การปรับปรุงดินทราย

 การปรับปรุงดินทราย 

ดินทรายเป็นดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ของแร่ธาตุในดินต่ำ มีความเป็นกรด อุ้มน้ำน้อย รากพืชหรือต้นไม้แผ่ขยายชอนไชเพื่อหาอาหารมาเลี้ยงลำต้นได้น้อย ทำให้พืชที่ปลูกในพื้นที่นี้ไม่เจริญงอกงามตามที่ควรจะเป็นเป็นข้อมูลคร่าวๆเท่าที่ผมมีความรู้มา ดังนั้นหลักการที่จะปรับปรุงคุณภาพของดินทรายให้ดีขึ้นคือ

  1. การเพิ่มความอุ้มน้ำให้แก่ดิน อันได้แก่การเติมอินทรีย์วัตถุให้แก่ดินเศษวัชพืช แกลบดิบ หรือแกลบเผาหรือพวกโพลีเมอร์บางชนิด
  2. เพิ่มช่องว่างในดินเพื่อให้อากาศถ่ายเทสะดวก คือการพรวนดินให้อนูของดินที่จับกับแน่นให้อากาศสามารถแทรกตัวในดินได้ดี การปลูกแฝกก็เป็นวิธีเพิ่มช่องว่างในดินด้วยเหมือนกันเพราะรากของแฝกมีระบบรากยาว บางคนถามว่า อ้าวแล้วทำไมไม่ปลูกหญ้าคาหล่ะ ก็หญ้าคามันแตกหน่อแผ่ขยายจนควบคลุมยากสิครับ
  3. ลดการระเหยของน้ำในดินโดยใช้วัสดุคลุมดินหรือพืชคลุมดินตะกูลถั่ว
  4. ลดการชะล้างหน้าดินในพื้นที่ลาดเอียงในหน้าฝน การไถพรวนยกร่องแนวขวางกับความลาดเอียง

โดยหลักการทั้ง4ข้อนี้จากทดลองในพื้นที่ของผมมีพื้นที่ 5 ไร่กว่าๆ เป็นพื้นที่ปลูกยางโดยต้นยางมีอายุประมาณ 8 เดือน ปัญหาที่พบคือดินไม่อุ้มน้ำ ต้นแคระแกรนดินแน่นผมจึงทำการพรวนดินโดยใช้จอบบ้าง เสียมบ้าง(อย่าลืมนะครับว่าการใช้แรงงานคน 1 คนไม่ควรเิกินพื้นที่ 5 ไร่ สบายสบาย ก็ 3 ไร่ต่อคนทำงานใน weekend เสาร์-อาทิตย์) ผมไม่แนะนำให้ใช้รถไถพรวนเพราะจะทำให้หน้าดินถูกชะล้างง่ายขึ้นพื้นที่ผมถูกเซาะเป็นลำห้วยเลยครับ หลังจากพรวนรอบรอบต้นก็ใช้ขี้วัว-ควาย 1 กระสอบผมใช้ได้ 4 -5 ต้นคลุกเคล้ากับดิน ถ้ามีแกลบดิบยิ่งดีใหญ่ทำให้ดินโปร่งดี ในหน้าแล้งนี้ไม่ควรดายหญ้าจนเห็นพื้นดินนะครับเพราะทำให้ดินแห้งยิ่งขึ้น หาวัสดุคลุมรอบโคนต้นประมาณ 1เมตรปล่อยช่องว่างบริเวรโคนต้นประมาณ 5-10 เซนติเมตรเพื่อเป็นช่องว่างในการรดน้ำวัสดุที่แนะนำและให้ผลดีที่สุดคือ ฟางข้าวเพราะสังเกตุต้นที่คลุมด้วยฟางข้าวนั้นใบลำต้นงามขึ้นจนผิดหูผิดตาส่วนต่างกับพวกที่ไม่ได้คลุมรอบโคนต้นเลย และวัสดุที่หาง่ายคือใบไม้ครับใบอะไรก็ได้ เสาร์-อาทิืตย์เวลาผมขับรถไปดูแลสวน (ประมาณ 40 กม.หนีความวุ่นวายของสังคมเมือง) ก็เก็บใบไม้ที่บ้านพักส่วนใหญ่เป็นใบหูกวาง ครั้งละ 3 กระสอบปุ๋ย(ผมไม่มีรถปิคอัพอย่างเกษตรกรคนอื่นเรียกว่าเห็นใบอะไรผมขนไปเทในสวนผมหมดเศษหญ้าที่กรมทางตัดไว้ก็หมายตาไว้ ได้ผลครับจากดินแห้งแหงแก๋สีขาวซีดทรายเป็นเม็ดๆ ก็ชุ่มสีคล้ำอุ้มน้ำดีขึ้นเยอะเลย ตอนนี้กำลังหาพืชคลุมดินเล็งไว้คือถั่วลิสงจะปลูกระหว่างร่องยางพอได้เงินเนื่องจากเป็นพืชที่ให้ผลผลิตระยะสั้นด้วย ขายง่ายคนส่วนใหญ่ซื้อไปแกล้มเหล้าดีนัก ส่วนการปลูกหญ้าแฝกแถวนี้หายากผมดูแล้วไม่ค่อยเป็นรูปธรรมโดยความเป็นจริงแล้วเห็นแต่ในแปลงสาธิตของราชการ

