สมาชิก
แลกเปลี่ยน

คำคล้องจอง

คำคล้องจองเป็นลักษณะเด่นอย่างหนึ่งของภาษาไทย และเป็นเหตุผลประการหนึ่งที่ทำคนไทยได้ชื่อว่าเป็นคนเจ้าบทเจ้ากลอน

 

ความหมายของคำคล้องจอง 

              คำคล้องจอง คือ คำที่มีเสียงสระเดียวกัน  และถ้ามีตัวสะกดจะต้องอยู่ในมาตราเดียวกัน  คำคล้องจองในบทประพันธ์ร้อยกรอง  เรียกว่า  สัมผัส  (สันต์ สุวทันพรกูล, ม.ป.ป.  :  41)

 

ความเป็นมาและความสำคัญของคำคล้องจอง 

             คำคล้องจองเป็นลักษณะเด่นอย่างหนึ่งของภาษาไทย  คนไทยได้ชื่อว่าเป็นคนเจ้าบทเจ้ากลอน ดังนั้น การใช้คำคล้องจองกันในภาษาที่ใช้ในชีวิตประจำวัน  จึงไม่ใช่เรื่องแปลกนัก  และการที่เราคุ้นเคยกับคำคล้องจองนี่เองอาจเป็นสาเหตุทำให้เราไม่เห็นความสำคัญ  หรือไม่เห็นว่าเป็นลักษณะพิเศษในภาษาไทย ซึ่งที่จริงเป็นลักษณะพิเศษทีเดียว  เพราะในภาษาอื่นไม่มี  จะมีก็เป็นคำประพันธ์ไปเลย  ไม่ใช่ภาษาที่ใช้พูดกันในชีวิตประจำวัน  คำคล้องจองก็พัฒนามาจากคำซ้อนนั้นเอง  เช่น  คำซ้อนที่ใช้สระและตัวสะกดเหมือนกัน  เช่น  เงียบเชียบ  รอบคอบ  หรือคำซ้อนที่ใช้พยัญชนะต้นเหมือนกัน  เช่น  เคว้งคว้าง  ต่ำต้อย  ดังนั้น  จึงไม่ยากเลยที่จะพัฒนาคำซ้อนเหล่านี้ให้เป็นคำคล้องจองกัน  หรือพูดอีกนัยหนึ่งคำคล้องจองกันก็คือคำซ้อนที่มีคำมากว่า  2  คำขึ้นไปนั้นเอง

 

ลักษณะของคำคล้องจอง 

            คำคล้องจองเกี่ยวข้องกับคำสัมผัส  โดยที่คำสัมผัสมี  2  ลักษณะดังนี้  

1. สัมผัสสระ  มีอยู่ด้วยกัน  2  ลักษณะดังนี้

1.1  สัมผัสสระที่มีสระคล้องจองกัน  เพราะใช้สระเสียงเดียวกัน  เช่น  ใบ-ใส 

ป่า-กา   นะ-คะ   จะเห็นว่าเป็นคำที่มีเสียงสระคล้องจองกัน  เพราะใช้สระเสียงเดียวกันในมาตราแม่  ก.กา

1.2  สัมผัสสระที่มีเสียงสระคล้องจองกัน เพราะใช้เสียงสระและตัวสะกดมาตราเดียวกัน   เช่น  กาล-บ้าน   จริง-นิ่ง  กฎ-บท

2.  สัมผัสอักษร  มีลักษณะดังนี้

           คล้องจองกันด้วยพยัญชนะต้นเป็นพยัญชนะตัวเดียวกัน  เช่น  ห่าง-เหิน   จันทร์-เจ้า  ความ-ควาน  อยาก-อยู่   หมอ-เหมือน  หรือคล้องจองค้วยพยัญชนะต้นมีเสียงเดียวกัน  เช่น  ซึ้ง-สุข   เพราะ  ช  เป็นอักษรคู่ของ  ส  หรือ  ทับ-ถึง  เพราะ  ท  เป็นอักษรคู่  ของ  ถ  หรือ  เย็น-หยาด  เป็นสัมผัสอักษรระหว่าง  ย  กับ  หย

