สมาชิก
แลกเปลี่ยน

คำกริยาราชาศัพท์

 คำกริยาราชาศัพท์แบ่งเป็น 2 กลุ่ม 

เรียบเรียงโดย เฉลิมลาภ ทองอาจ

          คำกริยา เป็นคำที่แสดงอาการหรือการกระทำของบุคคลหรือสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่น เกิด  รับประทาน นอน เขียน เดิน เล่น  หัวเราะ ร้องไห้  ทักทาย คิด ฯลฯ  โดยปกติแล้ว เราไม่สามารถใช้คำกริยาพื้นฐานเหล่านี้กับพระมหากษัตริย์และบรมวงศานุวงศ์ได้  ในการเรียบเรียงประโยคหรือข้อความ  จำเป็นจะต้องเปลี่ยนคำกริยาทั่วไปดังกล่าวให้เป็นคำกริยาราชาศัพท์เสียก่อน   ซึ่งมีวิธีการเปลี่ยนได้ ๒ วิธี ได้แก่   การเปลี่ยนไปใช้คำกริยาราชาศัพท์ที่มีอยู่แล้ว  และการเปลี่ยนด้วยการประกอบคำว่า “ทรง” ไว้ข้างหน้าคำกริยา ดังนี้ 

                   ๑)  การเปลี่ยนไปใช้คำกริยาราชาศัพท์ที่มีอยู่แล้ว หมายถึง คำกริยาทั่วไปบางคำมีการกำหนดคำราชาศัพท์ไว้อยู่แล้ว นักเรียนสามารถนำคำกริยาราชาศัพท์คำนั้นมาประกอบประโยคได้ทันที โดยมิต้องแต่งเติมด้วยคำใดๆ ขอให้พิจารณาประโยคต่อไปนี้ 

ตัวอย่างที่ ๑

                             พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวให้พรปีใหม่แก่ประชาชน 

                   ประโยคข้างต้น กริยาคือคำว่า “ให้” ซึ่งมีคำกริยาราชาศัพท์ใช้แทนอยู่แล้วว่า “พระราชทาน”  ด้วยเหตุนี้ เราสามารถเปลี่ยนประโยคให้ถูกต้องได้ว่า

                         พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานพรปีใหม่แก่ประชาชน

 

ตัวอย่างที่  ๒            สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีดูการแสดงของนักเรียน

                   ประโยคข้างต้น กริยาคือคำว่า “ดู” ซึ่งมีคำกริยาราชาศัพท์ใช้แทนอยู่แล้วว่า  “ทอดพระเนตร” ด้วยเหตุนี้ เราสามารถเปลี่ยนประโยคข้างต้นให้ถูกต้องตามหลักการว่า

                            สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีทอดพระเนตรการแสดงของนักเรียน

 

          ต่อไปนี้คือตัวอย่างคำกริยาราชาศัพท์ที่นำไปประกอบเป็นประโยคหรือข้อความได้          โดยมิต้องเปลี่ยนแปลงรูปคำด้วยการเติมคำว่า “ทรง” ไว้ข้างหน้า

        เสด็จพระราชดำเนิน        เสด็จ            เสวย                สรง                   โปรด     

        ทอดพระเนตร              กริ้ว               พระราชทาน     ประทาน             ประชวร

        บรรทม                         สิ้นพระชนม์     สวรรคต           

 ตัวอย่างประโยคที่ใช้คำกริยาราชาศัพท์ถูกต้อง                                 

          ๑.  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินไปเชียงใหม่

          ๒.  สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ฯ โปรดวิชาเคมี

          ๓.  พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภาบรรทมไปเมื่อสักครู่นี้

ตัวอย่างประโยคที่ใช้คำกริยาราชาศัพท์ไม่ถูกต้อง

          ๑.  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเสด็จพระราชดำเนินไปเชียงใหม่

          ๒.  สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ฯ ทรงโปรดวิชาเคมี

          ๓.  พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภาทรงบรรทมไปเมื่อสักครู่นี้

