สมาชิก
แลกเปลี่ยน

โครงการอนุรักษ์และพัฒนาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนและชุมชนรางวัล ชนะเลิศ โรงเรียนต้นแบบปันรักให้โลก ภาคเหนือ ปี 2552ตามโครงการ 7 สีปันรักให้โลก ปี 2 จากสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบก ช่อง 7

     วันนี้ขอนำเสนอโครงการอนุรักษ์และพัฒนาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนและชุมชนโรงเรียนเมืองปานวิทยา    อำเภอเมืองปาน   จังหวัดลำปาง    สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลำปาง เขต  3  ซึ่งนำโดย นางสาวแววดาว   รู้เพียร  ตำแหน่ง พนักงานราชการทั่วไป และคณะอีก 3 คน ที่ได้รับรางวัล  ชนะเลิศ  โรงเรียนต้นแบบปันรักให้โลก  ภาคเหนือ  ปี 2552  ตามโครงการ  7  สีปันรักให้โลก  ปี 2    จากสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบก ช่อง 7
    
ครูแววดาวเล่าถึงที่มาของความสำเร็จเมื่อตอนที่ผมไปเยี่ยมชมโครงการว่า เริ่มต้นจากกลุ่มนักเรียนเพียงกลุ่มเล็ก ๆ ประมาณ   10  คนเท่านั้น  ที่มองเห็นว่าบริเวณโรงเรียนเมืองปานวิทยาของพวกเขามีจุดเด่นกว่าโรงเรียนอื่น ๆ ตรงที่มีต้นไม้เยอะ และหลากหลาย   จึงอยากรู้จักพรรณไม้ต่าง ๆ ที่อยู่ในโรงเรียนของพวกเขาเอง  จึงมาปรึกษาตนเอง(ครู แววดาว)   ว่าพวกเขาจะทำอย่างไรดี  
          
      เมื่อเห็นความตั้งใจใฝ่รู้ของนักเรียนในครั้งนั้น ( เมื่อปีการศึกษา   2549 )  แม้ว่าตนเองจะไม่มีความถนัดในเรื่องดังกล่าว เนื่องจากเป็นครูสอนรายวิชาเคมี  แต่ก็ไม่ได้นิ่งนอนใจ พยายามปรึกษาผู้รู้  และศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง   จนมองเห็นแนวทางการสำรวจ   รวบรวมพรรณไม้  และศึกษาลักษณะทางพันธุศาสตร์ของต้นไม้แต่ละประเภท  แล้วจึงกลับมาให้คำตอบแก่นักเรียน  จนในที่สุดพวกเราจึงได้ข้อสรุปว่าจะจัดทำโครงการศึกษา สำรวจพรรณไม้ในโรงเรียน  และดำเนินการจนเสร็จสมบูรณ์ในปีการศึกษา  2550   สิ่งที่พวกเราได้รับจากโครงการนี้คือ  ความภูมิใจที่พวกเราได้รู้จักต้นไม้ในบ้านของตนเองทุกต้น  ( 140   ชนิด  ,  65  วงศ์)   และได้เอกสารรูปเล่มของข้อมูลพรรณไม้ทั้งหมดของโรงเรียนเพื่อแบ่งปันความรู้เหล่านี้แก่ผู้อื่น    ด้วยผลที่ได้รับนี้เองที่เป็นจุดเริ่มต้นของการทำกิจกรรมอื่น ๆ อีกมากมายตามมา  เพราะพวกเราเสียดายความรู้ภาคสนามที่ใช้ความพยายามในการศึกษา  สำรวจ  ค้นคว้าและรวบรวมข้อมูลมาถึงขนาดนี้  แต่หากไม่มีการสานต่อคงไม่มีประโยชน์อะไร  ดังนั้นรุ่นพี่แผนการเรียนวิทยาศาสตร์ – คณิตศาสตร์ที่ทำโครงการมาก่อน จึงเสนอให้มีการจัดตั้งเป็นกลุ่มนักเรียนขึ้น  จึงได้จัดตั้งและสืบทอดกันมาเป็นรุ่น ๆ ในนามของ  ชมรมสวนพฤกษศาสตร์สู่การเรียนรู้   
     
