ความเห็น


  • ไปอ่านงานประเภทนิราศทั้ง ๙ เรื่องของพระสุนทรโวหาร(ภู่)หรือสุนทรภู่ จึงทราบว่าบทกลอนที่ได้นำมาประกอบบทความเรื่องบ่อพรานล้างเนื้อ เมื่อวันก่อนนั้น คือบทประพันธ์ของท่่าน นั่นคือนิราศพระบาทนั่นเอง ที่มา http://www.thai-tour.com/thai-tour/east/rayong/data/soontornphu1.htm
  • นิราศพระบาทนี้สุนทรภู่แต่งขึ้นเมื่อปีพ.ศ.๒๓๕๐ เรื่องราวนิราศพระบาทบรรยายถึงการเดินทางในคราวไปกับพระองเจ้าค์ปฐมวงศ์ เื่พื่อไปนมัสการรอยพระบาทสระบุรี การเดินทางจากกรุงเทพฯไปพระบาทยุค พ.ศ.๒๓๕๐ นั้น ต้องเดินทางทั้งทางน้ำและทางบก กว่าจะถึงพระบาทใช้เวลาเดินทางถึง ๓ วันด้วยกัน พักค้างที่พระบาท ๔ วัน รวมเดินทางไปกลับพักค้างของขบวนเสด็จพระองค์เจ้าปฐมวงศ์ครั้งนั้นแล้ว ๙-๑๐ วัน อ่านแล้วไ้ด้ความรู้ประวัติท้องถิ่นหลายแห่ง ประวัติศาสตร์ ขนบธรรมเนียม คิตความเชื่อ ความศรัทธาประเพณีต่างๆในอดีต มีทั้งเรื่องสนุกและความลำบากทุกข์ยากของขบวนเดินทางปนเปกันไป 
  • บันทึกที่ระบุถึงการพักค้างคืนที่พระบาทคือ
    ....แต่รอยบาทอนุญาตไว้ยอดเขา        บุญของเราได้มาเห็นก็เย็นเศียร 
    บังคมคัลวันละสองเวลาเวียน              แต่จำเนียรนับไว้ได้สี่วัน
  • สุนทรภู่กราบรอยพระบาทพร้อมกับเจ้านายพระองค์นั้นแล้ว ก็อธิษฐานวานไหว้ขอพรพระ อ่านแล้วก็ได้ความทราบซึ้งใจ และได้ความรู้คติคนรุ่นเก่าเืมื่อสองร้อยกว่าปีที่แล้ว ว่าไหว้พระแล้วเขาพรอย่างไรกันบ้าง สุนทรภู่อธิษฐาน ดังนี้

 ๏ พี่เข้าเคียงเบื้องขวาฝ่าพระบาท       อภิวาทหัตถ์ประนังขึ้นทั้งสอง 
กราบกราบแล้วก็ตรึกรำลึกปอง            เดชะกองกุศลที่ตนทำ 
มาคำรพพบพุทธบาทแล้ว                  ขอคุณแก้วสามประการช่วยอุปถัมภ์ 
ฉันเกิดมาชาตินี้ก็มีกรรม                    แสนระยำยุบยับด้วยอับจน 
ได้เคืองแค้นแสนยากลำบากบอบ        ไม่สมประกอบทรัพย์สินก็ขัดสน 
แม้นกลับชาติเกิดใหม่เป็นกายคน         ชื่อว่าจนแล้วจงจากกำจัดไกล 
สตรีหึงหนึ่งแพศยาหญิง                    ทั้งสองสิ่งอย่าได้ชิดพิสมัย 
สัญชาติชายทรชนที่คนใด                  ให้หลีกไกลร้อยโยชน์อย่าร่วมทาง 
ถ้ารักใครขอให้ได้คนนั้นด้วย                บุญจงช่วยปฏิบัติอย่าขัดขวาง 
อย่ารู้มีโรคาในสารพางค์                     ทั้งรูปร่างขอให้ราวกับองค์อินทร์ 
หนึ่งบิดรมารดาคณาญาติ                   ให้ผุดผาดผาสุกเป็นนิจสิน 
ความระยำคำใดอย่าได้ยิน                  ให้สุดสิ้นสูญหายละลายเอง 
ทั้งหวายตรวนล้วนเครื่องที่ลำบาก         ให้ปราศจากทั้งคนเขาข่มเหง 
ใครปองร้ายขอให้กายมันเป็นเอง           ให้ครื้นเครงเกียรติยศปรากฏครัน