กล่าวโดยสรุปการนำวัสดุธรรมชาติเช่นปุ๋ยคอกเศษหญ้าใบไ้ม้แห้งกิ่งไม้เล็กๆ ก็โยนเข้าโคนต้นไม้ว่างๆก็หา EM น้ำรดที นี่และครับวิธีการของผมลองดูนะครับ

ภาพประมาณ เดือน มีนาคม-เมษายน 51

ปัจจุบัน ก.ค. 53 ปรับปรุงโดยยกร่องปลูกไผ่เลี้ยง 2X2 เมตร จำนวน 72 ต้น

เริ่มปลู 29 พ.ค. 2553 กลางเดือน กรกฎาคม ก็เริ่มแทงหน่อให้อุ่นใจแล้ว

 

พื้นดินแห้งแล้งอันเป็นผลพลวงจากการเคยเป็นแปลงปลูกไม้เศรษฐกิจพวกไม้โตเร็วยูคาลิปตัสทำให้เกิดความท้อแท้อยู่ช่วงหนึ่งว่าจะปลูกอะไรขึ้นรึเปล่า ปรึกษากับพัฒนาที่ดินก็แล้ว เกษตรก็แล้วคำแนะนำก็ต้องใช้เงินจำนวนมากทั้งนั้น พอดีก็เลยมีโอกาสดีที่มีโอกาสเข้าดูงานในชุมชนดินหนองแดนเหนือ ซึ่งอุดมไปด้วยป่าไม้ซึ่งปลูกจากน้ำมือมนุษย์ 7-10 ปี พื้นดินเต็มไปด้วยไส้เดือนดินอันเป็นตัวบ่งบอกถึงความอุดมสมบูรณ์ของธาตุอาหารในดิน ผู้ริเริมก่อตั้งชุมชนบอกว่าแต่ก่อนก็เป็นพื้นดินรกร้างไม่ได้เขียวครึ้มแบบนี้ ก็ช่วยกันอนุรักษ์ดิน น้ำ ป่า ได้พันธ์ไม้มาก็ปลูกกันไปเรื่อยๆให้ต้นไม้ดูแลกันเอง

อันนี้ลงทุนขุดเจาะบ่อบาดาลก่อน ลึก 54 เมตรน้ำใสสะอาดกินได้ ลงทุนทำระบบปั๊มน้ำแบบกังหัน Jet คู่หอยโข่งดูดลึกวางหัวกระโหลกลงไป 20 เมตรเพราะตาน้ำอยู่ใรระดับลึกถ้าเป็นปั๊มดูดทั่วไปก็ดูดลึกได้ประมาณ 12-15 เมตร ทีนี้ก็เริ่มปลูกทุกอย่างที่ขวางหน้าเอามะพร้าวก่อนเรียกว่าหาอะไรได้ก็ปลูกไอ้นั่นไม่ต้องสนใจว่าเป็นฤดูการใดขอให้มีน้ำไว้ก่อน

ยางพาราของผมตอนแรกไม่คิดว่ามันจะรอด ก็หาฟางมาคลุมไว้ แล้วตัดขวดน้ำที่เป็นขยะประจำบ้านฝังแถวๆทรงพุ่มไว้หยอดปุ๋ยหรือกรอกน้ำลงไปในขวดอยู่ได้เป็นอาทิตย์เหมือนกันนะ

บางต้นก็ใช้เศษหญ้าแถวนั้นแหล่ะครับ ถ้าเราสังเกตุจะเห็นดินที่ผมไถทำถนนเข้าสวนผมดินทรายเป็นผงๆเลยครับ

