ยินดีรู้จักคนผู้ไทคือเด๋ว 
คุณนุจจิรา สารจิตร
- ผมสนใจศึกษาเรื่องผู้ไท ประเด็นที่คุณนุจจิรา สารจิตรเอ่ยถึงนี่แหละครับ
- เคยมีคำถามตั้งแต่เด็ก เมื่ออ่านหนังสือได้ตำราผู้ไท เขาก็บอกว่ามีผู้ไทดำ ผู้ไทขาว ผู้ไทแดง แล้วตกลงผู้ไทแบบที่อยู่ในภาคอิสานปัจจุบันเป็นผู้ไทแบบไหน
- บางคนก็เข้าใจว่าเราเป็นผู้ไทขาว ด้วยเรามีผิวขาว ความเป็นจริงก็คือผู้ไทไม่ว่าแบบไหนก็ผิวขาวกันหมด ตอนหลังมาทราบอีกว่าที่เราเรียกผู้ไทขาวเพราะเขานิยมใส่ชุดขาว ผสมผสานกับวัฒนธรรมจีน ที่สำคัญเขามีถิ่นฐานเมืองเอกเดิมของเขา อยู่ที่เมืองไล มิใช่เมืิองแถน ตกลงผู้ไทแบบอิสานไม่ใช่ผู้ไทขาว แล้วครับ
- บางคนบอกว่า เราเป็นผู้ไทดำ ด้วยนิยมใส่ชุดสีดำ ที่จริงผู้ไทนิยมใส่ชุดสีครามนะครับ ด้วยผ้าด้ายย้อมคราม และคนผู้ไทก็ไม่ได้เรียกผ้าย้อมครามเป็นสีดำ สีดำเป็นสีมะเกลือ ที่เขาเรียกผู้ไทดำ คือผู้ไทจากลุ่มน้ำดำแล้วอพยพมายึดครองเมืองแถน (นานมาแล้ว)ที่จริงผู้ไทดำก็ไม่ได้แต่งเฉพาะชุดดำเท่านั้น มีหลากหลายสี
ตอนสยามไปกวาดต้อนมา ไว้ที่เมืิองเพชรก็เรียกว่าลาวโซ่ง หรือลาวโซ่งดำ หรือเรียกไทยทรงดำในเวลาต่อมา - ผมจะแย้งเรื่องนี้เหมือนกัน ที่จริงลาวโซ่ง ไม่ใช่ลาวแต่เป็นผู้ไท(ผู้ไทดำ)ที่เป็นเชลยศึกของลาวหลวงพระบาง ซึ่งกวาดต้อนมาให้สยามตั้งแต่สมัยกรุงธนบุรี เรื่อยมาถึงสมัย ร.3แล้วให้ไปตั้งถิ่นฐานอยู่เพชรบุรี(จังหวัดอื่นอาจเคลื่อนย้ายภายหลัง แต่บางคนบอกว่าอย่างผู้ไทที่พนมทวนตั้งถิ่นฐานที่กาญจน์มาแต่ต้นแล้ว)
- ผมเคยไปพบไทยดำที่เขาย้อย และที่ต่างๆ รวมทั้งผู้ไทดำที่เวียดนาม ผมเห็นว่าเราไม่ใช่ไทดำเราแตกต่างทั้งภาษา การแต่งกาย วัฒนธรรมความเชื่อ ผู้ไทยังใกล้ชิดกับลาวพวนมากกว่าเสียอีก(ลาวพวนเดิมเขาไม่ได้เรียกตัวเองว่าเป็นลาวพวนนะครับ เขาพวนแล้วเติมความเป็นลาวเข้าไปใภายหลัง โดยสยาม)
- ผู้ไทแดง ก็ไม่ได้แต่งชุดแดงนะครับ แต่เป็นผู้ไทที่มีถิ่นฐานเดิมที่แม่น้ำแดงครับ
- ผู้ไท ก็คือผู้ไท มีคนยืนยันว่ามีผู้ไทแบบบ้านเรา ที่เวียดนามด้วย ที่จังหวัดเกาบัง Cao Bang และที่จีนที่ตำบลเจิ้นหลง (จินหลง)( 金龍鎮 _Jinlong)มณฑลกวางสี ซึ่งรอการค้นพบการเจอตัวชัดๆ รอการพิสูจน์ชัดๆว่า ผู้ไทเรามิใช่ไทดำครับ ผมบันทึกเรื่องน้ีไว้ที่http://www.gotoknow.org/blogs/posts/476746ผู้ไทเป็นใคร แล้วผู้ไทกับผู้ไทดำเป็นกลุ่มชาติพันธุ์เดียวกันหรือไม่: สัมมนาผู้ไทนานาชาติที่เขาวง กาฬสินธุ์ (4)
- อีกไม่นานผมจะเดินทางไปพิสูจน์