สมาชิก
แลกเปลี่ยน
 

เงินตราสมัยสุโขทัย

อาณาจักรสุโขทัย

          อาณาจักรสุโขทัยก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ.๑๗๘๑  หลังจากที่พ่อขุนผาเมืองและพ่อขุนบางกลางหาวรวมกำลังพลขับไล่ขอมซึ่งมีอำนาจปกครองดินแดนทั่วไปในสุวรรณภูมิได้สำเร็จ  ประกาศตนเป็นอิสระ  พ่อขุนบางกลางหาวขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์ปกครองกรุงสุโขทัย  มีพระนามว่า  “ พ่อขุนศรีอินทราทิตย์”

         อาณาจักรสุโขทัยมีอำนาจและพัฒนาบ้านเมืองจนเจริญถึงขีดสุดในรัชสมัยของพ่อขุนรามคำแหงมหาราช  ( พ.ศ. ๑๘๒๒ – ๑๘๔๒ )  และมีการขยายอาณาเขตลงไปทางตอนใต้จนตลอดแหลมมลายู  รวมทั้งส่งเสริมพระพุทธศาสนา  นำมาซึ่งการพัฒนาศิลปวัฒนธรรม  สถาปัตยกรรมและประติมากรรม  ที่สำคัญ  มีการประดิษฐ์อักษรไทยหรือลายสือไทซึ่งจารึกบนหลักศิลา  สิ่งเหล่านี้ถือเป็นรากฐานแห่งความรุ่งเรืองทางวัฒนธรรมและเป็นเอกลักษณ์ของชนชาติไทยสืบมาจนทุกวันนี้

         นอกจากกษัตริย์แห่งอาณาจักรสุโขทัยจะทรงมีความเข้มแข็งและมีความสามารถในด้านการรบแล้ว  ยังทรงเป็นผู้นำในทางการค้า  หลักฐานที่เชื่อได้ว่าสุโขทัยเป็นเมืองศูนย์กลางทางการค้าปรากฎข้อความในหลักศิลาจารึกว่า  “ ใครจักใคร่ค้าช้างค้า  ใครจักใคร่ค้าม้าค้า  ใครจักใคร่ค้าเงินค้าทองค้า....”  และยังมีการค้นพบเตาเผาเครื่องสังคโลกจำนวนมากที่อำเภอสวรรคโลก  แสดงให้เห็นถึงปริมาณการผลิตเครื่องสังคโลก  ซึ่งเป็นสินค้าออกที่สำคัญของสุโขทัย

         การค้าขายในอาณาจักรสุโขทัยพบว่ามีการใช้สื่อกลางการแลกเปลี่ยนรูปแบบต่างๆ ดังปรากฏในจดหมายเหตุจีนเจินละฟุงถู่จี้ของเจ้าต๋ากวาน  ซึ่งเดินทางผ่านอาณาจักรสุโขทัยเพื่อไปเยือนอาณาจักรเขมรประมาณ พ.ศ. ๑๘๓๙ – ๑๘๔๐  ความว่า  “....การค้าเล็กน้อยจ่ายกันเป็นข้าวหรือพืชผลอื่นๆ หรือสิ่งของที่มาจากเมืองจีน  ถัดมาก็ใช้ผ้า  ส่วนการค้าใหญ่ๆ ใช้ทองและเงิน”

         แต่สื่อกลางการแลกเปลี่ยนที่เป็นเอกลักษณ์ของชาวสุโขทัยคือ  เงินพดด้วง  ซึ่งเป็นเงินตราที่ชาวสุโขทัยผลิตขึ้นใช้เอง  ทำด้วยโลหะเงิน  สัณฐานกลม  ปลายขาเงินยาวแหลมและชิดกัน  มีรูขนาดใหญ่ระหว่างขา  มีตราประทับเพื่อแสดงถึงแหล่งผลิต  และรอยบากเพื่อแสดงความบริสุทธิ์ของเนื้อเงิน