การสัมผัสมี  2  ประเภท  คือ

1. สัมผัสนอกหรือสัมผัสบังคับ ไม่มีไม่ได้  เพราะถูกฉันทลักษณ์บังคับให้มีตามกำหนดไว้ที่เรียกว่าสัมผัสนอกก็เพราะเป็นสัมผัสนอกวรรค  หรือสัมผัสระหว่างวรรค สัมผัสนอกจะเป็นสัมผัสสระ

 2. สัมผัสใน  หมายถึง  สัมผัสที่คล้องจองกันในวรรคเดียวกัน  เป็นสัมผัสที่ไม่บังคับดังนั้นจึงไม่มีก็ได้ไม่ถือว่าผิด  แต่สัมผัสในนี้เองที่ทำให้กลอนมีความงาม   ความไพเราะรื่นหูเพิ่มขึ้นถือว่าเป็นความสามารถพิเศษในการเขียน  เพราะเป็นสัมผัสไม่บังคับ  ถ้าสัมผัสนอกสร้างรูปร่างลักษณะให้แก่คำประพันธ์แล้ว  สัมผัสในก็สร้างความมีชีวิตให้  สัมผัสในมีทั้งสัมผัสสระและสัมผัสอักษร

 

ประเภทของคำคล้องจอง 

              คำคล้องจอง   หมายถึง   คำที่มีเสียงสัมผัสสระ  ทำให้ง่ายต่อการออกเสียง  ง่ายต่อการจดจำและหากนำมาเรียงเป็นเรื่องเป็นราวต่างๆ ก็จะเป็นเรื่องที่น่าสนใจ  ติดตามอ่าน  เด็กๆ ในระดับประถมศึกษาจะชอบอ่านข้อความที่มีเสียงคล้องจองกันมาก  นอกจากนี้  การฝึกเขียนคำคล้องจองยังเป็นพื้นฐานที่สำคัญในการเขียนหรือแต่งคำประพันธ์ประเภทร้อยกรองต่างๆ ต่อไปในอนาคตด้วยสำหรับคำคล้องจองมีหลายชนิด  มีทั้งคำคล้องจองที่มี  2  คำ  3  คำ  และ  4  คำ

             คำคล้องจองที่มี  2  พยางค์  คือ  กลุ่มคำที่มีคำกลุ่มละ  2  พยางค์  และมีเสียงคล้องจองกันระหว่างกลุ่ม โดยพยางค์ท้ายของกลุ่มคำหน้าสัมผัสกับพยางค์แรกของกลุ่มคำหลังเรื่อยไป

             คำคล้องจองที่มี  3  พยางค์  คือ  กลุ่มคำที่มีคำกลุ่มละ  3 พยางค์  และมีเสียงคล้องจองกันระหว่างกลุ่ม  โดยพยางค์ท้ายของกลุ่มคำหน้าสัมผัสกับพยางค์ที่  1  หรือ 2 ของกลุ่มคำหลังเรื่อยไป

             คำคล้องจองที่มี  4  พยางค์  คือ  กลุ่มคำที่มีคำกลุ่มละ 4  พยางค์  และมีเสียงคล้องจองกันระหว่างกลุ่ม  โดยพยางค์ท้ายของกลุ่มคำหน้าสัมผัสกับพยางค์ที่ 1  หรือ 2 ของกลุ่มคำหลังเรื่อยไป

             คำคล้องจองสระ  หมายถึง  คำที่ใช้สระเหมือนกัน  รูปวรรณยุกต์  และเสียงวรรณยุกต์ไม่เหมือนกันก็ได้ แต่ต้องเป็นคำที่มีความหมาย  เช่น  จำ – นำ      ห้า – ผ้า

             คำคล้องจองสระและตัวสะกด  คำที่ใช้สระและตัวสะกดเหมือนกัน  รูปวรรณยุกต์และเสียงวรรณยุกต์ไม่เหมือนกันก็ได้ แต่ต้องเป็นคำที่มีความหมาย เช่น   ฉัน – กัน   บาง - ช้าง

ตัวอย่าง  คำคล้องจองที่มี  2  พยางค์  เช่น

โชคลาภ            บาปบุญ                 คุณโทษ             โกรธกัน

 ชื่นชอบ            ตอบแทน               แฟนเพลง            เก่งจัง

 

