การวิเคราะห์ชุมชนโดยใช้เทคนิค SWOT

           

        จากการประสานงานเพื่อจัดการความรู้สนับสนุนประเด็นยุทธศาสตร์การพัฒนาคนและสังคมสู่ชุมชนเข็มแข็ง โดยการสนับสนุนส่งเสริมการพัฒนาหมู่บ้าน/ชุมชนด้วยกระบวนการมีส่วนร่วม ในการจัดทำแแผนพัฒนาของชุมชน ในการจัดการความรู้องค์ความรู้ส่วนหนึ่งของคุณสุมาลี  น้อยสำลี ตำแหน่ง  นักวิชาการพัฒนาชุมชน ชำนาญงาน น่าสนใจคือ การสอนให้ชุมชนวิเคราะห์ร่วมกันโดยมีเจ้าหน้าที่เป็นพี่เลี้ยง ด้วยเทคนิค SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities and Threats) ซึ่งเป็นเครื่องมือในการวิเคราะห์สถานะขององค์กรว่าเป็นอย่างไรทั้งในแง่ของจุดอ่อน จุดแข็ง รวมถึงวิเคราะห์สถานะภาพแวดล้อมภายนอกที่มีผลกระทบ ทั้งในแง่บวกและแง่ลบขององค์กรว่าเป็นอย่างไรบ้าง แต่ดัดแปลงมาใช้วิเคราะห์ชุมชน น่าสนใจลองศึกษาดูครับ

ความเป็นมาและแรงบันดาลใจ

            คุณสุมาลี  น้อยสำลี กล่าวว่า เนื่องจากในปัจจุบันการทำงานในหมู่บ้านจะเน้นกระบวนการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นในชุมชน หากชุมชนใดไม่สามารถวิเคราะห์ตัวของชุมชนได้ก็ไม่สามารถของบประมาณ หรือจัดทำแผนงานโครงการที่สนับสนุนการพัฒนาชุมชนได้อย่างเป็นกระบวนการ เพราะการบริหารเชิงกลยุทธ์เป็นสิ่งสำคัญและจำเป็นสำหรับองค์กรเพราะองค์กรใช้กลยุทธ์ในการทำงานเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ของตน โดยกลยุทธ์ของแต่ละองค์กรจะถูกกำหนดตามธรรมชาติและลักษณะขององค์กรนั้น ๆ ทั้งนี้ องค์กรจะกำหนดกลยุทธ์ได้นั้นต้องรู้สถานภาพหรือสภาวะขององค์กรของตนเสียก่อนนอกจากนี้ยังต้องมีกระบวนการกำหนดกลยุทธ์ที่เหมาะสมสำหรับตนเอง วิธีการและเทคนิคในการวิเคราะห์สภาวะขององค์กรและกระบวนการกำหนดกลยุทธ์มีหลายวิธีด้วยกัน หนึ่งในวิธีการเหล่านี้ คือกระบวนการวิเคราะห์ SWOT ซึ่งเป็นวิธีการที่รู้จักและใช้กันอย่างแพร่หลาย