การทำงานของชมรมสวนพฤกษศาสตร์สู่การเรียนรู้   เราเริ่มต้นจากศูนย์   เพราะทั้งครูและนักเรียนไม่มีประสบการณ์ในการทำกิจกรรม / โครงการมาก่อน   แต่พวกเราก็ไม่ท้อถอย  ลองผิดลองถูกด้วยกันเรื่อยมา 
              
      เริ่มต้นพวกเราขยายผลและทำกิจกรรมต่าง ๆ ภายในโรงเรียนเท่านั้น  เช่น   รวบรวมพรรณไม้ที่หายากในท้องถิ่นมาปลูกรวมกันในสวนพฤกษศาสตร์สู่การเรียนรู้    จัดทำเว็บไซต์ข้อมูลพรรณไม้ในโรงเรียน   ทำกิจกรรมรณรงค์  ให้ความรู้  จัดนิทรรศการที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมให้แก่นักเรียนภายในโรงเรียน  จนเป็นที่รู้จักและคุ้นเคยในโรงเรียนว่ามีกลุ่มนักเรียนที่รักษ์สิ่งแวดล้อม  1  กลุ่มคือ  ชมรมสวนพฤกษศาสตร์สู่การเรียนรู้ของพวกเรานี่เอง   ดังนั้น ตั้งแต่ปีการศึกษา   2550  จนถึงปัจจุบัน  กลุ่มชมรมของพวกเราจึงมีโอกาสได้เข้าร่วมกิจกรรม / โครงการของหน่วยงานภายนอกที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อม  เช่น  ปลูกป่าร่วมกับหน่วยงานภายนอก ได้แก่  อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน   ป่าชุมชนบ้านน้ำโจ้    สวนรุกขชาติบ้านข่วงกอม   ชมรมสังฆรักษ์สิ่งแวดล้อม   และได้รับคัดเลือกจากโรงเรียนให้เป็นผลงานนวัตกรรมทางการศึกษา  ประเภทแหล่งเรียนรู้ในโรงเรียน เข้าร่วมแสดงนิทรรศการที่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลำปาง เขต  3  ในปีการศึกษา   2550 – 2551     นอกจากนั้น เรายังได้เข้าร่วมแสดงนิทรรศการและร่วมกิจกรรมในโอกาสต่าง ๆ ทั้งภายในและภายนอกโรงเรียน   เช่น   การจัดกิจกรรมวันสำนึกรักษ์สิ่งแวดล้อม    งานสัปดาห์วิทยาศาสตร์    การจัดกิจกรรมค่ายพฤกษศาสตร์สัญจร   ให้แก่นักเรียนในระดับประถมศึกษา ของโรงเรียนที่อยู่ใกล้เคียงโรงเรียนของเรา จำนวน   6  โรงเรียน ได้แก่ โรงเรียนบ้านทุ่งส้าน   โรงเรียนบ้านน้ำจำ   โรงเรียนบ้านแพะ   โรงเรียนบ้านทุ่งโป่ง   โรงเรียนบ้านดอนแก้ว   และโรงเรียนบ้านสบลี   ร่วมแสดงนิทรรศการในงานต่าง ๆ ของชุมชน  
        
