การดูแลแผลเท้าเบาหวานด้วย CNPG;RNAO

 Nursing Best Practice Guideline: RNAO 2005 

โดยทั่วไปเจ้าหน้าที่สุขภาพมักเข้าใจว่าแผลเบาหวานทุกชนิดมีวิธีการดูแลและทำแผลเหมือนกัน แผลเท้าเบาหวานจึงไม่ได้รับการดูแลอย่างถูกต้องทำให้โอกาสที่แผลเหล่านี้จะหายมีน้อย และในบางครั้งแผลนั้นเกิดการลุกลาม..ส่งผลให้ท้ายสุดแล้วผู้ป่วยอาจเสียเท้าหรือขา..ทำให้คุณภาพชีวิตลดลง

ดังนั้น วันนี้ผู้เขียนจึงขอแนะนำแนวปฏิบัติการพยาบาลในการจัดการแผลเท้าเบาหวานซึ่งเป็น Nursing Best Practice Guideline ของ RNAO(Registered Nurses Association of Ontario) ดังนี้ ค่ะ

 

Nursing Best Practice Guideline: RNAO 2005

 ข้อเสนอแนะ(recommendations)

ระดับของหลักฐาน                 (level of evidence)

ข้อเสนอแนะในการปฏิบัติ

เสริมพลังและให้ความรู้ผู้ป่วย

(patient Empowerment and Education)    

1.0 ผู้ป่วยเท้าเบาหวานทุกคน หรือผู้ดูแล ควรจะเข้าใจเงื่อนไขและแหล่งสนับสนุนของตัวเอง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ การจัดการเบาหวาน และการดูแลแผล ของตนเอง

 ।a

1.1 การให้ความรู้ เป็นเรื่องจำเป็น สำหรับการจัดการตนเองของผู้ป่วยเบาหวาน และการป้องกันหรือลดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ

IV

1.2 การให้ความรู้ ขึ้นกับความต้องการของแต่ละบุคคล ปัจจัยเสี่ยง สภาพแผล  ความเป็นไปได้ และโอกาสหายของแผล

IV

การประเมินแบบองค์รวม (Holistic Assessment) 

 Vascular status

 Infection

 Neuropathy    

Foot deformity and Pressure

2.0 บันทึกประวัติการเจ็บป่วยที่สมบูรณ์ รวมทั้งการจัดการเบาหวาน การแพ้ การใช้ยา การตรวจร่างกาย การทำหน้าที่ของส่วนต่างๆของร่างกาย(เช่น หลอดเลือด การติดเชื้อ หนังหนา เส้นประสาทเสื่อม เท้าผิดรูป การลงน้ำหนักกดทับ แผล   

Ib-IV

2.1 ประเมินอวัยวะส่วนปลายทั้งสองข้างเพื่อดูการไหลเวียนเลือด และการวินิจฉัยที่เหมาะสม

IIb-IV

2.2 ประเมินอาการและอาการแสดงของการติดเชื้อ ในผู้ป่วยเท้าเบาหวานทุกคน เพื่อการวินิจฉัย และให้การรักษาที่เหมาะสม

IIa

2.3 วินิจฉัยเส้นประสาทส่วนปลาย โดยประเมินการรับสัมผัส การเปลี่ยนแปลงการเคลื่อนไหว   

II-IV

2.4 ประเมินการกดทับของเท้า การผิดรูป  การเดิน รองเท้าและอุปกรณ์เสริม ความสะดวกและความเหมาะสม

।a -IV

Foot ulcer Assessment

 

 

3.0 บรรยายและบันทึกลักษณะของแผล

IV

3.1 ระบุตำแหน่ง ความยาว  ความกว้าง ความลึก และชนิดของแผล

।a -IV

3.2 ประเมินขอบแผล หนอง กลิ่นเหม็น และผิวหนังรอบๆแผล

IV

Goals  of care

(เป้าหมายการดูแล) 

4.0 การกำหนดเป้าหมาย ขึ้นกับข้อค้นพบทางคลินิก ความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญ และความยินยอมของผู้ป่วย

IV

4.1 ตรวจสอบความเป็นไปได้หรือโอกาสที่แผลจะหาย

IV

4.2 พัฒนาเป้าหมายร่วมกันทั้งผู้ป่วยและทีมสุขภาพ

IV

Management (การจัดการ)

