เส้นทาง → หน้าแรก → ชาย ท่ายาง → สมุด → ชาย ท่ายาง → ต่อกิ่ง-เสียบยอด ...

ต่อกิ่ง-เสียบยอด ง่ายๆสไตล์อาจารย์ รวี

ต่อกิ่ง เสียบยอด เปลี่ยนยอด การขยายพันธุ์มะนาวโดยการเสียบยอด

สืบเนื่องมาจากมีสมาชิกหลายท่านมีความสนใจในการขยายพันธุ์พืชแบบไม่อาศัยเพศ ที่ผมเห็นสอบถามบ่อยมากที่สุดคือการเสียบยอด-เปลี่ยนยอด-ต่อกิ่งโดยใช้ต้นตอของพันธุ์พื้นเมืองแล้วนำกิ่งพันธุ์ดีมาต่อเรื่องนี้ผมได้เคยสนทนากับบท่านอาจารย์ รศ.ดร.รวี เสรฐภักดี ที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาไม้ผลเขร้อน สถาบันวิจัยและพัฒนากำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เรื่องข้อดีข้อเสียผมขออนุญาตไม่กล่าวถึงนะครับ หัวข้อนี้ผมจะแนะนำถึงวิธีปฎิบัติเท่านั้นเพื่อเป็นแนวทางให้พี่ๆเพื่อนๆสมาชิกได้นำไปทดลองทำดู
เรื่องของเรื่องคือมีหัวข้อสนทนาเรื่องการขยายพันธุ์ ผมถามอาจารย์ว่า
"อาจารย์ครับถ้าเราเพาะเมล็ดมันกลายพันธุ์นี่เราจะมีวิธีขยายพันธุ์ง่ายๆได้ผลเร็วไม๊ครับ"
"ก็เสียบยอดเอาไง ทาบกิ่งก็ได้ ถ้าการตัดชำหรือตอนไม่สามารถทำได้ อย่างมะขามนี่ทาบหรือเสียบอย่างเดียวอย่างอื่นมันไม่เอาเลย"
"โหอาจารย์กว่าต้นตอจากการเพาะเมล็ดจะโตได้ขนาดดินสอ ก็เป็นปีนะครับกว่าจะทาบหรือเสียบได้"
"ใครบอกต้นเล็กๆนี่แหละสียบติดดีนัก ง่ายด้วยเอามีดโกนนี่แหละปาดเอาเลย ใช้เชือกผูกเอา"
"ไม่ต้องใช้แถบพลาสติกหรือครับ"
"ฮื้อเอาเชือกฟางนี่แหละ เวลามัดถุงก็ใส่ทีละสิบต้นเลยถ้าต้นเล็กๆ"

เมื่อได้ทราบดังนั้นมันต้องลอง
อุปกรณ์ดังนี้ครับ

1.ต้นตอในที่นี้ผมใช้มะขวิดครับ(ต้นประมาณถั่วงอกอวบๆ)
2.กิ่งพันธุ์ผมใช้มะกรูด(ฮี่ๆออกรากยากนักเหยอฮี่ๆๆๆๆ)
3.ถุงก๋วยเตี๋ยวที่ยังไม่ใช้ ถ้าไม่มีเอาที่ใช้แล้วได้แต่ต้องล้างก่อน
4.เชือกฟาง
5.ใบมีดโกนหนวดชนิดเปลี่ยนใบได้ยี่ห้อไม่เน้น
6.สบู่ เอาไว้ล้างมือเพื่อสุขอนามัยที่ดี

วิธีทำ

1.ตัดยอดต้นตอสูงประมาณ 1 ฝ่ามือกะเอาแบบให้จับได้ถนัดๆหน่อย

เรียบร้อยครับ เอาเท่านี้พอ

เอาใบมีดโกนจะหักครึ่งหรือไม่ก็ได้ตามถนัด ผ่ากลางต้นตอเลย ยาวประมาณ 1 นิ้ว

เอามีดโกนปาดกิ่งพันธุ์ดีที่จะนำมาเสียบให้เป็นลิ่มแหลมดังภาพ(ไม่ควรปาดซ้ำ

หลายครั้งแผลที่กิ่งอาจช้ำได้)

ข้อควรจำคือแคมเบียมหรือเยื่อเจริญอีกทั้งเปลือกหรือท่ออาหาร(ปลายคัตเตอร์ชี้)ที่จะส่งไปเลี้ยงรากจะต้องตรงกันกับเปลือกและเยื่อเจริญของต้นตอให้มากที่สุดและแบบแนบสนิทเป็นรอยเดียวกันเลยยิ่งดีครับ กิ่งเล็กๆเลยได้เปรียบเพราะมีความอ่อนตัวสูง

จากนั้นนำกิ่งพันธุ์ดีไปเสียบได้เลยครับ เน้นให้เปลือกด้านใดด้านหนึ่งแนบสนิทชนกันให้มากที่สุด อีกด้านไม่เป็นไร

