หมากรุกไทย

สิ่งที่เรียนรู้ (what)  : หมากรุกไทย

วิธีการเรียนรู้ (How) 

 ตัวหมากรุก

  • ขุน เป็นตัวหมากรุกที่สำคัญที่สุด มีการเดินและกินไปในทิศทางรอบตัวได้ แต่ไม่สามารถเดินเข้าไปในตากินของฝ่ายตรงข้ามได้
  • เม็ด มีการเดินและกินไปในแนวทแยงทั้ง 4 ด้าน
  • โคน มีการเดินและกินไปในแนวทแยงทั้ง 4 ด้านและเดินไปทางข้างหน้า
  • ม้า เดินเหมือนม้าของหมากรุกสากล เดินและกินในแนวทะแยงไขว้แบบ 2x3 (ลักษณะตัว L) 8 ทิศทาง สามารถข้ามหมากตัวอื่นได้
  • เรือ มีการเดินและกินไปในแนวตั้ง-แนวนอน ระยะยาว ไม่สามารถข้ามหมากตัวอื่นได้เหมือนเรือของหมากรุกชาติอื่น
  • เบี้ย มีการเดินไปทางข้างหน้าและกินในแนวทแยงด้านหน้า เมื่อเบี้ยไปถึงแนววางเบี้ยของฝ่ายตรงข้ามจะกลายเป็นเบี้ยหงาย และมีการเดินและกินเช่นเดียวกับเม็ดทุกประการ

การนับศักดิ์

การนับศักดิ์กระดาน

การนับโดยวิธีนี้จะเริ่มนับเมื่อทั้งสองฝ่ายไม่มีเบี้ยคว่ำ และฝ่ายเป็นรองเหลือหมากตั้งแต่ 2 ตัวขึ้นไป โดยให้เริ่มต้นนับตั้งแต่ 1 ไปจนถึง 64 (ฝ่ายเป็นรองเป็นผู้นับฝ่ายเดียว) โดยเมื่อฝ่ายเป็นรองนับเลข 64 ฝ่ายเป็นต่อจะมีโอกาสเดินอีก 1 ตา ถ้ารุกจน จะถือว่าชนะ (ต้องนับ 65 ถึงจะเสมอ)

ถ้าระหว่างนับศักดิ์กระดานฝ่ายเป็นต่อถูกกินหมากจนกลับเป็นรอง ก็มีสิทธิขอนับศักดิ์กระดานได้ โดยให้นับใหม่ตั้งแต่ 1 และหากฝ่ายเป็นต่อกลับมาได้เปรียบอีกครั้ง (ได้เปรียบ>เสียเปรียบ>กลับมาได้เปรียบ) ฝ่ายเป็นรองก็มีสิทธิขอนับศักดิ์กระดานได้ใหม่ แต่ต้องเริ่มนับใหม่ตั้งแต่ 1 ห้ามนับต่อจากเดิมเด็ดขาด

ถ้าระหว่างนับศักดิ์กระดานฝ่ายเป็นรองถูกกินหมากจนเหลือขุนเพียงตัวเดียว ฝ่ายเป็นรองมีสิทธิเลือกที่จะนับศักดิ์กระดานต่อจนครบ 64 หรือเปลี่ยนไปนับศักดิ์หมากก็ได้

การนับศักดิ์หมาก

การนับโดยวิธีนี้จะเริ่มนับก็ต่อเมื่อฝ่ายเป็นรองเหลือขุนเพียงตัวเดียว และบนกระดานไม่มีเบี้ยคว่ำเหลืออยู่ โดยเริ่มนับตัวหมากของทั้งสองฝ่ายที่อยู่บนกระดานก่อน ได้จำนวนเท่าใดก็ให้เริ่มนับศักดิ์หมากต่อจากนั้น เช่น ฝ่ายเป็นต่อมีหมาก 4 ตัว (ขุน โคน และเบี้ยหงายอีก 2 ตัว) ฝ่ายเป็นรองมีหมาก 1 ตัว (เหลือขุนเพียงตัวเดียว ซึ่งเป็นเงื่อนไขของการนับศักดิ์หมากด้วย) เท่ากับว่ามีตัวหมากอยู่บนกระดาน 5 ตัว ในการนับศักดิ์หมากก็ให้เริ่มนับต่อที่ 6 โดยฝ่ายเป็นรองเป็นผู้นับฝ่ายเดียว เมื่อฝ่ายเป็นต่อมีศักดิ์ของหมากดังนี้

  • เรือสองลำต้องรุกให้ฝ่ายเป็นรองนับถึง 8
  • เรือลำเดียวต้องรุกให้ฝ่ายเป็นรองนับถึง 16
  • โคนสองตัวต้องรุกให้ฝ่ายเป็นรองนับถึง 22
  • โคนตัวเดียวต้องรุกให้ฝ่ายเป็นรองนับถึง 44
  • ม้าสองตัวต้องรุกให้ฝ่ายเป็นรองนับถึง 32
  • ม้าตัวเดียวต้องรุกให้ฝ่ายเป็นรองนับถึง 64
  • สำหรับเม็ดและเบี้ยหงายนับถึง 64

การนับศักดิ์หมากให้ไล่นับจากศักดิ์ใหญ่ก่อนเสมอ (เรียงจากบนลงล่าง) เช่น หากเหลือ เรือ 1 ตัว, โคน 1 ตัว, ม้า 2 ตัว ให้นับ 16 ถ้าหากเลือก โคน 1 ตัว,เบี้ยหงาย 3 ตัว ให้นับ 44 ถ้าหากเหลือ โคน 1 ตัว,ม้า 2 ตัว ให้นับ 44 (ไม่ใช่ 32 เพราะโคนมีศักดิ์สูงกว่าม้า) แต่บางแห่งก็บอกว่าให้ฝ่ายเสียเปรียบสามารถเลือกนับศักดิ์น้อยสุดได้