Systemic factor

Local factor

Extrinsic Factors

Non-healing diabetic

Foot wound   

5.0 ระบุปัจจัยภายนอกและภายใน ที่สามารถสนับสนุนการหายของแผล

IV

5.1 แก้ไขปัจจัยและปัจจัยร่วมซึ่งอาจรบกวนหรือ กระทบการหายของแผล

IV

5.2 จัดให้มีการดูแลแผลที่เฉพาะ เช่น การตกแต่งแผล ควบคุมการติดเชื้อ และให้ความชุมชื้นแผล

Ia-III

5.3 จัดให้ มีการกระจายแรงเพื่อลดการกดทับของแผล

IIa

5.4 ประเมินผล และเลือกการรักษาสำหรับแผลที่รักษาไม่หาย

                IV

Evaluation 

Reassess 

Other therapies

6.0 ประเมินผลกระทบ และประสิทธิภาพของแผนการรักษา

                IV

6.1 ประเมินซ้ำ ปัจจัยอื่นๆเพิ่ม ในกรณีที่แผลไม่หายในเวลาที่คาดไว้

                 III-IV

6.2 พิจารณาใช้ ตัวแทนทางชีวภาพ  การรักษาเพิ่มเติม  และหรือการผ่าตัด ถ้าการหายของแผลไม่เป็นไปตามที่คาดไว้  ทบทวนตัวช่วยแต่ละข้อเสนอแนะ

 Ia-IV

จากแนวปฏิบัติดังกล่าว ร่วมกับประสบการณ์ในการดูแลแผลเท้าเบาหวาน ผู้เขียนเห็นว่า การให้ความรู้ สำคัญอย่างยิ่งสำหรับผู้ป่วย  ทุกครั้งที่ผู้ป่วยมาล้างแผล พยาบาลควรเน้นย้ำ ข้อควรปฏิบัติ เช่น งดบุหรี่ งดเหล้า ลดการเดินหรือถ้าจำเป็นให้เดินโดยไม่ลงน้ำหนัก (ใช้ไม้ค้ำยัน) ที่สำคัญคือ ให้กำลังใจค่ะ เพราะแผลเบาหวานแม้เพียงเล็กน้อย แต่ต้องใช้เวลาในการเยียวยา( healing) นานกว่าแผลปกติค่ะ ไม่ควรตำหนิผู้ป่วย เพราะอาจทำให้ผู้ป่วยขาดการดูแล ล้างแผลที่ต่อเนื่อง ..

ตัวอย่างเช่น ..

แผลหลังตกแต่งแล้ว..

ผู้ป่วยรายนี้ท่านเป็นข้าราชการครูที่เกษียนราชการแล้วค่ะ ท่านเดินลงน้ำแล้วเหยียบหอย มีแผลเน่าตาย ซึ่งถ้าเป็นคนทั่วไปที่ไม่เป็นโรคเบาหวาน แผลอาจไม่รุนแรงขนาดนี้ค่ะ..และหลังจากแพทย์ได้ตกแต่งแผลแล้ว ( Debridement) จำหน่ายผู้ป่วย ให้กลับไปทำแผลที่สถานีอนามัยใกล้บ้าน แต่ด้วยความกังวลใจ กลัวจะถูกตัดขา (ผู้ป่วยบอกว่าถึงตายก็ไม่ยอมตัดขา)ผู้ป่วยจึงมาล้างแผลที่หน่วยงานของผู้เขียน ..ดูแลตามแนวทางของ RNAO.. กระทั่งแผลดีขึ้น ดังภาพ 

                                            หลังให้การดูแล 3 สัปดาห์..ผู้ป่วยไปล้างแผลต่อที่สถานีอนามัยใกล้บ้าน เมื่อวานนี้ผู้เขียนโทรติดตาม ประเมินผล ทราบว่าแผลแห้งดี ใกล้หายเป็นปกติแล้ว ดีใจด้วยค่ะ ..

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

 คำสำคัญ (keywords): dm apn แผลเบาหวาน dm foot cnpg rnao 
 หมายเลขบันทึก: 316432
 เขียน:  
 ความเห็น: 16  อ่าน: คลิก 
 สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน
 แจ้งลบ
 
