ความเห็น


กราบนมัสการพระคุณเจ้า พระอาจารย์มหาแล ขำสุข(อาสโย) และทุกท่าน

  • เห็นด้วยกับที่พระคุณเจ้าพูดถึงครับ อย่าว่าแต่คนเฒ่าคนแก่รุ่นก่อนๆเลย ผมเองก็มีจินตนาการเกี่ยว'พระพุทธบาท'และ'บ้านล่าง' (แถวบ้านผมจะเรียกสระบุรีและลพบุรีว่าบ้านล่าง) ฝังแน่นอยู่ในหัว จนรู้สึกราวกับเป็นสิ่งที่อยู่ในอุดมคติของชีวิตอย่างหนึ่งเลย บอกไม่ถูกเหมือนกันว่าเกิดขึ้นจากการรับรู้ทางไหน พระแท่นศิลาอาสน์และพระแท่นดงรังก็เหมือนกันครับ
  • โดยสำนึกของลูกหลานคนทำไร่ทำนาและคนที่อยู่ในชนบทร่วมกันเป็นเครือญาติ ก็มักมีวิธีคิดเป็นหลักชีวิตอย่างหนึ่งที่สอดคล้องกับที่พระคุณเจ้าว่า คือ แรงใจในการทุ่มเททำมาหากินและขยันขันแข็งต่อการทำงานอย่างหนึ่ง คือ มักมีความหวังกันไว้อยู่เสมอว่า ต้องเก็บเงินให้พ่อแม่ปู่ย่าตายาย-ผู้แก่ผู้เฒ่าได้ไปไหว้พระพุทธบาทและได้ทำบุญทอดกฐินผ้าป่าให้กับวัดบ้านเกิดเมืองนอน เลยก็ทำให้ขยันขันแข็งและมีหลักชีวิตที่อิงอยู่กับการตอบแทนพระคุณบุพการีและการบำรุงความเป็นส่วนรวมที่ตนเองเข้าถึงได้ด้วยการปฏิบัติ
  • ผมว่าเป็นสำนึกและคุณธรรมทั้งต่อผู้อื่นและต่อส่วนรวม ซึ่งให้ผลดีต่อตนเองด้วย ที่ได้มาจากการเรียนรู้ทางสังคมอย่างหนึ่งเลยนะครับ
  • ผมถือคติอย่างนี้เหมือนกันครับ นอกจากพระพุทธบาทสระบุรีและทอดกฐินผ้าป่าที่พ่อแม่และญาติผู้เฒ่าผู้แก่บ้านผมได้ไปกันหมดในรุ่นก่อนแล้ว ก็เคยคิดว่าสักวันจะขอพาคนแก่เฒ่าและญาติๆที่ไม่ค่อยได้ไปไกลจากหมู่บ้าน ไปไหว้พระธาตุดอยสุเทพและวัดเก่าแก่ต่างๆ ที่เชียงใหม่ รวมทั้งได้ไปเห็นผู้คน ได้กินอาหารและเห็นของแปลกๆของเมืองเหนือ แล้วปีหนึ่งก็ได้ไปอย่างที่หวังไว้ครับ
  • ใครไม่เคยฝ่าความยุ่งยากกระทั่งได้เห็นตอนที่คนเฒ่าคนแก่จบมือน้อมตนกราบพระ แล้วนั่งมองพระเหมือนหลุดพ้นสิ่งต่างๆโดยพลันในปัจจุบันขณะนั้น ยากที่จะเข้าใจครับว่าทำไมคนเขามีจุดหมายลึกๆอย่างนี้ผูกโยงกันไว้ด้วย
  • เรื่องเสาหงษ์หน้าวัดหนองบัวและข้อสังเกต-ข้อปุจฉาเกี่ยวกับชาวมอญกับการเดินทัพของเวียงจันทร์ผ่านหนองบัวในอดีตนั้น ผมไม่มีเอกสารและหลักฐานอะไรอยู่ในมือเลยครับ เป็นเรื่องที่เพิ่งเคยได้ยินเหมือนกันครับ ตอนนี้ก็เลยเห็นจะปุจฉาแบบคิดเอายังไม่ได้ครับ
  • ประทับใจการบรรลุอรหันต์ของพระอานนท์มากเลยนะครับ อย่างนี้ต้องเรียกว่าทุกอย่างก็มักมีข้อยกเว้น คือ นอกจากการยืน เดิน นั่ง นอน แล้ว ใครจะคิดไปถึงได้อีกนะครับว่าจะมีท่าที่ไม่ใช่ทั้ง ๔ นี้อีก คืออยู่ระหว่างอาการเคลื่อนไหวและล้มตัวนอนลง แล้วก็บรรลุอรหันต์เลย
  • ยิ่งไปกว่านั้น ท่านบรรลุธรรมช้ามากกว่าเพื่อน ทั้งที่ปัญญากร้าแข็ง ได้ปฏิบัติใกล้ชิดพระพุทธองค์ และมีความรู้มากที่สุดรองๆจากพระพุทธองค์เท่านั้น