       ประธานชมรมสวนพฤกษศาสตร์สู่การเรียนรู้ คนแรกคือ    นายชัยนันต์   กำลังกล้า    ซึ่งเป็นนักเรียนที่มีความคิดสร้างสรรค์   ทุ่มเทและรับผิดชอบในหน้าที่การงานดีมาก  จนได้รับการยอมรับจากเพื่อนและรุ่นน้องให้เป็นผู้นำ  และได้รับความไว้วางใจจากครูให้ปฏิบัติงานต่าง ๆ จนเขาสามารถพัฒนาศักยภาพของตนเองได้อย่างเต็มที่  และประสบความสำเร็จหลายด้าน  เช่น  ได้รับรางวัลต้นแบบคนดีศรีแผ่นดิน  จากกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์    ได้รับรางวัลนักเรียนพระราชทาน   ระดับเขตพื้นที่การศึกษา  และระดับจังหวัด   ได้รับรางวัลเด็กดี  จากจังหวัดลำปาง  ฯลฯ   
         ประธานชมรมสวนพฤกษศาสตร์สู่การเรียนรู้ คนที่  2 คือ นางสาวสายสุนีย์    ตั้งตรง   กำลังปฏิบัติหน้าที่สานต่อกิจกรรมของชมรมในปัจจุบัน   นอกจากนายชัยนันต์    กำลังกล้า แล้วกลุ่มแกนนำ  และสมาชิกชมรมคนอื่น ๆ ก็ประสบความสำเร็จเช่นเดียวกัน  เช่น  นายรุ่งเพชร    กามาด   ได้รับรางวัลเด็กดี  ปี  2552   จากสำนักนายกรัฐมนตรี    นางสาวเมวดี     กันทะ  ได้รับรางวัลเยาวสตรีดีเด่น ปี 2552  ระดับประเทศ และรับประทานรางวัลจากพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา  ยน  งการศึกษา สำรวจพรรณไม้ในโรงเรียน  และเรียกกลุ่มของตนเองว่า "ลักษณะทางพันธุศาสตร์ของต้นไม้แต่ละประเภท
    หลังจากทำกิจกรรมของชมรมสวนพฤกษศาสตร์สู่การเรียนรู้แล้ว  กลุ่มนักเรียนที่เป็นสมาชิกของชมรมเริ่มมองเห็นความสามารถและคุณค่าในตัวของตนเองมากขึ้น   จึงอยากลองทำกิจกรรมอื่น ๆ ตามความถนัดของตนเองควบคู่ไปด้วย  ( เพื่อได้ทดลองเป็นกลุ่มแกนนำ บริหารจัดการชมรมของตนเองบ้าง ) เนื่องจากชมรมสวนพฤกษศาสตร์สู่การเรียนรู้นี้ ก็มีกลุ่มแกนนำเพียง   15  คน  ที่ชัดเจนในตำแหน่งหน้าที่  ที่เหลือเป็นเพียงสมาชิกของชมรม  จึงมีบทบาทน้อยกว่า         จึงเกิดชมรมอิสระตามความสนใจของผู้เรียนอีกหลายชมรม   เช่น   ชมรมสวนหิน    ชมรมอาสาเพื่อนใจวัยรุ่น    ชมรมต้นกล้าพิกุลทอง    กลุ่มโครงการกองทุนเวลา     กลุ่มโครงการมหิงสาสายสืบ    ชมรมจักรยานสานใจเด็กไทยทำดี    ฯลฯ   และแต่ละชมรมนักเรียนสามารถเลือกและขอคำแนะนำ  คำปรึกษาจากคุณครูทุกคนในโรงเรียนได้  ทำให้เกิดเครือข่ายกว้างขวางมากขึ้น และมีครูที่เข้ามาร่วมทำกิจกรรม / โครงการอย่างชัดเจนมากขึ้น คือ ครูฉวีวรรณ   พานธงรักษ์   ครูวิชาญ    ยาวิชัย  และครูพัชรี   ชุมภู    และกิจกรรมของทุกชมรมก็มีการวางแผนงาน   ดำเนินงานให้ประสบความสำเร็จตามเป้าหมายของชมรม ทำให้เกิดความร่วมมือกับบุคคล และหน่วยงานภายนอกมากขึ้น   เช่น   ชมรมสวนพฤกษศาสตร์สู่การเรียนรู้  เป็นเครือข่ายของชมรมคนรักษ์สิ่งแวดล้อม  จังหวัดลำปาง   เป็นทีมวิจัยร่วมกับทีมวิจัยป่าชุมชนบ้านน้ำโจ้   ในโครงการวิจัยของ  สกว.    ชมรมอาสาเพื่อนใจวัยรุ่น  เป็นทีมงานขององค์การบริหารส่วนตำบลเมืองปาน    ชมรมจักรยานสานใจเด็กไทยทำดี   เป็นเครือข่ายของชมรมจักรยาน  อำเภอเมืองปาน    และชมรมต้นกล้าพิกุลทอง  เป็นเครือข่าย ฯ เพื่อนคุณธรรม  และสำนักงาน  ป.ป.ส.