 แจ้งลบ

ความเห็น

แก้ว..อุบล จ๋วงพานิช
เขียนเมื่อ Fri Nov 27 2009 06:10:43 GMT+0700 (ICT)

http://gotoknow.org/blog/nurseanaesthqa/316424

ลองไปอ่านการดูแลแผลโดยเติมจิตวิญญาณของเราเข้าไปด้วยนะคะ

...งานของแพทย์ พยาบาลได้ใกล้ชิดกับโอกาสนี้มากกว่าคนอื่นๆ เรื่องราวของคนไข้ เบื้องหลังของคนไข้...เขามีฝัน เรามีโอกาสเชื่อมความฝันของเขาให้เป็นความจริงได้... เรื่องเหล่านี้มันมักเกิดขึ้นทุกวัน ทุกเตียงคนไข้ ตัวอย่างเช่น การดูแลแผลเบาหวานที่เท้าหรือที่ตา retinopathy หากมองต่อไปว่า ถ้าแผลของเขาหาย เขาสามารถกลับไปเดินเล่นบนชายหาดได้ หรือ กลับไปมองเห็นลูกหลานของเขาได้อีก เขากลับไปใช้ชีวิตกับครอบครัวของเขาได้ สานฝันของเขาให้เป็นจริง...

 

ครูโย่ง
เขียนเมื่อ Fri Nov 27 2009 09:04:16 GMT+0700 (ICT)

แวะมาศึกษาครับ

แผลน่ากลัวมากเลยครับพี่

ถ้าเรารู้วิธีการดูแล คนไข้ก็สบายใจใช่ไหมครับ

ขอบคุณสำหรับความรู้ดี ๆ ครับผม

ขจิต ฝอยทอง
เขียนเมื่อ Fri Nov 27 2009 09:10:06 GMT+0700 (ICT)
  • เห็นแผลแล้วน่ากลัวนะครับพี่
  • มาบอกพี่ว่า
  • ตอนนี้วิ่งเล่นเล่นบอล
  • รอบเอวลดแล้ว
  • ฮ่าๆๆๆ
  • ขอเอาภาพนี้ส่งไปให้ผู้ทำเรื่องเบาหวานนะครับ
ลดาวัลย์
เขียนเมื่อ Fri Nov 27 2009 10:31:58 GMT+0700 (ICT)

P
เป็นเช่นนั้นจริงๆค่ะ
ผู้ป่วยชายรายหนึ่งเป็นแผลเท้าเบาหวานต้องหยุดงานก่อสร้างเกือบ 4 เดือน
ขาดรายได้วันละ 350 บาท..พอแผลใกล้จะหาย เขาก็รีบไปทำงานค่ะ
ปัจจุบันแผลหายดีแล้ว  ดาก็รู้สึกดี..ขั้นดีถึงดีมากค่ะ..คิดเป็นตัวเลขไม่ได้ ค่ะ
ขอบคุณค่ะ

 

ลดาวัลย์
เขียนเมื่อ Fri Nov 27 2009 10:39:24 GMT+0700 (ICT)

P อีกนิดค่ะพี่แก้ว..

สำหรับคนอิสานแล้ว..ดาไม่ค่อยห่วงเรื่อง จะไปเดินชายหาดค่ะ

ดาห่วงว่า ถ้าเขาทำงานไม่ได้ จะมีอีกกี่คนที่ต้องเดือดร้อน หรือเป็นภาระ คะ

มีผู้ป่วยอีกรายหนึ่ง เขาไม่ยอมถูกตัดขาง่ายๆ เพราะ เขาไม่มีคนดูแลแม่ค่ะ

อยู่ระหว่างการดูแลค่ะ แล้วจะเล่าให้ฟังค่ะ

วอญ่า-ผู้เฒ่า-natachoei--
เขียนเมื่อ Fri Nov 27 2009 15:17:48 GMT+0700 (ICT)

สวัสดรครับคุณ ลดา อ่านเรื่องนี้แล้ว ต้องนำไปคุยต่อกับทีมเบาหวานแล้วครับ

วอญ่า-ผู้เฒ่า-natachoei--
เขียนเมื่อ Fri Nov 27 2009 15:18:13 GMT+0700 (ICT)

สวัสดรครับคุณ ลดา อ่านเรื่องนี้แล้ว ต้องนำไปคุยต่อกับทีมเบาหวานแล้วครับ

วอญ่า-ผู้เฒ่า-natachoei--
เขียนเมื่อ Fri Nov 27 2009 15:19:48 GMT+0700 (ICT)

สวัสดรครับคุณ ลดา อ่านเรื่องนี้แล้ว ต้องนำไปคุยต่อกับทีมเบาหวานแล้วครับ

ลดาวัลย์
เขียนเมื่อ Fri Nov 27 2009 17:40:27 GMT+0700 (ICT)

P ท่านวอญ่า ..ทำไมมาตั้ง 3 รอบ ค่ะ..เกรงว่าจะไม่ถึงขอนแก่นหรือไร??คะ

ลดาวัลย์
เขียนเมื่อ Sat Nov 28 2009 04:29:04 GMT+0700 (ICT)

P ครูโย่ง..หน้าตาดีกว่าเดิม..

