การคิดเชิงวิพากษ์

 อุปสรรคการคิด จิตใจลิง สมองจระเข้และโซ่ล่ามช้าง 

การคิดเชิงวิพากษ์(Critical Thinking)

-         เป็นการวิเคาะห์ (Analytic) คือมีการตั้งคำถามสงสัย และมีการทดสอบตอบคำถาม

-         มีการใช้วิจารณญาณตัดสิน (Judgmental) ว่าจะสามารถประสบความสำเร็จตามที่คาดหวังไว้ได้หรือไม่

-         เฉพาะเจาะจง(Selective) คือมีการคัดเลือกเอาเฉพาะที่เหมาะใม ใช้งานได้

จิตใจลิง สมองจระเข้ และโซ่ล่ามช้าง

จิตใจลิง                                                                  อุปสรรคการคิด

การที่เราไม่มีสมาธิเป็นปัจจัยที่ทำให้เราหลุดออกจากกระบวนการทางความคิด

สมองจระเข้ (เราต้องสนองเชิงวิเคราะห์ อย่าทำตามสัญชาติญาณ) จระเข้สมองเล็ก ไม่วิเคราะห์ ทำตามสัญชาติญาณ เรามีสมองใหญ่กว่าจระเข้มากกว่าหลายเท่า

สัญชาตญาณที่ฝังลึกอยู่ในตัว สมองที่ไม่พัฒนาจะสนใจต่อสิ่งเร้า มันจะตอบสนองแต่เพียงสู้ หนี จับคู่ และอยู่เฉย ๆ เท่านั้น

โซ่ล่ามช้าง

การยึดติดกับรูปแบบ จิตใจชอบเดินตามรอยของรูปแบบที่มีอยู่แล้วมากกว่าจะค้นหาวิธีใหม่ ๆ หรือการคิดแบบใหม่ ๆ

ถ้าต้องเผชิญหน้าระหว่างการเปลี่ยนแปลงกับการพิสูจน์

คนเรามักจะเลือกเดินไปกับการพิสูจน์มากกว่า (คนไม่ชอบที่จะเปลี่ยนแปลง  จึงมีนักวิจัยมากกว่า)

ต้องควบคุมลิง (อย่าให้ออกนอกลู่นอกทาง)    เลี้ยงจระเข้ให้เชื่อง (อย่าทำอะไรโดยไม่ไตร่ตรอง)    และตัดโซ่พันธนาการช้างให้ขาดออกไป (อย่ายึดติดกับประสบการณ์ที่ผ่านมา)

เฮนรี่ฟอร์ด เคยกล่าวว่า การคิด (การคิดแบบ Critical) เป็นงานที่ยากที่สุด มันอาจเป็นเหตุผลที่ทำให้มีคนชอบคิดน้อยเหลือเกิน

Kaizen = Reproductive Thinking

ความคิดแบบสืบทอด คือการที่บุคคลใช้แนวความคิดในการพัฒนาสิ่งต่าง ๆ ด้วยการพัฒนาจากขั้นตอน ที่ทำอยู่เป็นปกติอยู่แล้วให้ดียิ่งขึ้น หรือการเพิ่มการตรวจสอบเข้าไปในขั้นตอนการผลิต เพื่อทำให้สินค้าที่ผลิตมีคุณภาพมากขึ้น ลดความเสียหายให้น้อยลง (ปรับปรุงแบบปัจจุบันให้ดีขึ้น คิดบนฐานเดิมที่มีอยู่แล้ว แต่ไม่ทำให้เกิด Innovation ขึ้น)    Stable  High Risk

TenKaizen=Productive Thinking

ความคิดแบบหวังผล คือการที่บุคคลใช้แนวความคิดใหม่มาพัฒนาสิ่งต่าง ๆ ด้วยการคิดใหม่ทำใหม่ ใช้แนวความคิดใหม่มาพัฒนาและก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง เช่นการพัฒนาสินค้าหรือบริการด้านใหม่ๆ เพื่อเป็นการพัฒนาหรือ เพิ่มศักยภาพและรายได้ให้แก่องค์กร คิดแบบหวังผบทำให้องค์กรอยู่ได้ภายใต้การเปลี่ยนแปลงสูง ( Change Low Risk)

