"การพัฒนาศักยภาพ" คือการทำอะไร?

 การพัฒนาศักยภาพบุคลากรคือการพัฒนาอะไรกันแน่? 

สวัสดีวันศุกร์

     วันที่ใคร ๆ ก็ต้องการให้เป็นวันสุข ตอนที่แล้วผมทิ้งท้ายไว้ว่าผมจะมาชวนคุยเรื่องคำว่า "ศักยภาพ" (Potential) ซึ่งเป็นคำที่ได้ยินกันค่อนข้างบ่อย ถ้าท่านอยู่ในวงการของการพัฒนาบุคลากร เราจะไปพัฒนาศักยภาพบุคลากร เป็นต้น แต่ท่านทราบหรือไม่ว่าคำว่า ศักยภาพนั้นมีความหมายว่าอย่างไร? ถ้าท่านทราบก็ให้ถือว่าเป็นการแลกเปลี่ยนกันนะครับ

     คำว่า "ศักยภาพ" มีหลายคนเข้าใจว่าเป็น "ความสามารถ" แต่สองคำนี้ต่างกันครับ ต่างกันตรงไหนมาดูจากตัวอย่างนี้กันครับ

     ถ้าท่านเห็นเด็กคนหนึ่งขี่จักรยานผ่านหน้าบ้านของท่านไป คำถามคือ เด็กคนนี้มีศักยภาพหรือความสามารถในการขี่จักรยาน.............

      คำตอบส่วนมากที่ผมได้รับคือ "ความสามารถ" ซึ่งถูกต้องครับ เด็กคนนี้มีความสามารถในการขี่จักรยาน เพราะว่าเราเห็น ๆ กันอยู่ว่าเด็กคนนี้กำลังขี่อยู่ คำถามต่อไปคือ แล้วเด็กคนนี้มีศักยภาพในเรื่องอะไร? คำตอบที่ได้รับคือ ขี่จักรยานผาดโผน ขี่จักรยานล้อเดียว ขี่มอเตอร์ไซค์ เป็นต้น

      แล้วท่านเห็นเด็กคนนี้ขี่จักรยานผาดโผน ขี่จักรยานล้อเดียว หรือขี่มอเตอร์ไซค์หรือไม่? คำตอบคือไม่เห็น แต่ท่านทราบได้อย่างไรว่าเด็กคนนี้มีศักยภาพในการทำเรื่องเช่นนี้ นั่นเป็นเพราะว่าทักษะที่กล่าวมานั้น ใช้ทักษะพื้นฐานมาจากการขี่จักรยานที่เราเห็นนั่นเอง ถูกแล้วครับ ทักษะทั้งสามที่เรายังไม่เห็นแต่บอกได้ว่าเด็กคนนี้จะทำอะไรได้ในอนาคต จากการประเมินความสามารถในปัจจุบันที่เราเห็น นั่นแหละครับ เรียกว่า "ศักยภาพ" และเมื่อท่านทราบแล้วว่าตัวท่านเองหรือลูกน้องท่านมีศักยภาพอะไร ก็ต้องพัฒนาศักยภาพนั้นให้กลายเป็นความสามารถให้ได้ ดังคำกล่าวที่ว่า "จงปฏิบัติกับเขาในสิ่งที่เขาควรจะเป็น เขาจะได้เป็นที่สิ่งที่เขาควรเป็น" อย่าเพิ่งงงครับ เพราะคนที่มีลูกแล้วจะทราบดี

     ในวันที่ลูกท่านกำลังตั้งไข่หัดเดิน แล้วล้มลงไป ท่านก็จะบอกกับลูกว่า "ลุกขึ้นเดินใหม่ลูก พยายามเข้า" เพราะท่านทราบดีว่าในอนาคตลูกท่านต้องเดินได้ (มีศักยภาพที่จะเดินได้) คงไม่มีพ่อแม่ใคนไหนที่พอลูกล้มลงไปก็บอกว่า "ช่างมันเถอะลูก เดินมันยาก คลานต่อไปละกันนะ" ลูกท่านก็คงจะได้แค่คลานต่อไป ถ้าเปรียบเทียบกับการทำงาน เราก็ต้องประเมินว่าลูกน้องเรามีความสามารถทำอะไรได้ และจากความสามารถนี้เขาจะทำอะไรต่อไปได้ในอนาคต แล้วก็พัฒนาเขาให้สามารถทำได้

     มีหลานผมคนหนึ่ง ตอนนั้นอายุประมาณ 3 ขวบ กำลังพูดจ้อ อยากรู้อยากเห็น เป็นคนใต้ (ชุมพร) ครับ ตอนที่ผมแต่งงานก็มีเพื่อนบ้านมาช่วยกันทำอาหารมากมาย หลานผมไปถามคนที่อยู่ในวงที่กำลังปอกกระเทียม แล้วก็ถามคนที่กำลังปอกกระเทียมว่า "นี่อะไร?" คนถูกถามก็ตอบว่า "กระเทียม" เขาถามต่อ "เอาไว้ทำอะไร" คนถูกถามตอบว่า "เอาไว้แกง" หลานผมถามอย่างนี้ทุกคน คนละ 2-3 รอบ พอแม่เขาเดินมา ก็เดินไปถามแม่เขาว่า "นี่อะไร?" แม่เขาตอบเป็นภาษาใต้ว่า "หัวเทียม" หลานผมบอก "ไม่ใช่ ไม่ใช่ นี่คือกระเทียม" พอผมเห็นเข้าก็บอกว่า เด็กคนนี้มีศักยภาพในการเป็นนักวิจัยแน่นอน แต่ต้องได้รับการฝึกฝนพัฒนานะครับ ถ้าปล่อยไปเฉย ๆ ศักยภาพนี้ก็จะหายไปตามกาลเวลา

    ดังนั้น โดยสรุปคือ "ศักยภาพ" หมายถึงความสามารถในอนาคตที่ต้องได้รับการพัฒนา ฝึกฝนให้กลายเป็นความสามารถให้ได้ครับ

อ.กฤติพงศ์ เดชส่งจรัส (Go2Getoutcome)

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

 หมายเลขบันทึก: 478240
 เขียน:  
 อ่าน: คลิก 
 สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน
 แจ้งลบ
 
 แจ้งลบ

ความเห็น

 อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
 ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
 ใส่รูปหรือไฟล์
 
บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า