  • ขณะเดียวกัน องค์อื่นๆมักได้บรรลุธรรมเมื่อได้สดับธรรมะจากพระพุทธองค์ซึ่งแต่ละองค์ก็ได้ปริศนาธรรมไม่เหมือนกันเลย เป็นไปตามเงื่อนไขความเป็นปัจจัตตัง ทว่า พระอานนท์ซึ่งได้สดับธรรมและเคร่งครัดต่อตนเองมากมาย แต่ก็ไม่ได้บรรลุอรหันต์ กลับเกิดบรรลุธรรมในอาการที่ผ่อนคลายออกจากสิ่งที่รู้ รวมทั้งไม่อยู่ในอาการใดๆอีกด้วย
  • หากเป็นเรื่องแต่ง มองในแง่การผูกเรื่อง ก็นับว่าแยบคายและฉลาดอย่างที่สุดครับ เนื่องจากพระอานนท์เป็นพระญาติและวงศ์กษัตริย์ อีกทั้งมีบทบาท มีคุณธรรม สมบูรณ์พร้อมและยิ่งใหญ่ หากทำให้เหมือนกับองค์อรหันต์อื่นๆก็ลดฐานะท่าน
  • ครั้นจะทำให้สมกับที่บรรลุธรรมอย่างไม่ขึ้นต่อการสดับธรรมจากพระพุทธองค์ ก็จะกลายเป็นการตรัสรู้ธรรมด้วยตนเองเสมอพระพุทธเจ้า ซึ่งก็ไม่ใช่อีก 
  • การที่ไม่อยู่ในอาการใดๆเลยอีกทั้งเกิดขึ้นหลังจากคลายออกจากสิ่งที่ได้รับการสอนธรรมมากมายจากพระพุทธเจ้า เลยเหมาะสมด้วยประการทั้งปวงต่อพระอานนท์ พระพุทธองค์ และอรหันต์องค์อื่นๆ น่าประทับใจจิรงๆครับ
  • เรื่องสั้นคติธรรมที่พระคุณเจ้านำมาถ่ายทอดต่อนั้น ก็อ่านกำลังเพลินครับ ผมคลับคล้ายคลับคราว่าเคยไปเป็นวิทยากรและจัดกระบวนการเพื่อเรียนรู้และฝึกฝนการวิจัยชุมชนถวายเครือข่ายพระนิสิตมหาวิทยาลัยมหาจุฬาฯ ที่เชียงใหม่นะครับ ดูเหมือนว่าจะชื่อเครือข่ายศูนย์โพธิยาลัยหรืออย่างไรนี้แหละครับ
  • เรื่องสั้นที่จบลงแล้วให้ผู้อ่านตั้งคำถามและคิดต่อ เพื่อผสมผสานงานศิลปวรณกรรมกับการเรียนรู้ธรรมอย่างนี้ เป็นวิธีการที่น่าสนใจและคุณบัณฑิต ใจนวลก็ทำได้ดีมากเลยนะครับ
  • การจบแบบปลายเปิดนั้น มันเหมือนกับนิทานที่ไม่ต้องจบแบบได้ข้อสรุปแบบผูกขาดว่า...นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า.....ก็ได้  แต่จบโดยที่แต่ละคน ต่างก็สามารถสรุปเป็นหลักคิดขึ้นมาได้อย่างเป็นตัวของตัวเอง เป็นวิธีที่ดีได้เหมือนกันครับ
  • อย่างกรณีนี้ การได้บทสรุปแก่ตนเอง ทั้งเข้าในสถานการณ์และเข้าใจตนเองของเณรน้อย ซึ่งเหมือนกันพุ่งไปที่จะไม่ได้เดินทางร่วมไปกับคนอื่นนั้น เณรน้อยกลับรรลุธรรมในตน หยุดเดินทางภายนอก แล้วได้เดินทางเข้าสู่ภายในตนเอง โดยที่ไม่ต้องคิดว่าสิ่งที่ไม่ได้อย่างที่มุ่งหวังนั้นเป็นความน่าเสียใจและผิดหวัง เนื่องจากแท้จริงแล้ว กลับได้เข้าใจตนเองและเห็นความเป็นจริงของสิ่งต่างๆอย่างที่มันเป็น 
  • เป็นการได้ไปโรงเรียนอีกทางหนึ่งนะครับ จึงดีแล้วครับที่ไม่มีรถให้ขึ้นไปโรงเรียนจนทำให้มีเวลาสำหรับปรารภธรรมในตนโดยมีความยากลำบากที่ได้เจอเป็นครู

กราบนมัสการด้วยความเคารพ

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี