ห้องเรียนกลับทาง (แนวการสอนแบบโครงการ)

 ห้องเรียนกลับทาง (แนวการสอนแบบโครงการ) 

 สวัสดีครับ

ความคิดเห็นในหัวข้อเดิมยังเขียนไม่จบ ก็ต้องขออภัย แต่พอดีเห็นหัวข้อใหม่ ที่ผมพึงรู้จักว่า เรียกกันว่า ห้องเรียนกลับทาง ซึ่งจากหลักการแล้ว ผมเคยใช้มาก่อนใช้กับนักศึกษาของผมเอง กล่าวคือ ผมทำสื่อการสอน แม้แต่ข้อสอบกลางภาค และปลายภาค ผมยังใส่ลงไปเลย แต่ข้อสอบผมเชิงวิเคราะห์-สังเคราะห์ ออกแบบ เป็นข้อใหญ่รวมๆ แต่จะออกในส่วนไหน ในส่วนรวมไหนก็ต้องพิจารณาอีกทีน่ะครับ อยู่ใน ระบบโมเดิล เว็ปเบส ใช้ไปได้ไม่นาน ก็มีเสียงกระซิบจากนักศึกษาว่า “อาจารย์ การสอนของอาจารย์ ก็ดีน่ะครับ ให้สื่อให้ทุกอย่าง แม้แต่ข้อสอบ ทุกคนเข้าใจดี แต่อาจารย์ครับ ในหนึ่งภาคเรียนมีหลายวิชา ทุกๆวิชาการมีงาน ไม่ได้เรียนวิชาอาจารย์วิชาเดียวน่ะครับ ทุกวันนี้ ผมทุ่มเทให้วิชาอาจารย์มากกว่าวิชาอื่นอีก ตอนนี้วิชาอื่นจะทำอย่างไรล่ะครับ หน่วยกิตก็เท่ากัน” เมื่อได้ยินดังนี้ ผมก็รีบเช็กภาระของนักศึกษาดู ปรากฏว่า ทุกวิชามีไม่มาก แต่พอรวมกันแล้วภาระมากเลยทีเดียว

ผมก็เลยนัดประชุมว่าวิชาที่เกี่ยวข้องกันในภาคเรียนนั้นมาพูดคุยกัน ผมก็ได้แสดงความคิดเห็นให้นำการสอนแบบโครงการมาใช้ โดยแบ่งคะแนนออกเป็น 3 ส่วนหลักด้วยกัน ได้แก่ คะแนนจิตพิสัย 10% คะแนนสอบ 60% (สอบกลาง,ภาคปลายภาค หรือเก็บคะแนนรวมกัน) และสุดท้ายคะแนนโครงการ กล่าวคือ คะแนนโครงการ จะเป็นคะแนนที่ทั้งกลุ่มวิชาที่เกี่ยวข้องกันตรงให้คะแนนร่วมกัน ในงานเดียวกัน ในแต่ล่ะวิชา ผู้สอนมีหน้าที่ตรวจให้คะแนนในส่วนของขอบข่ายในรายวิชาที่ตน ที่รับผิดชอบเท่านั้น กล่างคือ ลดภาระ นักศึกษา ในการทำโครงการเดียว แต่สามารถส่งผลงานเดียวนี้ ให้กับทั้งกลุ่มวิชา ดีกว่าทั้ง 4 วิชามีคนล่ะโครงการ นักศึกษาต้องทำถึง 4 โครงการ

การสอนแบบโครงการคือ การสอนโดยใช้โครงงานหลายๆ โครงงานร่วมกัน ทำอย่างไร? ในที่นี้ผมขอยกตัวอย่าง กระบวนการโดยสังเขป

ก่อนอื่น ผู้บริหารฝ่ายวิชาการ ต้องเห็นด้วย และต้องจัดหลักสูตรให้มีวิชาสอดคล้องกันในภาคเรียนเดียวกันอย่างน้อย 3 วิชา มารวมกลุ่มกัน ในที่นี้ผมขอยกตัวอย่างดังนี้

- ขั้นตอนแรก จัดกลุ่มวิชาที่เกี่ยวข้องกัน ในที่นี้มี 4 วิชา ดังนี้

1.  วิชาไมโครคอนโทลนเลอร์ (ซึ่งวิชานี้ผมเป็นคนสอนเอง) วิชาเกี่ยวกับการออกแบบระบบควบคุมเครื่องจักรอุตสาหกรรมโดยใช้คอมพิวเตอร์แบบเบ็ดเสร็จ

2.  วิชาอิเล็กทรอนิกส์อุตสาหกรรม วิชานี้จะกล่าวถึงอุปกรณ์เล็กทรอนิกส์ ที่นำไปใช้เป็นอุปกรณ์ตรวจจับสัญญาณ (Senser) และขับอุปกรณ์ขับกำลังไฟฟ้า (Driver)