Productive Thinking

องค์ประกอบของ Productive Thinking ก็คือทักษะแนวคิด 2 ด้าน ซึ่งประกอบด้วย

-         การคิดแบบสร้างสรรค์(Creative Thinking)

-         และการคิดเชิงวิพากษ์(Critical Thinking)

คิดใหม่อย่างสร้างสรรค์

ขั้นที่ 1 อะไรกำลังเกิดขึ้น  (อะไรเกิดขึ้นในองค์กรของเรา)

-         อะไรทำให้คัน(อะไรคือปัญหาของเรา)

-         อะไรคือผลกระทบ

-         อะไรคือสารสนเทศ

-         ใครมีส่วนร่วม

-         วิสัยทัศน์คืออะไร

อะไรทำให้คัน    อะไรคือความจำเป็นที่ต้องเปลี่ยนแปลง

-         เขียนทุกปัจจัยที่ทำให้คุณรู้สึกระคายเคือง (มากเท่าที่เวลาจะอำนวย)

-         จัดกลุ่ม/หมวดหมู่ของปัญหา

-         เลือกกลุ่มที่มีผลกระทบกับความระคายเคืองมากที่สุด

อะไรคือผลกระทบ     ทำไมมันจึงสำคัญ

-         อธิบายว่าความระคายเคืองนั้นมีผลกระทบอย่างไร และทำไม

-         เลือกรายการที่สำคัญที่สุดออกมา

อะไรคือสารสนเทศ    คุณต้องรู้อะไร

ทำไมถึงเกิดเหตุการณ์เพราะอะไร  จะหาทางแก้ปัญหาด้วยการรู้อะไรเพิ่มเติมบ้าง   สงสัยอะไร

                       รู้                                             สงสัย

 

ใครมีส่วนร่วม  ใครมีส่วนได้ส่วนเสีย

-         เขียนผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสีย หรือมีโอกาสจะมีส่วนได้เสียทั้งหมดออกมา

-         เลือกผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย มากที่สุดออกมา

วิสัยทัศน์คืออะไร  อนาคตเป้าหมายคืออะไร

     ภาพเป้าหมายในอนาคต ที่ปัญหาเหล่านั้นได้รับการแก้ไข

-         เขียนอนาคตเป้าหมายที่เป็นไปได้ให้มากที่สุด (เท่าที่เวลาจะอำนวย)

-         เลือกเป้าหมายที่น่าสนใจออกมา 3- 5 รายการ

-         เลือกเป้าหมายที่น่าสนใจออกมา 1 รายการ

-         Influence (มีอิทธิพลต่อองค์กรหรือไม่)

-         Importance(สำคัญหรือไม่)

-         Imagination (ให้ใส่จินตนาการลงไป)

การค้นหาอะไรกำลังเกิดขึ้น ช่วยให้เข้าใจ  ประเด็นปัญหาได้อย่างแท้จริง  ----------à  ความคิดที่ออกมาเป็นรูปธรรมอย่างมีระบบ  จึงต้องใช้ความคิด เข้าใจ และเวลา (Think Take Time ---T.T.T)

 

 สรุปการอบรมการพัฒนาทรัพยากรบุคคลด้านนวัตกรรมสมัยใหม่(HRD Innovation) ของข้าราชการสถาบันพัฒนาข้าราชการกรุงเทพมหานคร

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

 หมายเลขบันทึก: 236241
 เขียน:  
 ความเห็น: 22  อ่าน: คลิก 
 สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ
 แจ้งลบ
 
 แจ้งลบ

ความเห็น

add
เขียนเมื่อ Tue Jan 20 2009 11:21:22 GMT+0700 (ICT)