ถั่วพุ่มครับเป็นถั่วประเภทถั่วฝักยาวไม่ต้องใช้ค้างลองปลูกดู เกิดง่ายดีกินน้ำน้อยข้างๆก็เลยหว่านเมล็ดผักชีฝรั่งไว้พอใส่ลาบ (บ้านผมเรียกหอมเป) สังเกตุดินมั๊ยครับเริ่มร่วนซุยอุ้มน้ำดีขึ้นตรงนี้ผมใช้ขี้วัวคลุกหมักโดยการรด EM ไว้ประมาณ 15 วันก่อนปลูก การปลูกพืชตะกูลถั่วเป็นการเพิ่ม Nitrogen ให้แก่ดินอีกทางครับ

มะละกอครับพันธุ์อะไรก็ไม่ทราบครับที่เอารูปมาให้ดูนี้เพื่อรับประกันว่าปลูกหน้าแล้งก็ได้ครับขอให้มีน้ำเรียกว่าคนเราจะทำอะไรก็ได้ถ้ามีธาตุทั้ง 4 ครบ คือดิน น้ำ ลม ไฟ ตอนนี้ขาดไฟลำบากนิดนึงต้องใช้พลังงานอย่างอื่นแทน

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

 หมายเลขบันทึก: 242875
 เขียน:  
 ดอกไม้:  ความเห็น: 15  อ่าน: คลิก 
 สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ
 แจ้งลบ
 
 แจ้งลบ
บันทึกก่อนนี้
บันทึกใหม่กว่า

ความเห็น

คมสัญ
IP: xxx.26.225.229
เขียนเมื่อ Mon Jul 20 2009 08:46:01 GMT+0700 (ICT)

อยากทราบวิธีการปรับปรุงนาที่เป็นดินทราย ให้ร่วนซุย สามารถอุ้มน้ำได้ดี และ สามารถปลูกข้าวได้นะคับ ส่งมาทางเมลล์เลยครับ ขอบคุณล่วงหน้า

เอก
IP: xxx.24.150.124
เขียนเมื่อ Tue Feb 02 2010 11:32:31 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีครับ พอดีผมไปซื้อที่ดินแถบราชบุรี ก็เป็นดินทราย อย่างที่เห็นในรูป ตอนนี้ยังงงๆอยู่ว่าจะปลูกอะไรดี เห็นที่คุณทำแล้วก็Ok อยากจะขอคำชี้แนะด้วยครับ เพราะที่ไปซื้อนั้น เขาปลูกอ้อยมาอย่างเดียวครับ ขอขอบคุณมากๆครับ

จันเสน สุวรรณภูมิ
IP: xxx.26.199.119
เขียนเมื่อ Wed Mar 31 2010 22:47:49 GMT+0700 (ICT)

ได้แลกเปลี่ยนมีสาระดีครับ.. บังเอิญผมได้มีโอกาสรวมกลุ่มกับชาวบ้านให้เห็นความสำคัญของการฟื้นฟูสภาพดิน ปลูกต้นไม้เชิงปราณีต/ผสมผสานให้มากยิ่งขึ้น ผมก็กำลังปรับปรุงพื้นที่ใหม่เพราะเดิมเป็นป่ายูคา ฯ กับพื้นที่บางส่วนเป็นที่นา สภาพเป็นดินทรายแต่บางส่วนเป็นหินคล้ายลูกรัง ท่านใดมีวิธีที่ดี ขอแลกเปลี่ยนด้วยนะครับ จะปลูกป่าถวายพ่อหลวง ขอเข้าร่วมเครือข่ายด้วยนะครับ

lim
IP: xxx.174.73.239
เขียนเมื่อ Wed Apr 07 2010 21:09:39 GMT+0700 (ICT)

ขอโทษค่ะ ใครพอทราบว่า ดินทรายจากริมหาดประมาณ-300 เมตรควรปรับดินเเบบใหนเพื่อปลูกต้นไม้ขอบคุณค่ะ

คุณจอย
IP: xxx.25.97.15
เขียนเมื่อ Sat May 15 2010 11:04:06 GMT+0700 (ICT)

การจัดการ เนื่องจากดินชุดนี้มีชั้นดานอินทรีย์ (spodic horison) เห็นได้ชัดเจนและเนื้อดินเป็นดินทราย