 3. กระบวนการ / ขั้นตอน /วิธีปฏิบัติ

          กระบวนการในการเผยแพร่แนวความคิด

          ขั้นตอนแรก  คือ การให้ความรู้แก่คณะกรรมการหมู่บ้าน คณะกรรมการชุมชน กลุ่มองค์กร เครือข่ายต่างๆ ในการใช้เทคนิค SWOT ในการวิเคราะห์ชุมชน   SWOT เป็นคำย่อมาจากคำว่า Strengths, Weaknesses, Opportunities, and Threats โดย
   Strengths คือ จุดแข็ง หมายถึง ความสามารถและสถานการณ์ภายในองค์กรที่เป็นบวก ซึ่งองค์กรนำมาใช้เป็นประโยชน์ในการทำงานเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ หรือหมายถึง การดำเนินงานภายในที่องค์กรทำได้ดี
  Weaknesses คือ จุดอ่อน หมายถึง สถานการณ์ภายในองค์กรที่เป็นลบและด้อยความสามารถ ซึ่งองค์กรไม่สามารถนำมาใช้เป็นประโยชน์ในการทำงานเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ หรือหมายถึง การดำเนินงานภายในที่องค์กรทำได้ไม่ดี
  Opportunities คือ โอกาส หมายถึง ปัจจัยและสถานการณ์ภายนอกที่เอื้ออำนวยให้การทำงานขององค์กรบรรลุวัตถุประสงค์ หรือหมายถึง สภาพแวดล้อมภายนอกที่เป็นประโยชน์ต่อการดำเนินการขององค์กร
  Threats คืออุปสรรค หมายถึง ปัจจัยและสถานการณ์ภายนอกที่ขัดขวางการทำงานขององค์กรไม่ให้บรรลุวัตถุประสงค์ หรือหมายถึงสภาพแวดล้อมภายนอกที่เป็นปัญหาต่อองค์กร
   บางครั้งการจำแนกโอกาสและอุปสรรคเป็นสิ่งที่ทำได้ยาก เพราะทั้งสองสิ่งนี้สามารถเปลี่ยนแปลงไป ซึ่งการเปลี่ยนแปลงอาจทำให้สถานการณ์ที่เคยเป็นโอกาสกลับกลายเป็นอุปสรรคได้ และในทางกลับกัน อุปสรรคอาจกลับกลายเป็นโอกาสได้เช่นกัน ด้วยเหตุนี้องค์กรมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ของตนให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงของสถานการณ์แวดล้อม

                ขั้นตอนที่ 2 ฝึกปฏิบัติและนำไปใช้ในการจัดทำแผนชุมชนโดยใช้เทคนิค SWOT ในการวิเคราะห์ชุมชน

 4. ปัจจัยที่ส่งผลสำเร็จ  
                     ความตั้งใจที่จะสอนชุมชนให้สามารถวิเคราะห์ชุมชนของตนเองได้  เปิดโอกาสให้คนในชุมชนมาร่วมกันคิด ตัดสินใจ และแก้ไขปัญหาของชุมชนร่วมกัน เป็นการสอนแนะการบริหารจัดการชุมชนเชิงกลยุทธ์ทำให้การพัฒนาหมู่บ้าน /ชุมชน สอดคล้องกับแผนพัฒนาตำบล อำเภอ จังหวัดต่อไป

 5.  ข้อพึงระวัง 
                      ต้องให้คนในชุมชนมามีส่วนร่วมในชุมชนอย่างแท้จริง  เจ้าหน้าที่ต้องมีความรู้อย่างท่องแท้ที่จะแนะ      นำชุมชนได้ และจะต้องแนะนำ ซ้ำแล้ว ซ้ำเล่า เพื่อให้ชุมชนเข้าใจหลักการอย่างแท้จริง จึงต้องมี ความอดทน

 

6.  แนวทางการดำเนินงานวิเคราะห์ชุมชน  
                           สอนแนะการวิเคราะห์ชุมชน หลากหลายเทคนิค สอนให้ชุมชนสามารถพึ่งตนเองได้

             

 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

 คำสำคัญ (keywords): แผนชุมชน 
 หมายเลขบันทึก: 402301
 เขียน:  
 ความเห็น:  อ่าน: คลิก 
 สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ
 แจ้งลบ
 
 แจ้งลบ

ความเห็น

นายชวทฤทธิ์ โยศรีคุณ
IP: xxx.164.66.51
เขียนเมื่อ Thu Mar 17 2011 11:04:10 GMT+0700 (ICT)

1.การบรณาการแผนชุมชนกับแผนขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

2.แนวคิดการจัดทำแผนชุมชน/สถานการณ์แผนชุมชนในปัจจุบันและการวิเคราะห์ข้อมูล

   เพื่อจัดทำแผนชุมชน(SWOT)

3.การฝึกปฎิบัติจัดทำแผนชุนชน

4.การนำเสนอตัวอย่างแผนชุมชน

 อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
 ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
 ใส่รูปหรือไฟล์
 
บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า