         พดด้วงในยุคแรกมีรอยบากเล็กและไม่ค่อยเรียบร้อย  แต่ในยุคต่อมา  รอยบากใหญ่และลึกทำได้เรียบร้อยขึ้น  ปลายขาเงินงอพับเข้าหากัน  จนกระทั่งในยุคหลังจึงทำรอยบากเล็กลงที่เรียกเงินชนิดนี้ว่า  “ เงินพดด้วง”  สันนิษฐานว่าน่าจะมาจากคำว่า  “ ขดด้วง”  เนื่องจากมีลักษณะเหมือนตัวอ่อนของด้วงที่งอขดอยู่ในรังไหม  ภายหลังจึงเพี้ยนเสียงมาเป็นเงิน  “ พดด้วง”

          การผลิตเงินพดด้วงในสมัยสุโขทัย  ทางราชการเปิดโอกาสให้เจ้าเมืองประเทศราช  ตลอดจนพ่อค้าและประชาชนผลิตขึ้นใช้เองได้  เพื่อความสะดวกและคล่องตัวในการติดต่อค้าขาย  จึงพบเงินพดด้วงที่มีตราประทับแตกต่างกันหลายตรา  โดยอาจเป็นตราของผู้ผลิต  ของเจ้าเมืองหรือของผู้มีอำนาจรับรองเนื้อเงินก็ได้  ตราที่พบบนพดด้วงมีตั้งแต่ ๑ ตรา  ไปจนถึง ๗ ตรา  ตราที่พบส่วนใหญ่ได้แก่  ราชสีห์  ช้าง  หอยสังข์  ธรรมจักร  บัว  กระต่ายและราชวัติ

         นอกจากนี้  ยังพบว่าในสมัยสุโขทัยมีการนำโลหะชนิดอื่นซึ่งไม่ใช่โลหะเงิน  เช่น  ดีบุก  ตะกั่ว  สังกะสี  มาหลอมให้มีลักษณะคล้ายพดด้วง  แต่มีขนาดใหญ่กว่า  เรียกแตกต่างกัน  เช่น  พดด้วงชิน  เงินคุบ  เงินชุบ  หรือ  เงินคุก  ซึ่งยังเป็นที่ถกเถียงกันว่าเพื่อใช้เป็นน้ำหนักชั่งสิ่งของหรือเป็นเครื่องรางของขลัง

         นอกจากพดด้วงซึ่งใช้เป็นเงินหลักแล้ว  ชาวสุโขทัยยังใช้  “ เบี้ย”  เป็นเงินปลีกสำหรับแลกเปลี่ยนสินค้าราคาต่ำด้วย  ดังปรากฏหลักฐานในหลักศิลาจารึกวัดป่ามะม่วง  ซึ่งสันนิษฐานว่าเป็นศิลาจารึกในสมัยพญาลิไท  ได้บันทึกถึงการบำเพ็ญทานว่า  “ คิดพระราชทรัพย์ที่พระราชทานคือ  ทองหมื่นหนึ่ง  เงินหมื่นหนึ่ง  เบี้ยสิบล้าน  หมากสองล้าน  จีวร๔๐๐”

         หลังจากเรืองอำนาจมาเกือบ ๒๐๐ ปี  อาณาจักรสุโขทัยได้เสื่อมลงเรื่อยๆ  จนกระทั่งถูกผนวกเข้าเป็นเมืองบริวารของกรุงศรีอยุธยาเมื่อ พ.ศ. ๑๙๘๑  ในรัชสมัยของพระมหาธรรมราชาที่ ๔  กษัตริย์องค์สุดท้ายของราชวงศ์พระร่วงแห่งกรุงสุโขทัย

 

(เงินตราในสมัยสุโขทัย)

 

 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า
· คำสำคัญ: สุโขทัย 
· หมายเลขบันทึก: 334463
· สร้าง:    · อ่าน: แสดง · ความเห็น:
2
 
· สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน
แจ้งลบ
แจ้งลบ
DOKRAK
เขียนเมื่อ Sun Feb 07 2010 21:39:44 GMT+0700 (ICT)

มาดูแล้ว น่าศึกษา สอนสุโขทัย ม.1 พอดี นำไปสอนเด็กได้

เบว
IP: xxx.121.225.17
เขียนเมื่อ Tue Mar 09 2010 18:32:31 GMT+0700 (ICT)

ที่อ่านมามีคำตอบในหนังสือติวด้วยเป็นแนวข้อสอบที่กำลังติวพอดี

อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็น