เมื่อต้องการปลูกพืชบนชุดดินชุดนี้ โดยเฉพาะพืชยืนต้นต้องทำลายชั้นดานอินทรีย์นี้ออกเสียก่อน แล้วคลุกดินผสมรองก้นหลุมด้วยปุ๋ยอินทรีย์เพื่อปรับปรุงโครงสร้างของดินให้ดีขึ้น ช่วยให้ดินอุ้มน้ำได้มากขึ้นพืชที่ปลูกได้บนดินชุดนี้ได้แก่ มะม่วง มะม่วงหินมพานต์ มะพร้าว ยาสูบ และถั่วต่างๆ แต่ควรมีแหล่งน้ำสำหรับพืชด้วยควรใส่ปุ๋ยบำรุงดินอยู่เสมอ ทั้งปุ๋ยเคมีและปุ๋ยอินทรีย์ควบคู่กันไป

สาระดีๆที่ควรรู้ค่ะ

บริษัท แสงจิต เครื่องจักรการเกษตร จำกัด

ประดิษฐ์ สายวงศ์
IP: xxx.120.242.17
เขียนเมื่อ Thu Jul 29 2010 16:18:28 GMT+0700 (ICT)

ที่สวนเป็นดินทรายเม็ดใหญ่ หน้าแล้งมาปลูกอะไรก็ไม่ได้ผล ดินจะร้อนมากกว่าพื้นที่ใกล้เคียงกันมากจะปรับปรุงดินอย่างไรให้ปลูกพืชได้ผล

veevy
IP: xxx.108.38.168
เขียนเมื่อ Thu Mar 24 2011 10:09:24 GMT+0700 (ICT)

ได้อ่านคำแนะนำคุณอาหยงแล้วก้อเกิดไอเดีย อยากทำนู้นนี้นั้นมากมาย

แต่ติดปัญหามากมายเช่นกัน แต่ขั้นแรกต้องไปปรับปรุงดินก่อน เพราะที่ดินที่จังหวัดสกลนครมีปัญหาเรื่องดินทรายเสื่อมโทรมไม่มีธาตุอาหารในดินเลย คงเป็นเพราะที่บ้านไม่มีใครมีความรู้ความเข้าใจในปัญหาที่ดินเท่าไหร่ ตอนนี้หนูอยู่กทม.แต่อยากจะกลับไปทำเกษตรผสมผสานที่บ้าน เพราะเบื่อกทม.แล้ว 

 ต้องขอบคุณ คุณอาหยงมากๆเลยค่ะ

ที่ให้ความรู้เรื่องการปรับปรุงดินทราย มีประโยชน์กับหนูมากๆเลยค่ะ

tong
IP: xxx.155.162.106
เขียนเมื่อ Mon May 09 2011 09:28:39 GMT+0700 (ICT)

ผมอยากทราบวิธีปรับปรุงดินหรือควรปลูกพืชอะไร

เนื่องจากที่ดินโดนขุดหน้าดินลงไปลึกประมาณ3เมตรกว่าๆประมาณ9ไร่เศษอยากรู้ว่าจะปรับสภาพดินยังไงหรือปลูกพืชประเภทใหนครับ

kitisak
IP: xxx.24.230.196
เขียนเมื่อ Fri May 27 2011 12:44:01 GMT+0700 (ICT)

ถ้าเราใช้แกลบโรยรอบต้น จะใช้ได้ไหมครับ

รุ่ง
IP: xxx.27.144.153
เขียนเมื่อ Thu Feb 23 2012 18:43:49 GMT+0700 (ICT)

ผมอยากได้ปั้มสูบน้ำแบบนี้บ้าง ติดต่อซื้อได้ที่ไหน บอกหน่อยครับ ขอบคุณล่วงหน้าครับ

หมูอ้วน
IP: xxx.29.221.2
เขียนเมื่อ Tue Mar 06 2012 11:39:19 GMT+0700 (ICT)

ที่ดินปลูกไม้ยูคา เอายูคาออกแล้ว พื้นดินเป็นดินทราย จะทำการปรับปรุงดินจะทำอย่างไร และจะปลูกมันสัมปะหลังจะทำอย่างไรคะ ที่อยู่จ.อุดรคะ

เม
IP: xxx.55.3.111
เขียนเมื่อ Tue Mar 20 2012 16:13:12 GMT+0700 (ICT)

