากอยู่แล้ว อันนี้ก็เป็นส่วนทำให้พวกเรามีจิตใจดี มีความอ่อนโยนชอบช่วยเหลือผู้อื่น...
- ส่วนเรื่องที่พวกเรา เรียกกันว่า หลวง นั้น ก็คล้ายกับเหตุผลตามวรรคก่อน ก็คือ หลวงแปลว่า ใหญ่ เช่น ดงหลวงกว้างใหญ่ คำไหนที่หมายถึง สิ่งดี เป็นใหญ่ เป็นมงคล กล่าวยกย่อง ชาวอีสานโบราณเราใช้เรียกคนอื่น เสมอ ถือเป็นคำสุภาพโดยเฉพาะพระจะใช้เรียกพระด้วยกัน เช่น คำว่า หลวง ท่าน เจ้า หมอ(ผู้ชำนาญ ผู้เก่งเรื่องต่าง ๆ) ซึ่งเป็นคำสุภาพและยกย่องเพื่อนรักกัน ความหมายเท่ากับ เสี่ยว หรือบักเสี่ยว หรือ บักหลวง ส่วนคนไม่สนิทกันถือว่าไม่สุภาพ บ้านเราถ้ารุ่นน้องพุดกับเราถือว่า เปีย หรือ เว้ามับเหมอ ล่วงเกินรุ่นพี่ ครับผม
- แม่แต่คำสรรพนามที่เราใช้พูดกัน ว่า ข่อย เจ้า ผมเข้าใจว่าเป็นคำพูดที่สุภาพที่สุด เพราะเราใช้กับพ่อ แม่ หรือผู้ใหญ่กว่า ถ้าพูดกับเพื่อนกันก็ถือว่าให้เกียรติที่สุด จากความหมายที่ว่า เจ้า แปลว่า ผู้เป็นใหญ่ คนอีสานและลาวโบราณ เรียกเจ้าพญาเมืองตนเองว่า เจ้า จึงเรียกพ่อ แม่ บรรพบุรุษตนเอง และผู้วัยสูงกว่าว่า เจ้า ไปด้วย
- ส่วน ข่อย แปลว่า ผู้ยินดีช่วย ผู้อ่อนน้อมถ่อมตน เราก็นำมาใช้เรียกตนเอง คนไทยผู้อ่อนน้อม เรียกตนเองว่า ข้าน้อย คนอีสานโบราณ/ลาวก็เรียกตนเองว่า ข่อยน้อย เช่นตอนที่คนแก่พูดกับ พระ จะลงท้ายว่า ข่อยน้อย ทุกครั้งไป
- ผมขยายคำว่า หลวง มากไปหรือเปล่าครับ (เพิ่นถามน้อย โตตอบหลายโพดบ่นอ?) ก็อยากให้พี่น้องภาคอื่นเข้าใจภาษาอีสานเฮาเพิ่มขึ้น..ครับผม.