       จากการทำกิจกรรม / โครงการดังกล่าวมาเป็นระยะเวลาหนึ่ง ทำให้ครูมองเห็นประโยชน์และพัฒนาการที่เกิดขึ้นกับผู้เรียนอย่างชัดเจนว่านักเรียนที่ทำกิจกรรม  กับไม่ทำกิจกรรม มีทักษะชีวิตแตกต่างกัน   เพราะเมื่อนักเรียนผ่านการฝึกปฏิบัติจริงจะทำให้นักเรียนเกิดภาวะผู้นำ   วางแผนการทำงานได้  ทำงานเป็นระบบ    แก้ปัญหาเฉพาะหน้าได้ ซึ่งสิ่งเหล่านี้มีความจำเป็นต่อการดำเนินชีวิตประจำวันของพวกเขาและก็ไม่ได้เกิดขึ้นมาจากการอ่านตำรา  แต่ต้องสัมผัสจริงจึงจะได้เรียนรู้สิ่งเหล่านี้ไป  ในฐานะของคำว่า ครู  สิ่งนี้จึงเป็นความภูมิใจมากที่สุด  ที่ได้ติดอาวุธทางปัญญาและทักษะชีวิตให้กับลูกศิษย์  ทำให้มั่นใจว่าพวกเขาจะต้องเอาตัวรอดได้ และเป็นพลเมืองที่ดีในสังคมใหม่เมื่อจบจากโรงเรียนเมืองปานวิทยาไปแล้วแน่นอน   
       เมื่อมาพิจารณาผลงานที่ผ่านมาที่พวกเราทุกชมรมร่วมกันทำมาทั้งหมด พบว่า ผลงานของพวกเราอยู่ในกรอบและขอบเขตของคำว่า   อนุรักษ์และพัฒนาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนและชุมชน   นอกจากนี้ยังรวมถึงการมีจิตอาสา      สำนึกดีต่อสังคม    และอยู่ในกรอบของคำว่า ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงได้เป็นอย่างดี   เราจึงรวบรวมผลงานของชมรมต่าง ๆ ทั้งหมด มาจัดทำเป็นเอกสารรูปเล่มตามเกณฑ์ของโครงการ  7  สีปันรักให้โลก  ปี  2  ของสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7    เพื่อเข้าร่วมประกวด  โดยตอนนั้นพวกเราไม่ได้คิดว่าจะไปถึงรางวัลชนะเลิศ  เพียงเพื่ออยากลองหาประสบการณ์   พบว่า มีโรงเรียนที่ส่งผลงานเข้าร่วมประกวดทั้งสิ้น  จำนวน   140   โรงเรียน   และพวกเราก็ได้รับคำตอบอย่างไม่คาดฝันว่า โรงเรียนเมืองปานวิทยาของเรา ได้รับรางวัลชนะเลิศ  ของภาคเหนือ   สร้างความยินดี และภูมิใจแก่ครูและนักเรียนในโรงเรียนเป็นอย่างมาก  โดยเฉพาะทีมทำงานอย่างชมรมสวนพฤกษศาสตร์สู่การเรียนรู้ทั้งครูและนักเรียน  มีความภาคภูมิใจเป็นที่สุด   
             หลังจากประสบความสำเร็จในครั้งนี้แล้ว พวกเราก็กลับมาทบทวนการทำงานทั้งหมดที่ผ่านมาของพวกเราว่า   กลุ่มเยาวชนของโรงเรียนรอบนอกอย่างพวกเราว่าทำไมจึงประสบความสำเร็จในการทำงานได้  จึงมีการจัดกิจกรรมค่ายพฤกษศาสตร์สู่การเรียนรู้ขึ้น  2  วันให้แก่สมาชิกชมรมสวนพฤกษศาสตร์สู่การเรียนรู้ทุกคน ( นักเรียนแผนการเรียนวิทยาศาสตร์  - คณิตศาสตร์จำนวน    137   คน )   พบว่าปัจจัยความสำเร็จของพวกเราได้แก่