การนับศักดิ์หมากจะมีเงื่อนไขการเสมอเหมือนกับจากการนับศักดิ์กระดาน คือ เมื่อฝ่ายเป็นรองนับจนครบแล้ว ฝ่ายเป็นต่อมีสิทธิเดินได้อีก 1 ตา หากสามารถรุกจนได้ ให้ถือว่าฝ่ายเป็นต่อชนะ เช่น ถ้ามีเรือ 2 ตัว (นับ 8) พอนับถึง 8 แล้ว ฝ่ายเป็นต่อจะมีสิทธิเดินอีก 1 ครั้ง โดยที่ยังไม่เสมอ (จะเสมอเมื่อฝ่ายเป็นรองนับ 9 ได้)

ถ้าเริ่มนับศักดิ์หมากแล้วถ้าฝ่ายเป็นรองกินหมากตัวใดตัวหนึ่งของฝ่ายเป็นต่อก็มิให้เปลี่ยนแปลงการนับเป็นอย่างอื่น (มีเรือ 2 ลำ นับ 8 หากถูกกินไป 1 ลำ ก็ยังคงนับถึงแค่ 8 ไม่เปลี่ยนเป็น 16 แต่อย่างใด) แต่ถ้าคิดว่าตัวเองพลิกสถานการณ์ได้แล้ว ฝ่ายเป็นรองสามารถจะหยุดนับเมื่อใดก็ได้

 

ผลการเรียน (outcome) : ทำให้รู้จักหมากรุกไทยมากขึ้น ประวัติความเป็นมา กฎกติกา การนับศักดิ์ที่ไม่เข้าใจ และอื่นๆอีกมากมาย 

เอกสารหรือสื่ออ้างอิง (references) :

http://th.wikipedia.org

ภาคผนวก (appendix) :

http://www.youtube.com/watch?v=ow2MZlFDvcE

http://www.youtube.com/watch?v=7xpiOWj-vDo&feature=related

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

 คำสำคัญ: หมากรุกไทย 
 หมายเลขบันทึก: 493542
 เขียน:  
 ดอกไม้:  ความเห็น: 16  อ่าน: คลิก 
 สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน
 แจ้งลบ
 
 แจ้งลบ

ความเห็น

ภารดี โพธิ์เตี้ย
เขียนเมื่อ Thu Jul 05 2012 11:42:29 GMT+0700 (ICT)

อยากลองเล่นหมากรุกบ้าง เล่นไม่เป็นอ่า

นางสาว ภัสสร ตุงควิจิตรวัฒน์
เขียนเมื่อ Thu Jul 05 2012 14:38:24 GMT+0700 (ICT)

เห็นคนอื่นแล้วแล้วน่าสนุกๆ เพิ่งรู้ว่ามีศักดิ์ด้วย >O<

พิมพ์ประภา หมื่นภิรมย์
เขียนเมื่อ Thu Jul 05 2012 17:00:49 GMT+0700 (ICT)

เล่นแพ้ทุกทีเลย สอนด้วยๆๆ ^^

ณฐกิจ ศรชัย
เขียนเมื่อ Fri Jul 06 2012 00:44:43 GMT+0700 (ICT)

มาเล่นกันไหม

ackowasupathr
เขียนเมื่อ Fri Jul 06 2012 16:16:41 GMT+0700 (ICT)

อยากเล่นเก่งๆเสือสอนหน่อยนา :))

กรกนก ตรีศิริรัตน์
เขียนเมื่อ Fri Jul 06 2012 22:23:22 GMT+0700 (ICT)

ฝึกสมอง ชอบๆ สนุกดีค่ะ

นาย ชวิน พนมอุปถัมภ์
เขียนเมื่อ Sat Jul 07 2012 13:50:53 GMT+0700 (ICT)

มารุกไทยจงเจริญ!!

Pattawee
เขียนเมื่อ Sun Jul 08 2012 18:28:42 GMT+0700 (ICT)
นางสาว สุธิดา สนบ้านเกาะ
เขียนเมื่อ Mon Jul 09 2012 04:32:45 GMT+0700 (ICT)

สนุกดีๆ ฝึกวางแผน

Miss-N
เขียนเมื่อ Mon Jul 09 2012 20:35:28 GMT+0700 (ICT)

เคยเล่นในคอม ชอบเดินมั่วๆแล้วก็แพ้ทุกที 555+

ประภารัตน์ น้อยสุวรรณา
เขียนเมื่อ Tue Jul 10 2012 16:14:35 GMT+0700 (ICT)

ว่างๆพาเล่นหน่อยเด้อ

ธวัชชัย อุตมัง
เขียนเมื่อ Tue Jul 10 2012 19:16:19 GMT+0700 (ICT)

อยากเล่นนนนๆๆ และอยากเล่นชนะมากกว่า 5555

อยากเล่นจังเลย ต้องฝึกๆ :))

นักฝันในความหวาน
เขียนเมื่อ Wed Jul 11 2012 23:52:38 GMT+0700 (ICT)

หนุกดีๆ แต่เล่นทีปวดหัวสุดๆเลย

ธนธรณ์ สวาสดิพันธ์
เขียนเมื่อ Sun Jul 15 2012 20:19:19 GMT+0700 (ICT)

เสือเล่นเป็นหรอเนี่ยยย เหมาะกับหน้าดีนะ หน้าไทยๆ

โสภณัฐ
เขียนเมื่อ Sun Jul 15 2012 23:57:43 GMT+0700 (ICT)

เล่นยากมาก เวียนหัวทุกตาเลยช่วงหลังๆ

 อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
 ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
 ใส่รูปหรือไฟล์
 
บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า