แผลน่ากลัวค่ะ..แต่คนบางคนน่ากลัวมากกว่าแผล..นะสิบอกให่

ซำบายดี..ค่ะ

ลดาวัลย์
เขียนเมื่อ Sat Nov 28 2009 04:38:32 GMT+0700 (ICT)

P
อาจารย์ ขจิต ฝอยทอง
ดีนะคะที่วิ่งเล่นบอล..ถ้านั่งเล่น..นอนเล่นเมื่อไหร่..จนแน่ๆค่ะ
ขอให้สุขภาพดีค่ะ
เบดูอิน
เขียนเมื่อ Sun Nov 29 2009 07:38:47 GMT+0700 (ICT)

เป็นความรู้ที่ดีมากๆครับ

ลดาวัลย์
เขียนเมื่อ Sun Nov 29 2009 08:19:52 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณท่านเบดูอิน ..

ช่วยถ่ายทอดในงานของท่านด้วยจะเกิดประโยชน์อย่างยิ่งๆค่ะ

นายประจักษ์ ปานอินทร์
เขียนเมื่อ Tue Dec 01 2009 21:04:06 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีครับ คุณลดา

  • กลัวมากโรคเบาหวานเพราะเคยได้ยินแบบนี้บ่อยๆ
  • บางรายติดเชื้อรุนแรงถึงตัดขาก็มี
  • ผมต้องกินหวานน้อยๆใช่ไหมครับ ถึงจะไม่เป็น
  • ขอบพระคุณคุณหมอมากครับ
  • ที่ไปเยี่ยมให้กำลังใจ
  • พวกเราทุกคนดีใจมากที่คุณน้าไม่ได้เป็นถุงลม
  • เลยต้องขอบพื้นที่ตรงนี้ขอบพระคุณสถาบันโรคทรวงอก
  • และที่สำคัญเป็นการแบ่งปันประสบการณ์สำคัญของชีวิต
  • คุณหมอสบายดีนะครับ โชคดี
สุภาณี แสงกระจ่าง
IP: xxx.8.252.118
เขียนเมื่อ Wed May 25 2011 09:48:02 GMT+0700 (ICT)

กำลังศึกษาเกี่ยวกับแผลเบาหวานแต่ก็ยังไม่เข้าใจเรื่องแผลอยู่ดี เราจะใช้เครื่องมืออะไรวัดค่ะว่าแผลแบบไหนกี่วันจะหาย (ส่วนใหญ่เจอคนไข้ถามว่าเมื่อไร่จะหาย)ล องหาดูก็จะเจอแต่เครื่องมือประเมินการหายของแผลกดทับ สามารถใช้ด้วยกันได้หรือเปล่าค่ะ อยากศึกษาให้เข้าใจมากกว่านี้แต่ไม่รู้จะเริ่มจากไหนก่อนดีค่ะ รบกวนแนะนำด้วยค่ะ ขอบคุณค่ะ

ลดาวัลย์
เขียนเมื่อ Thu Aug 25 2011 13:20:51 GMT+0700 (ICT)

คุณสุภาณี

ขออภัยที่ตอบช้ามากกกกกก

อัตราการหายของแผลเบาหวาน ขึ้นกับชนิดของแผลค่ะ

แผลเบาหวานมี 3 แบบ ค่ะ (อ่านในบันทึกได้ ค่ะ)

โดยทั่วไปอัตราการหายของแผล คือ 1 mm/สัปดาห์ ค่ะ

คือว่า ถ้าแผลมีความกว้าง 1 cm =10 mm = 10 สัปดาห์ หรือ ประมาณ 2 เดือนครึ่ง ค่ะ

ทั้งนี้ แผล ขาดเลือด และ แผลประสาทเสื่อม จะหาย ช้ามาก ค่ะ

กรณี แผลขาดเลือด ควรพิจารณาให้ผู้ป่วยได้รับการประเมินเส้นเลือด การไหลเวียนเลือด ถ้าไม่ดี

ควรส่งผู้ป่วยพบแพทย์ เพื่อแก้ไข เส้นเลือด (Angioplasty) ซึ่งจะช่วยให้แผลเท้าเบาหวาน หายเร็วขึ้น ค่ะ

 อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
 ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
 ใส่รูปหรือไฟล์
 
บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า