                             ๒)  การเปลี่ยนแปลงรูปคำกริยาด้วยการประกอบคำว่า “ทรง” หมายถึง คำกริยาทั่วไปบางคำ ไม่มีคำราชาศัพท์ใช้แทน ดังนั้น ในการจะทำให้คำกริยาทั่วไป เปลี่ยนมาเป็นคำกริยาราชาศัพท์จึงต้องใช้คำว่า “ทรง” มาประกอบหน้าคำกริยาทั่วไปเหล่านั้น  ตัวอย่างเช่น คำกริยา “วิ่ง” คำนี้ไม่มีคำราชาศัพท์ใช้แทน ดังนั้นหากจะนำไปเรียบเรียงข้อความให้เป็นราชาศัพท์ จะต้องเติมคำว่า “ทรง” ข้างหน้า เป็น “ทรงวิ่ง” เสียก่อน แล้วจึงนำไปเรียบเรียงเข้าประโยค เป็นต้น  หลักการสร้างคำกริยาราชาศัพท์โดยใช้คำว่า “ทรง” สรุปได้ดังนี้ 

                                      ๒.๑)  ใช้คำว่า “ทรง” ประกอบหน้าคำกริยาทั่วไป เช่น ทรงเล่น ทรงออกกำลังกาย ทรงพักผ่อน ทรงวาด ทรงกระโดด  ทรงหกล้ม ทรงชุบเลี้ยง ทรงร้องเพลง   ทรงรำ ฯลฯ

หมายเหตุ

          มีการใช้คำว่า “ทรง” ประกอบหน้าคำกริยาราชาศัพท์บางคำ ถือว่าเป็นข้อยกเว้น คือ   ทรงผนวช

                                      ๒.๒)  ใช้คำว่า  “ทรง” ประกอบหน้าคำนามทั่วไป เช่น  ทรงบาตร ทรงม้า ทรงศีล  ทรงธรรม ทรงดนตรี  ทรงกีฬา  ทรงแซ็กโซโฟน  ทรงซอ  ทรงจักรยาน  ทรงรถ ฯลฯ

                                      ๒.๓)  ใช้คำว่า “ทรง” ประกอบหน้าคำนามราชาศัพท์ 

          คำกริยาราชาศัพท์บางคำ สามารถเปลี่ยนเป็นคำนามราชาศัพท์ด้วยการประกอบคำว่า “พระ”  ไว้ข้างหน้า จากนั้นจึงเติมคำว่า “ทรง” เพื่อให้กลับเป็นคำกริยาราชาศัพท์อีกครั้ง        การเปลี่ยนคำในลักษณะเช่นนี้ ถือเป็นธรรมเนียมนิยมในราชสำนัก เพื่อแต่งศัพท์ให้สละสลวยขึ้น  เช่น 

                     

คำกริยาราชาศัพท์                              คำนามราชาศัพท์                      คำกริยาราชาศัพท์   

บรรทม (นอน)                                พระบรรทม (การนอน)                       ทรงพระบรรทม (นอน)

สุบิน    (ฝัน)                                 พระสุบิน  (ความฝัน)                        ทรงพระสุบิน  (ฝัน)

สรวล   (หัวเราะ)                            พระสรวล  (การหัวเราะ)          ทรงพระสรวล (หัวเราะ)

กันแสง  (ร้องไห้)                             พระกันแสง (การร้องไห้)                    ทรงพระกันแสง (ร้องไห้)

ประชวร  (ป่วย)                              พระประชวร  (การป่วย)           ทรงพระประชวร (ป่วย)

ตัวอย่างประโยคที่ใช้คำกริยาราชาศัพท์ถูกต้อง                                 

          ๑.  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงทราบเรื่องฎีกาของราษฎรแล้ว 

          ๒.  สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ฯ ทรงสนับสนุนนักเรียน           ทุนพระราชทาน

          ๓.  พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภาทรงขอบใจประชาชนที่มาเฝ้ารับเสด็จ

          ๔.  พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลีฯ ทรงเปียโน พระราชทานแก่คณะบุคคลที่มาเข้าเฝ้า

          ๕.  สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีทรงพระสรวลขณะทอดพระเนตร         การแสดง

ตัวอย่างประโยคที่ใช้คำกริยาราชาศัพท์ไม่ถูกต้อง

          ประโยคต่อไปนี้ แม้ว่าจะใช้คำว่า “ทรง” ได้ถูกต้องตามหลักการ แต่ไม่นิยมใช้          เพราะคำกริยาที่ตามหลังมีคำราชาศัพท์ใช้อยู่แล้ว

          ๑.  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงดูการสาธิตการทำนาแบบขั้นบันได

          ๒.  สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ฯ ทรงชอบวิชาเคมี

          ๓.  พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภาทรงไปนมัสการพระปฐมเจดีย์              จ.นครปฐม

 

สรุปหลักการใช้คำว่า  “ทรง”