3.  วิชาการเขียนรายงาน วิชานี้จะกล่าวถึงรูปแบบรายงานที่ถูกต้อง รวมถึงการนำเสนอผลงาน

4.  วิชาสัมนา วิชานี้จะกล่าวถึงรูปแบบ และวิธีการจัดสัมมนาต่างๆ โดยเฉพาะการจัดสัมนาทางวิชาการ

- ขั้นตอนที่สอง ให้นักศึกษาจับกลุ่ม 3-4 คน (ไม่น้อยกว่า 3 แต่ไม่เกิน 4 คน เนื่องจากจาการจัดการศึกษามาพบว่าหากน้อยกว่า 3 คน จะไม่มีเนื้องานให้ตรวจวัด และหากมากกว่า 4 คน คนที่ 5 คนที่ 6 มักทำตัวเป็นกาฝาก หรือเป็นเจ้าภาพออกเงินในการทำโครงการ แต่ตัวเองไม่ทำอะไรเลย แต่เนื้องานที่อนุมัติมีปริมาณมากเท่ากับคน 5-6 คนทำ ฉะนั้นทำจริงแค่ 4 คนมักจะทำไม่สเร็จ ตรงนี้แล้วแต่นักศึกษา และอาจารย์น่ะครับ) ค้นหาหัวข้อทำโครงการภายใน 15 วัน เป็นครั้งแรก และอีก 10 วัน สอบครั้งที่สองหากสอบครั้งแรกไม่ผ่าน หากสอบครั้งที่สองไม่ผ่านก็ไปถอนรายวิชาทั้ง 4 ได้เลยครับ (แล้วแต่ผู้สอน ในที่นี้ ทางผมมีเงื่อนไขไว้ว่าหากสอบหัวข้อผ่านในครั้งแรกหรือใน 15 วัน จะนำเงินค่าวัสดุฝึกของภาคเรียน ในการจัดซื้อวัสดุต่างๆ ในโครงการของนักศึกษาเท่าที่ทำได้ ถ้าสอบไม่ผ่านในครั้งแรก ก็ต้องหาเงินจัดซื้อวัสดุทำโครงการเอง) แล้วจัดทำรายงานเพื่อนำเสนอหัวข้อต่อคณะกรรมการอนุมัติหัวข้อ (กรรมการก็ได้แก่อาจารย์ผู้สอนทั้ง 4 วิชาที่กล่าวมา) โดยมีเงื่อนไขว่า โครงการที่นำเสนอต้องมีขอบข่ายงานที่เกี่ยวข้องครอบคลุม และมีเนื้องานที่เหมาะสมกับวิชาทั้ง 4 วิชา

หมายเหตุ – คณะกรรมการมีหน้าที่พิจารณาหัวข้อ ความเป็นไปได้ และปรับแต่งปริมาณงาน ความยาก-ง่าย ขอบข่ายเวลา และเนื้องานของโครงการที่นักศึกษาเสนอ ปรับแต่ให้เหมาะสม ทำข้อตกลงกับนักศึกษาที่มาสอบ และให้นักศึกษาทำเป็นรายงานสรุปอีกครั้ง เซ็นชื่ออนุมัติหัวข้อทั้ง 4 วิชา

-  ขั้นตอนที่สาม จัดการสอบติดตามผลงาน ให้นักศึกษาทำรายงานสรุปผลการดำเนินงานของโครงการภายใน 30 วันหลังจาอการอนุมัติหัวข้อโครงการ และนำเสนอผลความก้าวหน้าต่อคณะกรรมการทั้ง 4 วิชา

หมายเหตุ – คณะกรรมการมีหน้าที่พิจารณาความเป็นไปได้ของงาน และปริมาณงานที่เหมาะสม ตามข้อตกลงตอนสอบหัวข้อโครงการ ว่าตรงตามที่แจ้งไว้หรือไม่ คืบหน้าเพียงใด พอที่จะอนุมัติให้ทำต่อหรือไม่ ถ้าตามขอบข่ายก็ผ่านให้ทำต่อ ถ้านักศึกษาไม่ได้ทำหรือมีความคืบหน้าไม่เป็นไปตามที่ตกลงก็ให้ไปถอน 4 รายวิชานี้เลย

-  ขั้นตอนที่สี่ จัดสอบสุดท้าย พิจารณาให้คะแนน ตามข้อตกลง

จากที่กล่าวมานั้นเป็นเพียงขั้นตอนใหญ่ๆที่จัดทำ ในความจริงแล้วก็ยังมีขั้นตอนย่อยอีกที่ได้ได้กล่าวถึง ในกรณีนี้ภาพรวมก็คือ นักศึกษาจัดทำหัวข้อ เกี่ยวกับเครื่องจักรควบคุมการทำงาน โดยใช้ความรู้ในรายวิชา ที่เกียวข้อง ดังนี้

