ความเห็น


ผู้อุทิศตนให้แก่ส่วนรวม ชุมชน เพื่อบำรุงพระศาสนา ทั้งโดยความมีสำนึกและคุณธรรมต่อส่วนรวมของตน และโดยการถือเป็นวิถีปฏิบัติในการชำระตัวตน กล่อมเกลาและฝึกอบรมตน ให้อยู่ใกล้พระศาสนา ดำเนินชีวิตและทำการงานแห่งชีวิตให้เป็นการปฏิบัติธรรม ได้เข้าถึงธรรมไปตามเหตุปัจจัยจากการปฏิบัติของตนอย่างนี้ มีแนวการอธิบายและแนวปฏิบัติ ผ่านกรณีตัวอย่างของ มฆมานพ อยู่เหมือนกันครับ เรื่องนี้เป็นตัวอย่างที่มีมาในพุทธประวัติ และคล้ายกับกรณีของโยมฉลู เวชสาร ที่พระคุณเจ้าเล่ามามากทีเดียวครับ

มฆมานพ อยู่ในชุมชน ร่วมสร้างสังคมและสภาพแวดล้อมที่เอื้อให้เกิดสุขภาวะของปัจเจกและชุมชน ผ่านการบำรุงและพัฒนาสิ่งที่เป็นปัจจัยขับเคลื่อนความเป็นส่วนรวม เช่น ทำศาลานั่งพัก ทำให้ผู้คนมีความสุขและได้แลกเปลี่ยนพูดคุยกัน ก่อให้เกิดความรักใคร่ กลมเกลียว เกิดภาวะผู้นำของหมู่เหล่า นำไปสู่การหารือร่วมไม้ร่วมมือทำสิ่งต่างๆด้วยกันของชุมชน ทำให้ชุมชนมีสุขภาวะสาธารณะ

บางครั้งมฆมานพก็หมั่นกวาดทางเดิน ให้พระสงฆ์ที่เดินไปรับบิณฑบาตรญาติโยมในชุมชน ไม่ต้องเดินเหยียบหนามไหน่ตำเท้าและไม่ต้องเหยียบลงไปบนสัตว์ มด แมลง ซึ่งเป็นการปฏิบัติเกื้อนหนุนส่งเสริมให้พระสงฆ์มีวิถีที่เอื้อเฟื้อต่อพระวินัยและทรงความบริสุทธิ์แห่งศีล เสริมพลังความเป็นเนื้อนาบุญให้ชาวบ้านและชุมชนยิ่งๆขึ้น

แนวคิดและทฤษฎีการปฏิบัติเชิงสังคมต่อความเป็นสาธารณะอย่างนี้ สามารถหยั่งรากถึงวิธีคิดเกี่ยวกับความเป็นบุญกุศล ความเป็นสุขทางจิตใจ ความสอาดและสูงส่งทางจิตวิญญาณ และความมีสุขภาวะสาธารณะ ที่บูรณาการอยู่ในหลักพุทธธรรมและคำสอนในพระศาสนา

ขณะเดียวกัน ก็สามารถเชื่อมโยงเข้ากับแนวทฤษฎีสมัยใหม่ทั้งของสังคมไทยและของต่างประเทศ โดยนำเอาประสบการณ์และความรู้ที่พอมีอยู่ในวิถีปฏิบัติตนของชาวบ้านอย่างนี้มาใช้ทำความรู้จักโลกแห่งความเปลี่ยนแปลงด้วยวิถีทรรศนะของตนเอง ทำให้ชาวบ้านพอจะมีพื้นความเข้าใจสำหรับเห็นความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของแนวคิดเรื่องสุขภาวะและความเป็นบุญกุศลในการทำกิจกรรมต่อส่วนรวมกับสิ่งที่ปรากฏอยู่ในทฤษฏีสมัยใหม่ครับ เช่น ไปกันได้กับเรื่องสำนึกพลเมืองและความมีจิตสาธารณะ ความเป็นประชาคม

ด้วยเหตุนี้ ผมเองก็เลยสนใจเรื่องในแนวนี้อยู่ด้วยครับ เพราะจะทำให้ชาวบ้านใช้พื้นฐานดั้งเดิม มาต่อยอดและเชื่อมโยงกับสังคมสมัยใหม่ ทัดเทียมทั้งความเป็นสากล โลกาภิวัตน์ และไม่ทอดทิ้งฐานรากดั้งเดิมตนเอง เมื่อจะเห็นตนเองก็สามารถกลับบ้านถูก เห็นความเหมือนและกลมกลืนกับผู้อื่น ขณะเดียวกันก็เห็นกำพืดและความเป็นตัวของตัวเอง

พระคุณเจ้านำเอาเรื่องราวของชาวบ้านและคนตัวเล็กๆเหล่านี้มาชื่นชมอย่างนี้ ทำให้เห็นว่าสังคมและชุมชนนั้นมีทุนทางสังคม และมีความงดงามอยู่อีกมากมายครับ เป็นการเรียนรู้ทางสังคมที่ทำให้คนเห็นคุณค่าของความดีงามในการปฏิบัติของปัจเจกดีครับ

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี