มัทนะพาธา

                           

มัทนะพาธา

      มัทนะพาธาเป็นบทละครพูดคำฉันท์มี ๕ องก์  พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชนิพนธ์เมื่อ พ.ศ. ๒๔๖๖  โดยทรงคิดโครงเรื่องขึ้นเองให้ดูประหนึ่งเป็นวรรณคดีสันสกฤต 

          
         คำว่า "มัทนะพาธา" แปลว่าความเจ็บปวดหรือความเดือดร้อนแห่งความรัก  บทละครพูดคำฉันท์เรื่องนี้ได้ชื่อว่าเป็นตำนานแห่งดอกกุหลาบ 

         จุดมุ่งหมายของการทรงพระราชนิพนธ์เพียงเพื่อให้เป็นหนังสืออ่านกวีนิพนธ์เท่านั้น  แต่ภายหลังมีผู้นำไปแสดงละครด้วย  หนังสือเล่มนี้ได้ทรงแปลเป็นภาษาอังกฤษ  แต่ไม่ทันเสร็จก็สวรรคตเสียก่อน

ลักษณะการแต่ง 
        เป็นบทละครพูดคำฉันท์  ประกอบด้วยคำประพันธ์ประเภทกาพย์  มีทั้งกาพย์ยานี ๑๑ กาพย์ฉบัง ๑๖ และกาพย์สุรางคนางค์ ๒๘ และมีคำประพันธ์ประเภทฉันท์รวม ๒๑ ชนิด

เนื้อเรื่อง
         สุเทษณ์เทพบุตรหลงรักนางฟ้าชื่อมัทนาแต่นางไม่รักตอบ  เพราะอดีตชาติสุเทษณ์เทพบุตรได้เคยยกกองทัพไปทำลายบ้านเมืองของนางและจับพระบิดาของนางประหาร  เมื่อนางมัทนาปฏิเสธความรัก สุเทษณ์จึงสาปให้นางไปเกิดเป็นดอกกุพชะกะ (ดอกกุหลาบ)  ในคืนวันเพ็ญจึงกลายร่างเป็นคนได้เพียงหนึ่งราตรี  และเมื่อเกิดความรักบุรุษใดจึงจะไม่กลายเป็นดอกกุพชะกะอีก  แต่จะได้รับความทุกข์ทรมานจากความรัก  นางมัทนาจึงจุติมาเกิดเป็นต้นกุพชะกะในโลกมนุษย์   ฤๅษีกาละทรรศินมาพบจึงนำมาไว้ในอาศรม  นางมัทนาจะอยู่ปรนนิบัติพระฤๅษีเยี่ยงบิดาทุกคืนวันเพ็ญ
         ต่อมาท้าวชัยเสนเสด็จประพาสป่ามาพบนางมัทนาจึงเกิดความรัก ได้ขอนางมัทนาต่อพระฤาษี   พระฤๅษีจึงจัดพิธีอภิเษกสมรสให้  นางจัณฑีมเหสีเอกเกิดความหึงหวง  จึงให้พระบิดายกกองทัพมาชิงเมือง  ท้าวชัยเสนออกรบ  ระหว่างนั้นนางจัณฑีทำอุบายให้ท้าวชัยเสนเข้าพระทัยผิดว่านางมัทนารักกับศุภางค์ทหารเอก  จึงรับสั่งให้นำไปประหารชีวิต  แต่พราหมณ์โสมทัตได้ปล่อยนางมัทนาไป  นางมัทนาได้รับความทุกข์ทรมานจากความรัก  จึงทำพิธีขอพรต่อสุเทษณ์เทพบุตร  สุเทษณ์ขอความรักกับนางอีกครั้งแต่นางก็ยังยืนยันปฏิเสธความรักของสุเทษณ์  จึงถูกสาปให้เป็นต้นกุพชะกะตลอดไป  ต่อมาท้าวชัยเสนทรงทราบความจริงจึงออกติดตาม  ได้พบแต่ต้นกุพชะกะจึงนำมาไว้ในพระราชวัง  พระฤาษีกาละทรรศินให้พรให้ต้นกุพชะกะดำรงอยู่ในโลกนี้สืบไปและเป็นดอกไม้ที่ใช้แสดงถึงความรักที่หญิงชายจะมอบให้แก่กัน

ตัวอย่าง
พระฤๅษีกาละทรรศิน    ความรักเหมือนโรคา  บันดาลตาให้มืดมน
                             ไม่ยินและไม่ยล                อุปะสัคคะใดใด
                             ความรักเหมือนโคถึก        กำลังคึกผิขังไว้
                             ก็โลดจากคอกไป             บ ยอมอยู่ ณ ที่ขัง

นางมัทนา                   โอ้ว่าประหลาดใจ   ละไฉนนะเป็นฉะนี้
                             แต่ไรก็ไม่มี                 มะนะนึกระเหระหน
                             ไม่เคยจะนึกเชื่อ         รตินั้นจะสัปดน
                             มาสู่ ณ ใจตน             และจะต้องระทมระทวย
                             เมื่อก่อนสิชายรัก         ก็มิพักจะเออจะอวย
                             อวดดีและอวดด้วย      บมิเคยจะลุ่มจะหลง

สำนวนโวหาร
 แต่งด้วยคำฉันท์ที่ไพเราะ  ใช้คำเหมาะแก่ท้องเรื่อง  การบรรยายดี  ก่อให้เกิดความซาบซึ้งกินใจ

คุณค่าของหนังสือ
๑. เป็นหนังสือที่ได้รับการยกย่องจากวรรณคดีสโมสรว่าเป็นหนังสือดี  ดังประกาศนียบัตรของ
วรรณคดีสโมสรที่ให้หนังสือเล่มนี้ว่า "ในทางภาษาซึ่งทรงปรุงชื่อตัวละครและภูมิประเทศถูกต้องตามยุคแห่งภารตวรรษอันจำนงให้เป็นตัวเรื่องนับว่ารูปเรื่องปรุงดี  แต่งได้ด้วยพระปรีชาและสุตาญาณอันกว้างขวาง  สมควรจะยกย่อง"
๒. เนื้อเรื่องสนุก ก่อให้เกิดอารมณ์สะเทือนใจแก่ผู้อ่าน มีคำพูดที่เป็นคารมคมคายและเป็นคติ

 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

 หมายเลขบันทึก: 288685
 เขียน:  
 ความเห็น: 14  อ่าน: คลิก 
 สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-อนุญาตแบบเดียวกัน
 แจ้งลบ
 
 แจ้งลบ

ความเห็น

นักเรียนม.5
IP: xxx.121.16.192
เขียนเมื่อ Thu Aug 27 2009 09:51:51 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณครูแป๊วมากค่ะ

กำลังต้องการข้อมูลไปทำงานส่งอาจารย์พอดี

วิศรุต 6/6
IP: xxx.121.46.44
เขียนเมื่อ Thu Aug 27 2009 19:29:34 GMT+0700 (ICT)

อ๋อ เรียนเเล้วครับบบบ

ยังจำเนื้อเรื่องได้ครับบบบ

สงสารนางเอกมากกกก

T^T

วาศิณี วิลาวรรณ
IP: xxx.121.19.5
เขียนเมื่อ Fri Aug 28 2009 12:43:37 GMT+0700 (ICT)

เรื่องมัทนะพาธา เป็นเรื่องที่หน้าอ่านอย่างยิ่ง

สุดารัตน์ บุญเรือง
IP: xxx.172.120.86
เขียนเมื่อ Mon Aug 31 2009 19:51:09 GMT+0700 (ICT)

สนุกมากเลยคะ ชอบมากเรื่องนี้

IP: xxx.121.27.230
เขียนเมื่อ Sun Feb 28 2010 22:20:20 GMT+0700 (ICT)

นางสาวสุบุษยา ม.6/2 เลขที่28 อ่านแล้วนะคะ

ชื่นจิต
IP: xxx.25.144.111
เขียนเมื่อ Fri Jul 16 2010 13:46:57 GMT+0700 (ICT)

คุณครูคะ ลูกสาวอยากอ่านฉบับที่แปลเป็นภาษาอังกฤษ คุณครูพอจะทราบมั๊ยคะว่าต้องไปหาอ่านที่ไหน

ครูแป๊ว กัลยาณี
เขียนเมื่อ Fri Jul 23 2010 15:58:04 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีค่ะ  คุณชื่นจิต

   อยากให้ลูกสาวได้อ่านฉบับภาษาอังกฤษสมใจค่ะ  แต่จนใจจริง ๆ ค่ะ ที่ห้องสมุดของครูแป๊วไม่มี  ขอแนะนำให้ไปค้นคว้าที่หอวชิราวุธานุสรณ์  ข้างหอสมุดแห่งชาติค่ะ  ที่นั่นเป็นที่รวบรวมผลงานพระราชนิพนธ์ทั้งหมดของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว 

Dr.aon
เขียนเมื่อ Wed Sep 01 2010 19:07:59 GMT+0700 (ICT)

แวะมาเยี่ยมบล็อกที่มีคนชมมากๆๆๆๆๆๆๆ

ครูแป๊ว...เรตติ้งดี..เนอะ..

ครูแป๊ว กัลยาณี
เขียนเมื่อ Fri Sep 10 2010 09:37:24 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีค่ะ Ico32  เฉลิมศรี ขจรวงศ์วัฒนา

  ขอบคุณมากค่ะที่เข้ามาเยี่ยมเยือนหลังจากหายไปเสียนาน  คิดถึงนะคะ

milk
IP: xxx.120.60.148
เขียนเมื่อ Thu Sep 16 2010 16:39:06 GMT+0700 (ICT)

ครูแป๊วค่ะ หนูอยากทราบว่า องค์พระศจี เป็นชายาของพระอินทร์หรือพระอิทรวนค่ะ

วิวาห์
IP: xxx.175.5.58
เขียนเมื่อ Thu Dec 02 2010 16:39:30 GMT+0700 (ICT)

ได้ความรู้เพิ่มเยอะเลยครับ

IP: xxx.19.65.159
เขียนเมื่อ Fri Dec 31 2010 11:06:05 GMT+0700 (ICT)

ไม่ดี

tubtib
IP: xxx.173.108.218
เขียนเมื่อ Wed Jul 20 2011 21:06:01 GMT+0700 (ICT)

อยากได้ข้อมูลอ้างอิงค่ะ

เฟินญู่*
IP: xxx.49.232.154
เขียนเมื่อ Tue Aug 30 2011 22:26:31 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณมากค่ะครูแป๊ว

เฟินญู่ กำลังทำงานส่งครูพอดีเลย

<3 <3 <3

 อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
 ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
 ใส่รูปหรือไฟล์
 
บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า