ตัวอย่าง  คำคล้องจองที่มี  3  พยางค์  เช่น

ทำความดี               มีความรู้                 ชูเชิดเรา            เอาใจใส่

ทำความดี               มีน้ำใจ                   ไม่ย่อท้อ           รอเวลา

 

ตัวอย่าง  คำคล้องจองที่มี  4  พยางค์  เช่น

เจ้าแมวน่ารัก                        มันทักทายฉัน                       ทุกวันกินข้าว

นอนหาวปากอ้า                   ค่ำมาจับหนู                           ชอบขู่เสียงดัง

 

 


อ้างอิง

สันต์ สุวทันพรกูล. (ม.ป.ป.). หลักและการใช้ภาษาไทย ระดับประถมศึกษา (ป.1 - 

              ป.6). กรุงเทพฯ : พีบีซี.

 

 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า
· คำสำคัญ: คำคล้องจอง คล้องจอง ความหมายของคำคล้องจอง ที่มาและความสำคัญของคำคล้องจอง ประเภทของคำคล้องจอง 
· หมายเลขบันทึก: 333900 · เขียน:  
· ดอกไม้:
1
 · ความเห็น:
49
 · อ่าน: แสดง
· สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน
แจ้งลบ
แจ้งลบ
DOKRAK
เขียนเมื่อ Fri Feb 05 2010 00:53:30 GMT+0700 (ICT)

เก่งมาก นำคำคล้องจองมาแต่งเป็นเพลงดูได้จาก หัวข้อบันเทิง"ดอกรัก ดอนตรอ" นะครับ

,ji
IP: xxx.128.128.18
เขียนเมื่อ Mon Feb 22 2010 20:33:20 GMT+0700 (ICT)

เก่งมากๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆเลยค่ะไม่เคยเห็นใครเก่งเท่านี้มาก่อนเลย

tamtam1
เขียนเมื่อ Mon Feb 22 2010 20:37:00 GMT+0700 (ICT)
  • ชื่นชมค่ะ
  • ขอบคุณที่แบ่งปันค่ะ

ครูภาษาไทย
IP: xxx.142.16.216
เขียนเมื่อ Sun May 02 2010 10:06:42 GMT+0700 (ICT)

ดีมากค่ะ รายละเอียดดี อยากรู้ที่มา บรรณานุกรม

ooTaNoo
IP: xxx.121.74.94
เขียนเมื่อ Sun Jun 06 2010 08:49:34 GMT+0700 (ICT)

ยังงัยอ่างง= =''

รัก
IP: xxx.26.149.229
เขียนเมื่อ Fri Jul 02 2010 10:15:09 GMT+0700 (ICT)

เด่ะสื สา

กัน
IP: xxx.174.97.11
เขียนเมื่อ Wed Jul 21 2010 20:38:27 GMT+0700 (ICT)

ดีมากๆๆๆๆ

IP: xxx.28.78.15
เขียนเมื่อ Wed Jul 21 2010 22:17:04 GMT+0700 (ICT)

คำคล้องจองน่าสนใจมากๆครับ

น้องพลอย
IP: xxx.28.78.15
เขียนเมื่อ Wed Jul 21 2010 22:20:01 GMT+0700 (ICT)

ช่วยทีค่ะ

คุณครูให้หาเรื่องคำค้องจอง

ด.ญ ณัฐธิดา ทองหล่อ
IP: xxx.93.214.46
เขียนเมื่อ Wed Sep 22 2010 11:10:32 GMT+0700 (ICT)

ดีมากๆแต่มันน้อยไปค่ะ

IP: xxx.232.11.113
เขียนเมื่อ Tue Nov 02 2010 19:58:48 GMT+0700 (ICT)

sdasdsadsadsxczxcx

นัส
IP: xxx.53.175.91
เขียนเมื่อ Mon Nov 08 2010 11:07:02 GMT+0700 (ICT)

ดีค่ะ

ดีมาก

Iอ้ไก่อ่Ou™
เขียนเมื่อ Mon Nov 08 2010 11:42:34 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณทุกความเห็นและข้อเสนอแนะดี ๆ ที่เป็นกำลังใจให้สร้างสรรค์ผลงานที่ดีต่อไปครับ