ดีจังค่ะคิดอยู่นานว่าจะทำไงดีกับที่ที่เป็นดินทราย. แนวทางดีค่ะ แต่ใจอยาก

ปลูกไม้ยืนต้นเลยพอจะมีแนวทางแนะนำบ้างไหมค่ะ. ช่วยหน่อยค่ะ

ที
IP: xxx.77.155.226
เขียนเมื่อ Mon Jun 17 2013 15:13:42 GMT+0700 (ICT)

ต้องทำการห่มดิน เลี้ยงดินให้ดินเลี้ยงพืช  ตามหลักกสิกรรมธรรมชาติ   ไปดูได้ที่ศูนย์ภูมิรักษ์ธรรมชาติ นครนายกครับ

สรายุทธ (ต้อง)
IP: xxx.7.36.251
เขียนเมื่อ Thu Sep 12 2013 08:38:07 GMT+0700 (ICT)

ถึง...ผู้ให้ความรู้ ผมมีที่ดินอยู่แถวเพชรบุรีซื้อต่อเจ้าของเก่ามาเขาทำเป็นบ่อเลี้ยง ปลา กุ้ง ฯลฯ เป็นดินปนทราย

ข้อ 1. ถ้าผมยกร่องแล้วปลูกพืชตระกูลถั่วเป็นการคลุมดินและตัดทิ้งทำเป็นปุ๋ย ทำแบบนี้ถูกหลักการไหมครับ

ข้อ 2. ถ้าผมยกร่องแล้ว ๆ ใส่ EM ที่ว่าให้ทั่วแล้วทิ้งไว้ซัก 1-2 เดือน ในช่วงน่าแล้งจะเป็นอะไรไหมครับ

   ปล. เพิ่งเริ่มทำการเกษตรครั้งแรก ครับ (รบกวนตอบทาง Mail และ ขอเบอร์โทรกลับด้วยนะครับ)

             ด้วยความเคารพอย่างยิ่ง 

                     คนแจ้งเกิด

อนิรุต
IP: xxx.4.155.11
เขียนเมื่อ Mon Dec 02 2013 00:13:33 GMT+0700 (ICT)

เป็นความรู้ที่เยี่ยมมากครับ ตัวผมเองก็เป็นลูกเกษรมาตั้งแต่เกิด ช่วยพ่อทำไร่สวน มาตลอดที่ จ.เชียงราย แต่ตอนนี้ผมได้แฟนที่ จ.ร้อยเอ็ดและจะต้องมาทำอาชีพเกษรกรที่นี่ครับ ปัญหาแรกที่ผมเจอคือ ดินครับ ดินที่นี่เกือบทั้งหมดจะเป็นดินทรายเหนียวครับบางที่มีปนกรวด หญ้ายังไม่ค่อยจะขึ้นเลยด้วยซ้ำ ภาพไร่สวนที่ผมวาดไว้ตอนนี้คงต้องพักไปก่อนล่ะครับ อันดับแรกผมคง

ต้องเน้นไปกับการบำรุงดินก่อนไช่ไม๊ครับ ผมลืมบอกไปเนื้อที่

นั้นประมาณ 10ไร่ครับ มันเกินไปไหมครับสำหรับการฟื้นฟู เพราะชาวบ้านแถบนี้แทบทุกหลังคาเรือนเขาขุดร่องทำนากัน

หมดครับ เพราะทำได้ 1ปีต่อครั้งและต้องเป็นหน้าฝน อื่นๆ

ก็จะเป็นไร่อ้อยบางที่ก็จะเป็นป่าต้นกระดาษครับ ไม่มีพืชชนิด

อื่นๆที่ผมเคยทำแถวบ้านเลยครับ หนักใจพอสมควรครับถ้าผม

ตั้งหน้าตั้งตาจะทำไรสวนจริงๆโดยไม่หันไปทำด้านอื่น อีกอย่าง

การฟื้นฟูสภาพดินต้องใช้เวลานานไม๊ครับ แล้วได้ผลแบบชัวร์ๆ

เลยซักกี่เปอร์เซ็นครับ ตอนนี้พืชที่ผมสนใจเลยก็จะเป็น สัปรด

หน่อไม้ เพราะผมเห็นว่าหน้าจะทนแล้งได้ดี แล้วค่อยปรับเปลี่ยน

ไปตามสภาพดินครับ ท่านมีความเห็นว่าไงหรือคำแนะนำอย่างไร

รบกวนชี้แนะผมด้วยน่ะครับ ขอบคุณมากครับ

 อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
 ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
{{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
 ใส่รูปหรือไฟล์