สมาชิก
แลกเปลี่ยน

ดัชนีวัดความสำเร็จแบบสมดุล : มิติใหม่ของการประเมินหลักสูตรสถานศึกษา

                    การศึกษาเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาทรัพยากรบุคคลให้มีคุณภาพ ให้เป็นผู้เจริญทั้งทางร่างกาย จิตใจ และสติปัญญา เป็นบุคคลที่สามารถสร้างสรรค์พัฒนาสังคมและประเทศชาติให้เจริญก้าวหน้าทัดเทียมและสามารถแข่งขันกับนานาอารยประเทศได้ เนื่องจากการศึกษาเป็นกระบวนการเรียนรู้เพื่อความเจริญงอกงามโดยการถ่ายทอดความรู้ การฝึก การอบรม การถ่ายทอดทางวัฒนธรรม การปลูกฝังเจตคติ ค่านิยม การสร้างสรรค์งานด้านวิชาการให้เจริญก้าวหน้าทันต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคมเศรษฐกิจและเทคโนโลยี นอกจากนี้การศึกษายังเป็นกระบวนการพัฒนาศักยภาพของมนุษย์ที่เป็นปัจจัยสำคัญในการนำพาเปลี่ยนแปลงสังคมให้เป็นไปในทิศทางที่พึงประสงค์

                    ในการจัดการศึกษาของชาตินั้นได้กำหนดแนวทางการดำเนินการต่างๆไว้ในพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2545  ทั้งในส่วนของหลักการ จุดมุ่งหมาย ระบบ โครงสร้าง การพัฒนาบุคลากร หลักสูตร การมีส่วนร่วม มาตรฐานและการประกันคุณภาพคุณภาพการศึกษา  ตลอดจนการระดมทรัพยากรและเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา นอกจากนี้ยังได้กำหนดให้มีการกระจายอำนาจในการจัดการศึกษาสู่เขตพื้นที่การศึกษา  สถานศึกษาและให้สังคมมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา  เพื่อตอบสนองเจตนารมณ์ของชาติดังกล่าวอย่างแท้จริง  กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศใช้หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ให้เป็นหลักสูตรแกนกลางของชาติ โดยกำหนดจุดหมาย และมาตรฐานการเรียนรู้เป็นเป้าหมาย และกรอบทิศทางในการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนให้เป็นคนดี มีปัญญามี คุณภาพชีวิตที่ดีและมีขีดความสามารถในการแข่งขันในเวทีโลก   พร้อมกันนี้ได้ปรับกระบวนการพัฒนาหลักสูตรให้สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ  พ.ศ.2542  และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2)  พ.ศ.2545 ที่มุ่งเน้นการกระจายอำนาจทางการศึกษาให้ท้องถิ่นและสถานศึกษาได้มีบทบาทและมีส่วนร่วมในการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาที่สอดคล้องกับสภาพและความต้องการของท้องถิ่นขึ้น 

                     การประเมินหลักสูตรสถานศึกษา เป็นกระบวนการที่สำคัญยิ่งกระบวนการหนึ่งของการใช้หลักสูตร  ซึ่งมีความจำเป็นต้องดำเนินการเพื่อเป็นการศึกษา ทบทวน ตรวจสอบ ข้อมูลต่างๆ เกี่ยวกับการบริหารจัดการหลักสูตรสถานศึกษาและการพัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษาของโรงเรียนว่าหลังจากโรงเรียนได้ดำเนินการบริหารจัดการและใช้หลักสูตรจนสิ้นปีการศึกษาแล้วนั้นส่งผลต่อการพัฒนาคุณภาพนักเรียนและการพัฒนาคุณภาพการศึกษาอย่างไร มีอุปสรรค ปัญหา  ข้อบกพร่องและความไม่สมบูรณ์ไม่ชัดเจนในส่วนใดบ้าง ตลอดจนสอดคล้องและตอบสนองความต้องการของนักเรียนและท้องถิ่นหรือไม่ อย่างไร เพื่อนำข้อมูลที่ได้จากการศึกษาดังกล่าวมาใช้ในการพัฒนาการบริหารจัดการหลักสูตรสถานศึกษาของโรงเรียนให้มีคุณภาพและสามารถพัฒนาผู้เรียนให้บรรลุตามแนวนโยบายการจัดการศึกษาของชาติ  เจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช 2542 และจุดหมายของหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน  พุทธศักราช 2551 ยิ่งขึ้น 

                   การประเมินเป็นกระบวนการเก็บรวบรวมข้อมูลและตัดสินคุณค่าของสิ่งต่างๆโดยเทียบกับเกณฑ์ที่กำหนด ซึ่งมีรูปแบบและวิธีการอย่างหลากหลาย แบ่งได้หลายประเภทตามแต่ที่จะใช้เกณฑ์ใดเป็นหลักในการแบ่ง   ซึ่งการประเมินผลการปฏิบัติงานโดยใช้ดัชนีวัดความสำเร็จแบบสมดุล ( Balanced Scorecard: BSC ) หรือรูปแบบการประเมินองค์รวมแบบสมดุลก็เป็นอีกรูปแบบหนึ่งที่น่าสนใจ โดยรูปแบบดังกล่าวเป็นแนวคิดของ Robert Kaplan และ David  Norton (1990) ที่ได้เสนอแนวคิดเรื่องการใช้วัตถุประสงค์ 4 มุมมอง  ได้แก่ มุมมองด้านการเงิน   ด้านลูกค้า  ด้านกระบวนการภายใน และด้านการเรียนรู้และเติบโต  มาใช้ในการบริหารจัดการองค์กรและเป็นเครื่องมือการวัดและประเมินการนำกลยุทธ์ไปสู่การปฏิบัติ  เป็นการประเมินที่มุ่งเน้นผลลัพธ์ คือ ความสัมฤทธิ์ผลเป็นหลัก โดยใช้ระบบการประเมินผลงานที่อาศัยตัวชี้วัดเป็นตัวสะท้อนผลงานให้ออกมาอย่างเป็นรูปธรรม  ผลการประเมินนี้จะนำมาใช้ในการตอบคำถามถึงความคุ้มค่าในการทำงาน   ใช้แสดงผลงานต่อสาธารณะและเพื่อปรับปรุงกระบวนการทำงานให้ดียิ่งขึ้น(อมรรัตน์ ทิพยจันทร์, 2546)  ซึ่งจากการศึกษาแนวคิดการประเมินผลการปฏิบัติงานโดยใช้ดัชนีวัดความสำเร็จแบบสมดุล ( Balanced Scorecard (BSC) ) หรือรูปแบบการประเมินองค์รวมแบบสมดุล ซึ่งการประเมินจะประกอบด้วย

         1. มุมมองด้านนักเรียนและผู้ที่เกี่ยวข้อง  ประกอบด้วยตัวบ่งชี้ด้านคุณธรรม  จริยธรรมและค่านิยมที่พึงประสงค์  จิตสำนึกในการอนุรักษ์และพัฒนาสิ่งแวดล้อม  มีทักษะในการทำงาน  รักการทำงาน สามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้และมีเจตคติที่ดีต่ออาชีพสุจริต มีความสามารถในการคิด  มีความรู้และทักษะที่จำเป็นตามหลักสูตร  มีทักษะในการแสวงหาความรู้ด้วยตนเอง รักการเรียนรู้และพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง   มีสุขนิสัย  สุขภาพกายและสุขภาพจิตที่ดี   มีสุนทรียภาพและลักษณะนิสัยด้านศิลปะ  ดนตรีและกีฬา  ความพึงพอใจในการจัดการศึกษาของนักเรียนและผู้ปกครอง

          2. มุมมองด้านกระบวนการพัฒนาหลักสูตร  ประกอบด้วยตัวบ่งชี้

                - การจัดทำหลักสูตรสถานศึกษา   การใช้ และการบริหารหลักสูตร

                - คุณภาพการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนของครู

                - การวัดและประเมินผลนักเรียนตามสภาพที่แท้จริงในแต่ละกลุ่มสาระการเรียนรู้

         3. มุมมองด้านการพัฒนาบุคลากร  ประกอบด้วยตัวบ่งชี้

                - ความรู้ ความสามารถด้านการการจัดทำการพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาของครู 

                - ความสามารถในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ของครู

                - ความพึงพอใจ ขวัญและกำลังใจในการปฏิบัติงานของผู้บริหารและครู

                - ความรู้  ความสามารถในการพัฒนาหลักสูตรและการบริหารหลักสูตรของผู้บริหาร

        4. มุมมองด้านงบประมาณและทรัพยากร ประกอบด้วยตัวบ่งชี้ งบประมาณในการบริหารจัดการ การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา  ความคุ้มค่าในการจัดการศึกษา  จำนวนครูและบุคลากรที่ปฏิบัติงานตรงตามความรู้ ความสามารถ  จำนวนสื่อ นวัตกรรม เทคโนโลยี สิ่งสนับสนุนการจัดกระบวนการเรียนรู้

       การวางแผนเพื่อประเมินการบริหารจัดการหลักสูตรสถานศึกษาของโรงเรียนโดยใช้แนวคิดดังกล่าวนี้นอกจากจะเป็นการประยุกต์ใช้แนวคิดแบบใหม่แล้วยังจะสามารถสะท้อนภาพที่แท้จริงถึงอุปสรรค ปัญหา  สภาพต่างๆ ของกระบวนการบริหารจัดการหลักสูตรของโรงเรียน อันจะส่งผลให้โรงเรียนได้รับทราบข้อมูลด้านต่างๆ เพื่อนำไปใช้สำหรับการวางแผน พัฒนา ปรับปรุง การบริหารจัดการหลักสูตรและการจัดการศึกษาของโรงเรียนให้เหมาะสม มีความเชื่อมโยง สอดคล้องกับสภาพบริบทของนักเรียน บริบทของโรงเรียนตลอดจนความต้องการของชุมชนและท้องถิ่น

 

 

รายการอ้างอิง 

อมรรัตน์ ทิพยจันทร์.(2546). รวมบทความด้านการวิจัย สถิติ วัดและ

            ประเมินผลการศึกษา. พิษณุโลก : โรงพิมพ์ตระกูลชัย.

Kaplan, R. and Norton, P.  (1990). The balanced scorecard:

             translating strategy into action. America: Printed in the

             United of America.

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

· คำสำคัญ: การบริหารสถาบันการศึกษาเพื่อความเป็นเลิศ 
· หมายเลขบันทึก: 429351 · เขียน:  
· ดอกไม้:
1
 · อ่าน: แสดง 
· สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ
 แจ้งลบ
 
 แจ้งลบ
บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า
อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
 ใส่รูปหรือไฟล์