ผูกด้วยเชือกฟางให้แน่น ไม่ใช่แน่นจนกิ่งช้ำนะครับเอาแค่พออยู่ ให้แผลที่ทาบสนิทกันก็พอ

คลุมด้วยถุงที่เราเตรียมไว้ รวบโคนแล้วผูกเชือก เพื่อลดการคายน้ำของกิ่งพันธุ์

ถ้าเปลี่ยนยอดหลายๆกิ่งเราก็นำไปเรียงในถุงใหญ่เลยครับ ไม่ต้องใช้ถุงก๋วยเตี๋ยวล่ะ ถุงละ 10 ต้นได้ วางในที่มีร่มแดดรำไรหน่อย

อ้อเมื่อเวลาผ่านไปประมาณ 20 วันแล้ว ใบคลี่สุดก็แกะเชือกผูกปากถุงที่โคนออกแต่ยังไม่ต้องเอาถุงออกครับ ไม่งั้นใบจะคายน้ำจนเหยี่ยวเลย ต้องรอให้ใบหรือยอดอ่อนที่แตกใหม่ปรับสภาพตัวเองก่อน

ถ้าแผลเริ่มต่อกันได้จะเป็นดังภาพครับ ต้นนี้ผมเสียบไว้ 15 วันได้(ไม่ได้โม้)

ชุดนี้ที่เสียบติดแล้วครับ

ชุดนี้ที่ติดแล้วแต่ยังไม่แตกยอด เลยต้องอยู่ ICU ก่อนรอดูอาการแต่กิ่งยังเขียวสดอยู่ครับ

สองภาพข้างบนคือ มีมะขวิดต้นนึงต้นมันหายไปเอามือเขี่ยดูเหลือแต่รากครับ ผมเลยทดลองนำราก เน้นว่ารากจริงๆมาเสียบกับกิ่งมะกรูดดู แต่เหลาส่วนรากให้เป็นลิ่มแทนครับ ผลปรากฎว่าติดครับ

ภาพในสวนมะนาวครับ มีทั้งกิ่งตอน ปักชำ ทาบกิ่ง เสียบยอด(หญ้าเมล็ดแตงทำงานได้อย่างดียิ่ง)

ต้นนี้ผมเสียบโดยใช้ต้นตอเป็นมะนาวด่านเกวียน น้ำใจจากลุงแก้ว นักเสียบ(ยอด)มือฉมังแห่งโค้งตาบางครับ

ส่วนสาเหตุที่เสียบยอดต้นเล็กโดยใช้มีดโกนติดง่ายผมว่าน่าจะมีสาเหตุมาจาก
1.ต้นที่อายุยังน้อยมีความอ่อนเยาว์และเซลล์มีความอ่อนตัวมากกว่าต้นที่มีอายุมาก การประสานกันของเนื้อไม้จึงเร็วกว่าต้นที่มีอายุ
   มากกว่า
2.ใบมีดโกนที่ใช้มีความคม เหมือนกับการที่หมอผ่าตัดถ้าใช้มีดทำกับข้าวแผลจะช้ำมากกว่าใช้มีดผ่าตัด รอยแผลที่โคนและกิ่งพันธุ์
   เมื่อรอยตัดเรียบ ช้ำน้อยและสะอาดโอกาสเชื่อมต่อของท่อน้ำและท่ออาหารจึงดีกว่ามีดที่มีความคมน้อยกว่า
3.กิ่งที่อ่อนง่ายต่อการผ่าหรือปาด ลดการบอบช้ำของรอยแผลได้ดี

   ที่นึกได้ก็เท่านี้ครับ ผมเห็นว่าแนวคิดของท่านอาจารย์แปลกไม่เหมือนที่อื่นคือต้องรอให้ต้นตอมีขนาดเท่าดินสอก่อน ซึ่งเนื้อไม้จะแข็งกว่า ต้องออกแรงมากกว่าในการผ่าต้นตอ ส่วนการต่อกิ่งแบบนี้คุณผู้หญิงก็สามารถทำได้ครับ ไม่ต้องออกแรงมาก ทำง่ายสะดวก ยังไงคงพอเป็นแนวทางสำหรับท่านที่สนใจจะขยายพันธุ์ด้วยวิธีนี้ได้นะครับ

สุดท้ายนี้ขอขอบพระคุณความรู้และแนวคิดดีๆจาก
ท่านอาจารย์ รศ.ดร.รวี เสรฐภักดี แห่งศูนย์วิจัยและพัฒนาไม้ผลเขร้อน สถาบันวิจัยและพัฒนากำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ครับ

ปล.ใบมีดโกนควรเก็บให้พ้นมือเด็ก ท่านชายที่เจ้าชู้ควรเก็บให้พ้นมือภรรยา

มาอัพล่าสุดจากต้นที่เป็นายแบบคับ