1. มีการสร้างกลุ่มเยาวชนให้ปรากฏเป็นรูปธรรม   ทุกคนรับรู้ว่าตนเองเป็นสมาชิกของชมรม โดยมีโครงสร้างการบริหาร และแผนการดำเนินงานอย่างชัดเจน  ซึ่งดำเนินการโดยนักเรียนทั้งหมดทำให้นักเรียนเกิดความทุ่มเท และสนใจทำกิจกรรม

2. นักเรียนมีความเคารพ และให้เกียรติซึ่งกันและกัน โดยใช้ระบบรุ่นพี่ดูแลรุ่นน้อง         (พี่รหัส , น้องรหัส)  จึงทำให้นักเรียนมีความผูกพันกันมากขึ้น

3. มีการกระตุ้นและส่งเสริมคุณธรรมด้านจิตอาสา และความเสียสละ   การทำประโยชน์เพื่อส่วนรวม  จึงทำให้นักเรียนเต็มใจทำงานที่ไม่ได้หวังสิ่งตอบแทน

4. นักเรียนทุกคนมีโอกาสได้แสดงความคิดเห็นและความสามารถของตนเอง  มีสิทธิในการทำงานเท่าเทียมกัน จึงทำให้นักเรียนมีความกล้าแสดงออกในทางที่เหมาะสม   สามารถตัดสินใจแก้ปัญหาต่าง ๆ ด้วยตัวเองได้

5. สภาพแวดล้อมในโรงเรียนและท้องถิ่นของพวกเราเอื้อต่อการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ เพราะมีทรัพยากรธรรมชาติหลากหลาย  และในบางพื้นที่ก็มีการทำลาย   เกิดความเสื่อมโทรม  เหมาะแก่การร่วมอนุรักษ์ ฟื้นฟู   บางพื้นที่กำลังดำเนินการอนุรักษ์ ฟื้นฟู จึงทำให้กลุ่มเยาวชนของพวกเราได้รับโอกาสในการร่วมดำเนินงาน

6. การดำเนินงานของพวกเราหวังผลที่ดีต่อส่วนรวมเป็นหลัก  ทำให้กรอบการทำงานของพวกเรากว้างขวางมากขึ้น  ไม่ได้จำกัดแต่ในโรงเรียน เพราะส่วนรวมของพวกเราหมายรวมถึงชุมชนด้วย จึงทำให้กิจกรรมของพวกเราหลากหลายและน่าสนใจ

7. ในมุมมองของครูที่ปรึกษาชมรม  คิดว่า ปัจจัยของความสำเร็จนอกเหนือจากที่กล่าวมา  คือ  ความสัมพันธ์ระหว่างครูและนักเรียน  ที่มีความจริงใจ    ทำงานทุกอย่างเหมือนที่นักเรียนทำ ร่วมทุกข์ร่วมสุข    นักเรียนสามารถพูดคุยได้ทุกเรื่องทั้งปัญหาการทำงานและปัญหาส่วนตัว  ทำให้เกิดความไว้ใจ  ความเชื่อและความศรัทธากัน    จึงทำให้นักเรียนมีความพร้อมที่จะทำกิจกรรม

      ครูแววดาว กล่าวทิ้งท้ายว่า สมาชิกของชมรมสวนพฤกษศาสตร์สู่การเรียนรู้ทุกคน  นอกจากจะได้รับการพัฒนาศักยภาพของตนเองอย่างเต็มความสามารถ ให้เป็นคนเก่งได้แล้ว   พวกเขายังได้รับโอกาสในการพัฒนาสังคมให้มีความน่าอยู่   มีจิตสาธารณะที่เห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าส่วนตนอย่างแท้จริง  เป็นต้นกล้าความดีต้นเล็ก ๆ ที่พร้อมจะเติบโตในสังคม   ดังนั้น  ในเมื่อการพัฒนาเยาวชนด้านนี้สามารถทำให้เกิดคนดีได้จริงอย่างที่ครูมีโอกาสได้เห็นแล้ว  ในฐานะของคำว่าครู  ก็จะไม่หยุดการพัฒนาและการสร้างต้นกล้าความดีเหล่านี้อย่างแน่นอน
      ก็ขอปรบมือแสดงความยินดีแก่ครูแววดาวและคณะทุกคนครับ....

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า
· คำสำคัญ: อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม โรงเรียนเมืองปานวิทยา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลำปาง เขต 3 แววดาว รู้เพียร 
· หมายเลขบันทึก: 358272 · เขียน:  
· ดอกไม้:
1
 · ความเห็น:
1
 · อ่าน: แสดง
· สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน
แจ้งลบ
แจ้งลบ
ครูเสก
IP: xxx.25.171.53
เขียนเมื่อ Fri Aug 05 2011 08:48:04 GMT+0700 (ICT)

อ่านเมื่อไรก็เป็นประโยชน์คร้าบ จากครูเสก

อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
ใส่รูปหรือไฟล์