ปารีณา
IP: xxx.53.166.241
เขียนเมื่อ Tue Nov 09 2010 16:47:58 GMT+0700 (ICT)

ก็ดีหนิดหน่อย น่ารักจัง ปากหวานด้วย

เบียร์
IP: xxx.93.196.43
เขียนเมื่อ Thu Nov 11 2010 09:38:00 GMT+0700 (ICT)

สนุกจริง

 

กมลวรรน
IP: xxx.26.206.115
เขียนเมื่อ Mon Nov 15 2010 16:18:09 GMT+0700 (ICT)

ดีมากเลยคะ

แซม
IP: xxx.26.53.85
เขียนเมื่อ Fri Nov 19 2010 12:38:34 GMT+0700 (ICT)

ดีมาก

มุกดา
IP: xxx.49.133.136
เขียนเมื่อ Sun Dec 12 2010 17:05:59 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณค่ะ

กรรฐพงศ์ ยงประเสริฐ
IP: xxx.122.206.140
เขียนเมื่อ Tue Jan 18 2011 19:50:39 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณสำหรับการแบ่งปันความรู้ดีๆ ครับ

ก้อย
IP: xxx.122.206.140
เขียนเมื่อ Tue Jan 18 2011 19:58:27 GMT+0700 (ICT)

ขอความกรุณาช่วยเพิ่มเติมรายละเอียดให้มากกว่านี้ได้ไหมค่ะ อยากทราบรายละเอียด

ว่าง
IP: xxx.25.188.211
เขียนเมื่อ Sat Feb 19 2011 13:58:59 GMT+0700 (ICT)

ดีมาก

ดง
IP: xxx.53.205.154
เขียนเมื่อ Mon Feb 28 2011 19:00:20 GMT+0700 (ICT)

คำคล้องจองที่มี2พยางค์มีน้อยจังเลย

น้องฝน
IP: xxx.206.122.18
เขียนเมื่อ Tue Mar 08 2011 18:19:40 GMT+0700 (ICT)

ชอบมากค่ะ

กหดกหด
IP: xxx.121.165.99
เขียนเมื่อ Wed Mar 09 2011 17:18:10 GMT+0700 (ICT)

123156456465456ด4เกดเดกเดกเดกเดกเ

คนกลางดอน
IP: xxx.206.129.73
เขียนเมื่อ Tue Mar 22 2011 19:51:35 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณสำหรับแหล่งเรียนรู้เพื่อให้ได้หาข้อมูลเพิ่มเติมนะครับ

ตองสี่
IP: xxx.207.33.226
เขียนเมื่อ Fri Mar 25 2011 21:40:59 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณค่ะที่แบ่งปันความรู้

เบว
IP: xxx.84.109.212
เขียนเมื่อ Thu Apr 07 2011 20:42:38 GMT+0700 (ICT)

คำคล้องจอง...ของคนไทย...ให้สืบสาน...

ไม่รุ
IP: xxx.26.244.182
เขียนเมื่อ Mon Jun 06 2011 21:22:23 GMT+0700 (ICT)

ดีมากๆค่ะ

แต่เนื้อหาน้อยไปจริงๆ

อยากได้คำคล้องจองที่ติดต่อกัน 10 คำอ่ะค่ะ

ช่วยหน่อยนะคะ :)

Iอ้ไก่อ่Ou™
เขียนเมื่อ Tue Jun 07 2011 20:07:23 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณทุกกำลังใจ สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้จากบล็อกของคุณครูนิสา วงศ์คามรัตนภูมิ

โรงเรียนกงไกรลาศวิทยา อำเภอกงไกรลาศ จังหวัดสุโขทัย

สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุโขทัย เขต 1

ตาม URL. นี้ครับ

http://www.gotoknow.org/blog/nisawong/392713

คนสวยต้องรวยต้องเก่ง
IP: xxx.52.57.170
เขียนเมื่อ Mon Jun 20 2011 19:48:10 GMT+0700 (ICT)