วิชาที่ 1 วิชาไมโครคอนโทลนเลอร์ ใช้ความรู้ในการทำตัวควบคุมการทำงาน การเขียนโปรแกรมควบคุม เป็นสมองกลหลัก

วิชาที่ 2 วิชาอิเล็กทรอนิกส์อุตสาหกรรม ใช้ความรู้ในการออกแบบอุปกรณตัวจับ และขับอุปกรณ์ไฟฟ้า ต่างๆ

วิชาที่ 3 วิชาการเขียนรายงาน ใช้ความรู้ในการจัดทำรายงาน นำเสนอ รวมถึง การทำคู่มือการใช้งานเครื่อง การรวบร่วมเอกสาร ความรู้ต่างๆ ทฤษฎีที่ค้นพบ วิธีการสร้างเครื่องจักร ออกมาเป็นรูปแบบของรายงานเฉพาะ

วิชาที่ 4 วิชาสัมมนา ในรายวิชานี้ก็ให้นักศึกษา จัดทำประชุมสัมนาวิชาการ นำเสนองาน และจัดแสดงผลงานของ นักศึกษาที่ทำในโครงงาน

สามารถกล่าวได้ว่าทำเพียงโครงการเดียว แต่สามารถส่งรับคะแนนได้ถึง 4 รายวิชา คณะกรรมการก็คืออาจารย์ผู้สอนในรายวิชานั้น พิจารณาให้คะแนนในส่วนของขอบข่ายที่รายวิชานั้นครอบคลุมอยู่ นำไปรวมกับคะแนนในการสอน การสอบทางภาคทฤษฎี นักศึกษาสามรถทำงานได้จริง และนำเสนอผลงานได้ด้วย ประโยชน์ที่ได้รับนี้ ขึ้นกับผู้สอนจัดกลุ่มรายงิชาในภาคเรียนเดียวกัน หาจุดที่สามารถเชื่อมโยงกัน และสอดคล้องกันได้ โดยยึดขอบข่าย ปริมาณเนื้องาน และความยากง่ายของแต่ล่ะวิชาฯ อาจมีข้อเสียที่ว่า ถ้าทำโครงการไม่สำเร็จ ตามขอบข่ายก็อาจต้องเสียคะแนนทั้ง 4 วิชา หรือนักศึกษาอาจทำส่งใดส่วนหนึ่งเสร็จก็ได้คะแนนในส่วนรายวิชานั้นไป แต่ถ้าต้องเสียคะแนนทั้ง 4 รายวิชา ในรายวิชาทั้ง 4 ก็ยังมีคะแนน จิตพิสัย และคะแนนสอบ กว่า 70% มีคะแนนในส่วนของโครงการเพียง 30% สัดส่วนนี้ก็น่าจะพอให้นักศึกษาสามรถผ่านได้ทุกคน

ข้างต้นเป็นการยกตัวอย่างโดยสังเขป เพื่อขยายความเข้าใจความหมายของการสอนแบบโครงการ ที่ผมได้นำมาใช้ จากที่นำมาใช้ก็ได้ผลงานดี นักศึกษามีภาระงานที่น้อยลง รู้จักเชื่อม ประสาน ความเข้าใจ ทั้ง 4 รายวิชาหล่อหลอมรวมกัน เปรียบเหมือนกับ ยิงธนูดอกเดียวได้นก 4 ตัว เลยทีเดียว

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

 หมายเลขบันทึก: 507902
 เขียน:  
 ดอกไม้:  ความเห็น:  อ่าน: คลิก 
 สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง
 แจ้งลบ
 
 แจ้งลบ
บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า

ความเห็น

tuknarak
เขียนเมื่อ Wed Nov 07 2012 15:08:24 GMT+0700 (ICT)

เห็นด้วยอย่างยิ่งกับการจัดกลุ่มของอาจารย์ค่ะ

mrplewma
เขียนเมื่อ Wed Nov 07 2012 18:54:14 GMT+0700 (ICT)

เห็นด้วยครับ และทำได้จริง เคยเป็นที่ปรึกษางานวิจัยของ อ.วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีชัยนาท เรื่องการสอนแบบบูรณาการ เพื่อเชื่อมโยงการเรียนรู้วิชาต่าง ๆที่เกี่ยวข้องกัน แนวเดียวกับที่ท่านอาจารย์จัดทำเลย ผลออกมาสนุกทั้งคนสอนและนักศึกษา รวมถึงเกิด best practice และ ค้นพบภูมิปัญญาท้องถิ่นด้วย เป็นกำลังใจให้ครับ

pap2498
เขียนเมื่อ Thu Nov 08 2012 12:53:23 GMT+0700 (ICT)
 อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
 ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
 ใส่รูปหรือไฟล์