๑.  ทรง + กริยาทั่วไป                                กริยาราชาศัพท์: ทรงกราบ  ทรงเห็นด้วย  ทรงวาด  ทรงวิจารณ์

                                                                                   ทรงบำเพ็ญพระราชกุศล

๒.  ทรง + นามทั่วไป                                 กริยาราชาศัพท์: ทรงเปียโน   ทรงแบดมินตัน  ทรงหมากรุก  ทรงช้าง

๓.  ทรง + นามราชาศัพท์                             กริยาราชาศัพท์: ทรงพระสุบิน  ทรงพระสำราญ ทรงพระประชวร

                                                                                ทรงพระผนวช  ทรงพระสรวล   ทรงพระอักษร

๔.  ทรงมี/ทรงเป็น + นามทั่วไป                      ทรงมีทุกข์  ทรงมีเหตุผล  ทรงมีที่ดิน  ทรงมีอารมณ์สนุกสนาน

                                                          ทรงเป็นอาจารย์  ทรงเป็นปราชญ์  ทรงเป็นผู้จัดการ ทรงเป็นนักกีฬา

 

ตัวอย่างการใช้คำกริยาราชาศัพท์

ข่าวในพระราชสำนัก ประจำวันที่ ๓๐  พฤศจิกายน ๒๕๕๓

          วันนี้ เวลา ๑๒.๓๕ น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรด   กระหม่อมให้ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ ไปพระราชทานปริญญาบัตรแก่ผู้สำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด และมหาวิทยาลัยราชภัฏเลย ประจำปีการศึกษา ๒๕๕๑-๒๕๕๒  ณ หอประชุมมหาวชิราลงกรณ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร

          เวลา ๐๙.๐๕ น. สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินโดยรถยนต์พระที่นั่ง จากวังสระปทุม ไปทรงเปิดอาคารโภชนาคาร "ศักดา กิจเจริญ ณ โรงเรียนอัสสัมชัญศรีราชา อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี ต่อจากนั้น สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี   เสด็จพระราชดำเนินไปพระราชทานประกาศเกียรติคุณ และเข็มที่ระลึกแก่ผู้บริจาคโลหิตให้แก่สภากาชาดไทย ครบ ๓๖ ครั้ง และครบ ๑๐๘ ครั้ง ของเหล่ากาชาดจังหวัดภาค ๓ ณ โรงแรมแอมบาสซาเดอร์ ซิตี้  จอมเทียน อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี

          เวลา ๐๗.๕๙ น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี เสด็จแทนพระองค์ ไปทรงปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำ เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา ๕  ธันวาคม ๒๕๕๓  ณ ท่าวาสุกรี เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร ต่อจากนั้น เวลา ๐๘.๓๐ น. สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์  อัครราชกุมารี เสด็จไปทรงเปิดการประชุมวิชาการภายใต้กรอบโครงการ "ไทยแลนด์ อินิชิเอทีฟ ออน จีโนมิคส์ แอนด์ เอ็กซ์เทรสชั่น รีเสิร์ซ ฟอร์ลีเวอร์ แคนเซอร์ (Thailand Initiative On Genomics and Expression Research for Liver Cancer:TIGER - LC)        ณ ศูนย์ประชุมสถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ เขตหลักสี่ กรุงเทพมหานคร

          ในวันเดียวกันนี้ เวลา ๑๑.๔๙  น. พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชา              ทินัดดามาตุ เสด็จไปทรงเปิดอาคาร "คิว โฮม (Q HOME) ซึ่งตั้งอยู่ ณ อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ

 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

· คำสำคัญ: ภาษาไทย การใช้ภาษา ราชาศัพท์ วัฒนธรรมทางภาษา หมวดคำราชาศัพท์ 
· หมายเลขบันทึก: 424735 · เขียน:  
· ความเห็น:
1
 · อ่าน: แสดง 
· สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ
 แจ้งลบ
 
 แจ้งลบ
บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า
รุ่งนภา ดวงเนตร
IP: xxx.84.115.115
เขียนเมื่อ Mon Feb 17 2014 17:25:45 GMT+0700 (ICT)
  1. อยากให้มีข้อมูลเยอะกว่านี้

  2. อยากฝห้มีข้อมูลที่ค้นหา
  3. อยากให้มีการดาวน์โหลดเร็วๆๆสำหรับคนที่รีบมากๆๆๆ
อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
 ใส่รูปหรือไฟล์