แต่งได้ดีมากคะ

คนสวยต้องรวยต้องเก่ง
IP: xxx.52.57.170
เขียนเมื่อ Mon Jun 20 2011 19:51:04 GMT+0700 (ICT)

เก่ง ๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ

มาก ๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ

เลย ๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ

คะ ๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ

ชิมิ

ชิมิ

ละ

หมิว
IP: xxx.27.182.139
เขียนเมื่อ Wed Jul 06 2011 18:26:32 GMT+0700 (ICT)

ไม่เห็นคล้องจองเลย

แนนนี่
IP: xxx.26.80.43
เขียนเมื่อ Thu Aug 04 2011 18:07:20 GMT+0700 (ICT)

เพราะคะ

snack
IP: xxx.172.240.22
เขียนเมื่อ Tue Aug 16 2011 18:52:31 GMT+0700 (ICT)

^0^

เก้า
IP: xxx.93.196.35
เขียนเมื่อ Thu Nov 03 2011 13:29:13 GMT+0700 (ICT)

เพราะมากครับ

ยาว
IP: xxx.93.196.35
เขียนเมื่อ Mon Nov 14 2011 11:15:43 GMT+0700 (ICT)

ีนี่บยนข

ภัทร์กมล
IP: xxx.24.47.69
เขียนเมื่อ Sun Feb 26 2012 14:39:05 GMT+0700 (ICT)

คำคล้องจ้องน่ารู้ น่าจำนะคะ

ศิริรัตน์
IP: xxx.7.173.202
เขียนเมื่อ Mon Dec 17 2012 17:47:55 GMT+0700 (ICT)

 ช่วยทีค่คุนครูห่ายนู๋แต่งคำคล้องจอง 4กลุ่มคำ ต้นอันดับแรก ฉันชื่อศิริรัตน์ ต่อปายจ่เขียนว่าอะไรอีกหรค่หนูคิดม่ออก

มนัญชญา
IP: xxx.207.123.230
เขียนเมื่อ Tue Dec 18 2012 20:49:08 GMT+0700 (ICT)

จะได้มีความรู้อีกมากๆๆเลย

( 3

Ooส๊แกน้อยoO
IP: xxx.206.6.90
เขียนเมื่อ Wed Jan 09 2013 19:11:46 GMT+0700 (ICT)

d60

Ooส๊แกน้อยoO
IP: xxx.206.6.90
เขียนเมื่อ Wed Jan 09 2013 19:12:25 GMT+0700 (ICT)

ใช้เลยน้อง

ชาช่า
IP: xxx.100.35.153
เขียนเมื่อ Wed Jan 16 2013 08:20:17 GMT+0700 (ICT)

dมากค่ะ


น้ำ
IP: xxx.206.133.41
เขียนเมื่อ Thu Feb 21 2013 10:56:48 GMT+0700 (ICT)

สุดยอด

น้ำ
IP: xxx.206.133.41
เขียนเมื่อ Thu Feb 21 2013 11:02:12 GMT+0700 (ICT)

มากๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆเลยๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆค่ะๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ

ก้อย
IP: xxx.206.133.41
เขียนเมื่อ Thu Feb 21 2013 11:04:27 GMT+0700 (ICT)

ถูกใจจัง

พิมพ์ชนก ลือวิเศษไพบูลย์
IP: xxx.122.176.24
เขียนเมื่อ Sun Jun 02 2013 19:51:22 GMT+0700 (ICT)

เอ่อ....ใบเฟิร์นคิดว่าคำพวกนี้มีประโยชน์มากๆค่ะ มีความรู้สาระเนื้อหาครบถ้วนดีค่ะ 

ขอบคุณนะค่ะ

เก่งมาก
IP: xxx.207.65.216
เขียนเมื่อ Tue Aug 20 2013 20:44:45 GMT+0700 (ICT)

เก่งมาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาก

 

คนที่สวยมาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาก
IP: xxx.207.65.216
เขียนเมื่อ Tue Aug 20 2013 20:47:13 GMT+0700 (ICT)

เก่งมาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาาก

 

รี
IP: xxx.42.75.32
เขียนเมื่อ Mon Sep 23 2013 19:30:39 GMT+0700 (ICT)
  • น่ารัก   >o< 55555555
อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
ใส่รูปหรือไฟล์