แวะมารับควสามรู้ค่ะแต่คงต้องอ่านหลายหลายรอบนะคะ..เพราะอ่านรอบเดียวจำม่ายได้..อิอิ

tukky
เขียนเมื่อ Tue Jan 20 2009 14:24:23 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณค่ะ คุณ add ที่แวะมาอ่าน เรื่องนี้ก็ทำยากนิดหน่อยตอ้งฝึกเยอะหน่อยค่ะ แต่ก็มีความรู้ และเป็นประโยชน์สำหรับนักคิดค่ะ

เบดูอิน
เขียนเมื่อ Tue Jan 20 2009 15:48:05 GMT+0700 (ICT)

ถ้าคนเราลดความโลภลงบ้าง บ้านเมืองคงเจริญกว่านี้มาก ๆ เลยค่ะเหนื่อยจริงๆ ด้วย ....ถูกต้องครับ

tukky
เขียนเมื่อ Tue Jan 20 2009 15:55:47 GMT+0700 (ICT)

ขอบคุณค่ะ คุณเบดูอิน ที่แวะมาทักทาย ต้องสู้กันต่อไปนะค่ะ

Bob
เขียนเมื่อ Thu Jan 22 2009 21:19:43 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีครับน้าตุ๊ก น้าตุ๊กครับ เป็นประโยชน์มากครับ เรื่องข้างบนนี้ คิดใหม่ ทำใหม่ เอ๊ย....คิดอย่างสร้างสรรค์ อั๋นกำลังพยายามฝึกอยู่ครับ

tukky
เขียนเมื่อ Fri Jan 23 2009 14:19:20 GMT+0700 (ICT)

พอดีเรื่องนี้น้าตุ๊ก เพิ่งไปอบรมมา ก็เลยนำมาเผยแพร่ เผื่อเป็นประโยชน์กับคนอื่นบ้าง

Bob
เขียนเมื่อ Sun Jan 25 2009 01:15:08 GMT+0700 (ICT)

สวัสดีครับน้าตุ๊ก น้าตุ๊กครับ อั๋นขึ้นเรื่องใหม่อีกแล้วครับในบล็อกบ๊อบบี้ ว่างๆ ลองเข้าไปอ่านนะครับ

tukky
เขียนเมื่อ Mon Jan 26 2009 15:33:04 GMT+0700 (ICT)

น้าตุ๊กไปอ่านแล้ว ไม่เห็นมีไรเลยอ่ะ มีแต่ถามเรื่องตรุษจีน ไม่ได้ไหว้ ไม่ได้แต้ะเอีย อ่ะเลยไม่มีเรื่องจะเล่า วันนี้ก็มาทำงานปกติ ราชการก็ไม่หยุดตรุษจีน อิอิ

°o.O ปลายฟ้า O.o°
เขียนเมื่อ Sat Feb 14 2009 08:29:14 GMT+0700 (ICT)
  • วันวาเลนไทน์  แล้วนะคะ

    ·    มีความสุข  สดชื่น  สมหวังนะคะ

    ·    จะเป็นดอกไม้หรือสิ่งของใด ๆ

    ·    หากเพียงเรามอบให้...เขา   หรือ เขา มอบให้เรา

    ·    ย่อมไม่สำคัญ...

    ·    เท่ากับการมอบหัวใจ...ที่มั่นคง และจริงใจ

    ·    มีความสุขกับความรักนะคะ

     

    แวะมาอ่าน  ...ตำนานดอกกุหลาบ  ด้วยกันนะคะ

    http://gotoknow.org/blog/childendream/241694

    http://gotoknow.org/blog/childendream/241711

    ปีนี้ ... จะได้ดอกกุหลาบสีอะไร...เอ่ย...

    http://gotoknow.org/blog/loveflower/241736?page=1

  • นายประจักษ์ ปานอินทร์
    เขียนเมื่อ Sat Feb 14 2009 08:35:11 GMT+0700 (ICT)
    tukky
    เขียนเมื่อ Fri Feb 20 2009 13:11:52 GMT+0700 (ICT)

