ความเห็น


การแห่นาคไปอุปสมบทของชาวชนบท

                             

ภาพแตรวงบนหลังคารถบรรทุกและการแห่นาคไปอุปสมบทของชาวชนบท วาดโดย : ดร.วิรัตน์ คำศรีจันทร์  สิงหาคม ๒๕๕๒

แตรวงกำลังบรรเลงบนหลังคารถบรรทุกแห่นาคไปอุปสมบท  การวัดขนาดของแตรงวง จะวัดขนาดด้วยจำนวนเครื่องเล่นดนตรีที่นอกเหนือจากกลองและเครื่องเคาะต่างๆ เช่น ฉาบ ฉิ่ง กรับ เริ่มตั้งแต่เครื่อง ๓ ซึ่งมีเครื่องเล่นพื้นฐานเสียงทุ้ม กลาง แหลม อย่างละชิ้น เครื่อง ๕ เครื่อง ๗ เครื่อง ๙ และมากกว่า หมายถึงมีจำนวนเครื่องเป่าจำนวนเท่านั้นๆชิ้น เมื่อบอกขนาดวงว่าเท่าใดแล้วก็เพิ่มเข้าไปอีก ๓ คนเป็นมาตรฐานสำหรับตีกลอง ฉาบ และฉิ่ง

ที่บ้านตาลินมีแตรวงอยู่ด้วยชื่อวง ช.ลูกทุ่ง และผมก็ได้เล่นแตรวงแห่นาค-เชียร์รำวงอยู่เกือบ ๑๐ ปี แตรงวง ช.ลูกทุ่ง มีตาปุ่นบ้านรังย้อยเป็นครูแตร ผู้ก่อตั้งคือลุงสังวาลย์ ขุนอินทร์ เป็นชาวนา หัวหน้าแตรวงมี ๒ รุ่นคือตาบุญช่วย มีแสง และนายจำลอง ทองแท่ง สมาชิกทั้งหมดเป็นชาวนา เมื่อเว้นจากหน้านาก็จะซ้อมแตรวงและรับงานทั่วไป แตรวง ช.ลูกทุ่ง ก่อตั้งและมีชื่อเสียงอยู่ในวงการแตรวงอยู่เกือบ ๒๐ ปี

ในยุคก่อนมีแตรงวงของอำเภอหนองบัว ชุมชนบ้านตาลิน และโดยรอบนั้น การมีดนตรีบรรเลงในงานต่างๆของชาวบ้านมักมี ๓ ลักษณะ คือ วงระนาด วงปี่มอญ และวงแคน ซึ่งปี่มอญนั้น จะเป็นแตรปากกว้าง ตัวปี่ทำด้วยไม้และปากแตรทำด้วยโลหะ ให้เสียงอ่อนหวาน โศกเศร้า

วงระนาดและวงแคนนั้นไม่เป็นที่นิยมมากนัก อาจจะเนื่องจากทรรศนะของชาวบ้านว่าวงระนาดและเพลงดนตรีไทยนั้นเป็นของสูง-ของศักสิทธิ์ ไม่ควรกับฐานะของชาวบ้านทั่วไป ส่วนวงแคนนั้น แม้นเรียบง่ายแต่ก็มักต้องว่างานจากชาวอีสานซึ่งคนมีฐานะและมีเพื่อนฮักแพงกันเท่านั้นจึงจะสามารถว่าวงแคนมาเล่นในงานต่างๆได้ 

การใช้รถบรรทุกแห่นาคในอดีตในยุคยังไม่ค่อยมีรถรานั้น นาคจะนั่งอยู่ด้านหน้าข้างคนขับ ชาวบ้านที่ไปบวชนาคเกาะและห้อยโหนไปด้วยกันอย่างเต็มที่ ในรถบรรทุกก็ขนข้าวของ อาหาร อัฐบริขาร และญาติพี่น้องที่ไปร่วมบวชนาค มักออกแต่ยังไม่สว่าง อาจต้องแวะรับญาติพี่น้องที่ขอขึ้นไปร่วมแห่นาคเข้าโบสถ์ด้วยตลอดรายทาง ผู้ที่มีฐานะหน่อยก็อาจเช่ารถเมล์หรือรถโดยสาร มาแห่ขบวนนาค

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี