ความเห็น 23636

องค์กรแห่งการเรียนรู้ Learning Organization

นางสุนันทา คุ้มจิตร์
IP: xxx.147.0.48
เขียนเมื่อ 

  เรียน อาจารย์ที่เคารพ

          องค์การแห่งการเรียนรู้ เป็นกระบวนการบริหารงานที่จะทำให้องค์กรมีความแข็งแกร่ง มั่นคง และมีศักยภาพการแข่งขันที่เหนือคู่แข่ง  ดังนั้นในการพัฒนาองค์กรสู่องค์กรแห่งการเรียนรู้นั้น จำเป็นจะต้องให้ความสำคัญกับการพัฒนาทรัพยากรบุคคล  ทั้งในระดับผู้นำและผู้ทำงาน  รวมถึงรูปแบบการทำงานเป็นทีม  กล่าวคือ องค์จะต้องเน้นการเรียนรู้จากบุคลากรภายในองค์กรที่มองเห็นปัญหา แล้วค้นหาแนวทางแก้ไข  เพื่อพัฒนาเปลี่ยนแปลงไปสู่สิ่งที่ดีกว่า จูงใจให้เกิดการเรียนรู้เป็นทีมเพื่อประโยชน์ต่อตัวบุคคล ทีมงาน และองค์กร กระตุ้นให้เกิดความคิดสร้างสรรค์  ทำในสิ่งใหม่ ๆ ที่แตกต่างและดีกว่าเดิม  เร่งเร้าให้เกิดการพัฒนาทักษะ  และคุณภาพโดยรวมทั่วทั้งองค์กร ซึ่งทางโรงพยาบาลราชบุรีเองก็มุ่งที่จะพัฒนาให้เกิดเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้  และได้ดำเนินการอย่างต่อเนื่องตลอดมา แต่ก็พบว่ามีปัญหาและอุปสรรคเกิดขึ้นตลอดเวลาเนื่องจากเป็นองค์กรที่มีขนาดใหญ่  มีบุคลากรที่มีความรู้แตกต่างกันหลายระดับ  ทำให้การขับเคลื่อนรูปแบบการบริหารงานต่าง ๆ เป็นไปอย่างล่าช้า  แต่ก็มีแรงผลักดันในการที่จะทำให้เกิดการพัฒนาองค์กรจากนโยบายของรัฐบาลและมาตรฐานของสถานพยาบาลที่จำเป็นจะต้องผ่านการรับรองมาตรฐานการพยาบาล นั่น คือต้องผ่าน HA นั่นเอง  ดังนั้นทางโรงพยาบาลจึงได้ดำเนินการโดยยึดหลักของการพัฒนาบุคลากรควบคู่กับการทำ KM เพื่อนำไปสู่องค์กรแห่งการเรียนรู้  โดยยึดหลักการง่าย ๆ 3 ประการคือ
       1.        การแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากวิธีการทำงานแบบ Best  Practice 
       2.        การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ใน ชุมชนนักปฏิบัติ (Community  of Practice , CoP)
       3.        วงจรแลกเปลี่ยนเรียนรู้ยกกำลังสาม  บวก  คว้า
การแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากวิธีการทำงานแบบ Best  Practice
                ในขั้นตอนนี้ได้มีการให้แต่ละทีมงาน เช่น  ฝ่ายการพยาบาล  ชันสูตร  ห้องเอ็กซเรย์  กายภาพ  ฯลฯ  เขียนคู่มือการทำงานของตนเองในแต่ละเรื่องตั้งแต่ขั้นตอนแลกของการปฏิบัติจนกระทั่งเสร็จสิ้นกระบวนการ หลังจากนั้นจะแจกให้กับทุกหน่วยงานมีการแลกเปลี่ยนกันศึกษา และยึดถือเป็นแนวทางปฏิบัติ  ทำให้แต่ละหน่วยงานมีการเรียนรู้ที่จะเอื้อต่อการทำงานให้สอดคล้องกันเป็นทีมมากขึ้น  เมื่อพบว่า การทำงานหรือคู่มือที่หน่วยงานตนจัดทำขึ้น  ไม่สอดคล้องกับการทำงานของทีมอื่น ๆ ก็จะมีการพูดคุยกัน  และปรับปรุงให้สอดคล้อง เช่นนี้อย่างต่อเนื่อง  ทำให้องค์กรเกิดการเรียนรู้ที่จะพัฒนางานให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น 
                นั่นคือ องค์กรได้มีการหา  Best  practice  ของการทำงานในเรื่องต่าง ๆ นำมากำหนดเป็นมาตรฐานการทำงาน  จัดให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างทีมเจ้าของ Best  practice  กับทีมอื่น  ให้ทีมอื่น ๆ สามารถปฏิบัติงานตามมาตรฐานได้
การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ใน ชุมชนนักปฏิบัติ (Community  of Practice , CoP)
                จากการที่องค์กรได้มีการจัดทีมเฉพาะทางคลินิกขั้นมา  ซึ่งเรียกว่า  Patient  Care  Team  (PCT)  เช่น  ทีมที่ดูแลรักษาผู้ป่วยด้วยยา (อายุรกรรม   (PCT  Med) ) ทีมรักษาโดยการผ่าตัด (ศัลยกรรม (PCT  Surg))   เป็นต้น  ซึ่งแต่ละทีมจะประกอบด้วยบุคลากรหลายระดับ เป็นทีมสหสาขาวิชาชีพมีความชำนาญในงานแต่ละด้านของตนเอง  แต่ทำงานกับกลุ่มผู้ป่วยกลุ่มเดียวกัน  เจอปัญหาอุปสรรคในการทำงานในสถานการณ์ที่ต่างกัน  มาปรึกษาหารือกันในการประชุมร่วมกันทุกเดือน  ทำให้เกิดองค์ความรู้ใหม่ หรือมุมมองใหม่ในการพัฒนางานของตนเองได้   ซึ่งเป็นกระบวนการง่าย ๆ ที่จะนำไปสู่องค์กรแห่งการเรียนรู้
วงจรแลกเปลี่ยนเรียนรู้ยกกำลังสาม  บวก  คว้า

                นั่นคือ  ใช้วิธีการเรียนรู้ร่วมกัน  โดย  เรียนรู้ร่วมกันก่อนเริ่มงาน  (learning before), เรียนรู้ร่วมกันระหว่างทำงาน (learning during), และเรียนรู้ร่วมกันหลังงานชิ้นนั้นสำเร็จ (learning after)

                ในการทำ HA  นั้น  จุดเริ่มต้นของการทำจะเริ่มจากการที่ศึกษาจากตำรา  การดูงานจากหน่วยงานที่ผ่านการรับรอง HA  แล้ว  แล้วนำมาประชุมปรึกษากันภายในองค์กร (บุคลากรที่มีส่วนรับผิดชอบในการเป็นผู้ดำเนินงานจัดทำ) เพื่อหาแนวทางที่ดีที่สุดในการที่จะดำเนินการจัดทำ นั่นคือมีการใช้การเรียนรู้ร่วมกันก่อนเริ่มงาน  (learning before)  หลังจากนั้นได้มีการทำ KPI  กำหนดวัตถุประสงค์และผลลัพธ์ (Deliverables)ของงาน จัดทำแบบประเมินตนเองขึ้น เพื่อประเมินงานส่วนใดบ้างที่สามารถทำได้ดีและส่วนใดบ้างที่จะต้องดำเนินการแก้ไข จนเกิดเป็นวงล้อของการพัฒนาขึ้น ที่เรียกว่า CQI  และในส่วนนี้คือการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างทำงาน (learning during)  หลังจากการดำเนินงานในสิ่งใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้น หรือภายหลังจากที่มีการเปลี่ยนแปลงระบบการทำงานที่เกิดจากองค์ความรู้ใหม่ ๆ ก็จะมีการประชุมทบทวนงาน (Retrospect) อย่างต่อเนื่อง และร่วมกันหาแนวทางแก้ไข  เพื่อให้เกิดการปฏิบัติงานที่มีประสิทธิภาพ  นั่นคือ  การเรียนรู้ร่วมกันหลังงานชิ้นนั้นสำเร็จ (learning after)  ทำให้เกิดคุณภาพการบริการต่อผู้ให้และผู้รับบริการ  ซึ่งเป็นจุดประสงค์หลักของการทำ HA
                จะเห็นว่าในการปฏิบัติงานในชีวิตประจำวันของเรานั้น  จะมีการผสมผสานความรู้ต่าง ๆ อยู่ตลอดเวลา  อยู่ที่ว่าบุคคลใดจะสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากน้อยเพียงใด  แต่จะเห็นได้ว่า ปัจจัยหลักที่จะทำให้องค์กรเกิดการพัฒนาเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้นั้น อยู่ที่ “คน”  เป็นสำคัญ   ดังนั้น ผู้บริหารเองจะต้องให้ความสำคัญกับการพัฒนาคนให้เกิดความเข้าใจในงานของตนเอง  มอบหมายงานที่สอดคล้องเหมาะสมกับความสามารถของผู้ปฏิบัติ  ส่งเสริมระบบการทำงานเป็นทีม  สิ่งเหล่านี้จะช่วยสร้างรากฐานและเพิ่มศักยภาพให้กับองค์กรต่อไป