    ขอบคุณค่ะ คุณปลายฟ้า ขอโทษด้วยที่ตอบช้า ไม่ได้ดูบล็อกนี้นาน สบายดีนะค่ะ

    tukky
    เขียนเมื่อ Thu Feb 26 2009 15:38:47 GMT+0700 (ICT)

    ขอบคุณค่ะ ผอ.ประจักษ์ น้องม่อนน่ารักมาก ขอโทษด้วยที่ตอบช้า ช่วงนี้คอมฯเกเร และมีงานเข้ามามาก ก็เลยไม่ได้เล่นบล็อกค่ะ

    กิตติพัฒน์
    เขียนเมื่อ Mon Mar 09 2009 18:23:53 GMT+0700 (ICT)

    • สวัสดีครับคุณ tukky มาเป็นกำลังใจในการทำงานเพื่อส่วนรวมครับ 
    • ขอให้มีกำลังกาย  กำลังใจ พร้อมที่จะสู้กับงานทุก ๆ วันนะครับ

     

    ยูมิ
    เขียนเมื่อ Wed Mar 11 2009 16:39:45 GMT+0700 (ICT)

    มาชม

    มุมคิดดีจังนะ

    ครูน้อย
    เขียนเมื่อ Wed Mar 11 2009 20:54:40 GMT+0700 (ICT)

    หวัดดี  Tukky เช่นกัน

             แวะมาขอบคุณนะ tukky ที่ สนใจและเห็นคุณค่าของเกลือรูปทั้งสองน่ารักและชอบ..หม๊าก  มุมความคิดของ Tukky ก็ดีอ่านแล้วเพลินเพลินดี  โอกาสเชิญชวนใหม่นะค่ะ/

    ยูมิ
    เขียนเมื่อ Fri Mar 13 2009 09:13:58 GMT+0700 (ICT)

    มาชม แบบสบาย ๆ ...หัวเรื่องมีพิมพ์ไม่ถูกอยู่ครับผม..การคิดเชิงวิพากษื

    tukky
    เขียนเมื่อ Wed Mar 18 2009 11:16:46 GMT+0700 (ICT)

    ขอบคุณค่ะ คุณก้ามกุ้งที่แวะมาทักทาย ถ้าว่างก็พยายามเอาเรื่องที่ไปอบรมมาเผยแพร่ต่อค่ะ

    tukky
    เขียนเมื่อ Wed Mar 18 2009 11:18:47 GMT+0700 (ICT)

    ขอบคุณค่ะ ครูน้อยที่แวะมาเม้นท์ ขอให้สุขภาพดีนะค่ะ

    tukky
    เขียนเมื่อ Wed Mar 18 2009 11:19:52 GMT+0700 (ICT)

    ขอบคุณค่ะ คุณ umi แก้ไขแล้วค่ะ ขอบคุณค่ะ

    °o.O ปลายฟ้า O.o°
    เขียนเมื่อ Sat Mar 21 2009 20:39:23 GMT+0700 (ICT)
    • แวะมาส่งกำลังใจนะคะ

     

     

    tukky
    เขียนเมื่อ Mon Mar 30 2009 10:19:46 GMT+0700 (ICT)

    ขอบคุณค่ะ คุณปลายฟ้าน่าทานค่ะ แต่ยังมองไม่ออกว่าเป็นอาหารอะไร

    วุฒิชัย นิลทอง
    IP: xxx.25.197.126
    เขียนเมื่อ Sat Oct 16 2010 02:35:33 GMT+0700 (ICT)

    ขอบคุณนะครับ

    พอดี กำลังหาวิธีการคิดเชิงวิพากษื

    มาเห็นพอดี

    มันช่วยผมได้เยอะเลยครับ

    ขอบคุณมาก ๆ ๆ

     อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
     ไม่อนุญาตให้แสดงความเห็น
    {{ kv.current_user.preferred_name }} - เพิ่มความเห็นเพิ่มความเห็น
     ใส่รูปหรือไฟล์
     
    บันทึกก่อนนี้
    บันทึกใหม่กว่า