  • บทข้างต้นนี้สอดคล้องกับความเชื่อและมีอิทธิพลต่อสังคมไทยเรื่อยมาจนมาถึงคนเฒ่าคนแก่ในสมัยนี้ด้วย เพราะโยมป้าโยมพ่อกล่าวว่าดีใจที่ได้มาไหว้พระบาท
  • ต่อไปบทกลอนที่กล่าวถึงบ่อพรานล้างเนื้อในนิราศพระบาท เนื้อหาในบทนี้บทเต็มๆมีว่า
  • ถึงถ้ำหนึ่งชื่อถ้ำกินนรนั้น         สะพรั่งพรรณพฤกษาป่าระหง
    ดูคูหาก็เห็นน่ากินนรลง           เป็นเวิ้งวงลึกแลตลอดริม
    พาดพะองจึงจะลงไปเล่นได้    เป็นเหวใหญ่ลองโยนด้วยก้อนหิน
  • เสียงโก้งก้างก้องกึกไม่ถึงดิน   กว่าจะสิ้นเสียงผาเป็นช้านาน
    พี่กลัวตายชายชวนไปชมอื่น    ร่มระรื่นรุกขาขึ้นขนาน
  • ถึงบ่อหนึ่งมีน้ำคำบุราณ          ว่าบ่อพรานล้างเนื้อที่ในไพร
    พิเคราะห์น้ำสมคำบุราณกล่าว  ยังมีคาวเหม็นหืนจนคลื่นไส้
  • ถนอมหอมกลิ่นนุชเป็นสุดใจ    โอ้เป็นไรจึงไม่ติดอุรามา
    น่าฉงนจนใจสงสัยจ้าน           ด้วยรอยพรานจารึกอยู่กับผา
    แต่กล่าวไว้ว่าพรานไล่มฤคา     รอยตีนหมาก็ยังมีสำคัญครันฯ
  • ขอตั้งข้อสังเกต และนึกสงสัยอยู่ในใจว่าทำไมคนที่ได้เีรียนหนังสือแค่ประถมศึกษาอย่างโยมป้าโยมพ่อ(โยมป้าไม่จบประถม)ซึ่งระดับประถมไม่ได้เรียนเรื่องนิราศพระบาท แต่มีความรู้เรื่องราวเหล่านี้ได้พอสมควร นับเป็นความรู้่นอกตำรา นอกโรงเรียน แถมมีความศรัทธาลึกซึ้งกับเรื่องนี้ด้วย ต่างจากพวกเราไหม ที่ได้เรียนรู้เรื่องนิราศพระบาทจากหลักสูตร เรียนในห้องเรียน ซึ่งทุกท่านก็อ่านมาแล้ว สอบผ่านมาแล้ว แต่ความลึกซึ้งความผูกพันดูไม่แน่นแฟ้นเท่าไหร่
  • ตามธรรมเนียนการทำบุญของคนโบราณ เมื่อทำบุญแล้ว ก็จะนึกถึงคนที่ไม่ไปด้วย พอกลับจากวัดมาถึงบ้าน ก็จะนำบุญมาฝากให้ผู้ที่ไม่ได้ไปได้อนุโมทนา สุนทรภู่ก็เช่นกัน ในนิราศพระบาทบทสุดท้าย ท่านก็นำบุญจากการไปไหว้พระบาทมาฝากผู้อ่านผู้ฟังถ้วนทั่วทุกคน ดังนี้
๏ จอมนรินทร์เทวราชประภาษสั่ง          จะกลับยังอาวาสเกษมสันต์ 
วันรุ่งแรมสามค่ำเป็นสำคัญ                  อภิวันท์ลาบาทพระชินวร 
ถึงท่าเรือลงเรือไม่แรมหยุด                  ก็เร็วรุดตั้งหน้ามาหาสมร 
แต่ตัวพี่ยังมาในสาคร                         น้ำใจจรมาถึงเสียก่อนกาย 
ได้วันครึ่งถึงเวียงประทับวัด                  โทมนัสอาดูรค่อยสูญหาย 
นิราศนี้ปีเถาะเป็นเคราะห์ร้าย                เราจดหมายตามมีมาชี้แจง 
ที่เปล่าเปล่ามิได้เอามาเสกใส่               ใครไม่ไปก็จงจำคำแถลง 
ทั้งคนฟังคนอ่านสารแสดง                   ฉันขอแบ่งส่วนกุศลทุกคนเอย 

 

สงวนลิขสิทธิ์ © 2005-2021 บจก. ปิยะวัฒนา
และผู้เขียนเนื้อหาทุกท่าน
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี